Zadania

Spółdzielnie pracy: lecznica może działać w spółce

AdobeStock
Spółdzielnie pracy najpierw trzeba będzie zlikwidować. Dopiero potem da się założyć nową firmę.

Senatorowie chcą zmienić zasady przekształcania spółdzielni pracy w spółki prawa handlowego. Na środę zaplanowano w Senacie pierwsze czytanie projektu w tej sprawie.

Spółdzielnie pracy nie są bynajmniej reliktem PRL. W 1988 r. było ich jeszcze 2340. Dziś na rynku działa ich wprawdzie tylko 749, ale świetnie sobie radzą w branży spożywczej, lekarskiej, obuwniczej, odzieżowej czy kosmetycznej.

Niekonstytucyjne prawo

Senatorowie chcą wykonać wyrok Trybunału Konstytucyjnego sprzed dwóch lat. W 2015 r. TK uznał za niekonstytucyjną część przepisów prawa spółdzielczego dotyczącą przekształceń spółdzielni pracy w spółki.

W uzasadnieniu wyroku TK wyjaśniał, że nie ma nic przeciwko przekształceniom, jeżeli dokonywane są na podstawie trzech zasad: dobrowolności, pełnej ochrony praw wszystkich członków oraz zachowania ciągłości działania przekształconego podmiotu. Tymczasem zakwestionowane przepisy naruszały te zasady. Trybunałowi nie podobało się również, że określono górną granicę wypłat dla spółdzielców, którzy nie zamierzają przejść do spółki, bo to uszczupla prawa majątkowe członków, a leży w interesie przekształcanej spółki. Przed tym orzeczeniem TK udało się przekształcić w spółkę prawa handlowego spółdzielnię pracy wydającą znany tygodnik „Polityka".

Część przepisów przestała obowiązywać z dniem publikacji wyroku. Trybunał zobowiązał także parlament do poprawienia reguły przekształcania spółdzielni w spółki.

Senacka Komisja Ustawodawcza zajęła się tym dopiero teraz.

Najpierw likwidacja

Senatorowie doszli do wniosku, że nie będą poprawiać prawa spółdzielczego, tylko uchylą przepisy tej ustawy dotyczące przekształceń. Oznacza to powrót do zasad sprzed 2011 r., kiedy najpierw trzeba było spółdzielnię pracy zlikwidować, by następnie powołać do życia spółkę na podstawie kodeksu spółek prawa handlowego.

Ich zdaniem dzięki temu prawa majątkowe oraz pracownicze członków spółdzielni będą zdecydowanie lepiej zabezpieczone. Członkowie spółdzielni muszą być przez nią zatrudnieni na podstawie spółdzielczej umowy o pracę.

Senatorowie proponują, by nowe przepisy zastosować także do toczących się procesów przekształceniowych.

Za i przeciw

Senacka propozycja podoba się Jerzemu Jankowskiemu, szefowi prezydium Zgromadzenia Ogólnego Krajowej Rady Spółdzielczej.

– Popieramy ten projekt. Faktycznie to bardzo korzystne rozwiązania dla spółdzielców. W grę wchodzi często duży majątek. Procedura likwidacji spółdzielni pozwoli na prawidłowy jego podział. Spółdzielcy na pewno na tym nie stracą, czego nie gwarantowały przepisy prawa spółdzielczego dotyczące przekształceń – mówi Jerzy Jankowski.

I dodaje, że spółdzielnie pracy to specyficzna forma prowadzenia działalności.

– Podstawowym celem nie jest, jak przy klasycznej działalności gospodarczej, osiągnięcie zysku, ale zapewnienie pracy jej członkom. Może prowadzić działalność gospodarczą i zarabiać pieniądze, jak zwyczajne przedsiębiorstwo. Nadwyżki są rozdysponowywane pomiędzy członków spółdzielni i są dodatkiem do wynagrodzenia za pracę – tłumaczy Jankowski.

Innego zdania jest adwokat Stefan Jacyno, wspólnik w Kancelarii Wardyński i Wspólnicy. Nowe rozwiązania mu się nie podobają.

– Po likwidacji spółdzielni jej członkowie dostaną tylko zwrot wkładu, a nie zwrot całego majątku. Następnie trzeba będzie przeprowadzić żmudną procedurę zakładania spółki, tylko po co? – zastanawia się mec. Jacyno.

– Nie trzeba zmieniać przepisów. Wystarczy skorzystać z istniejących już i sprawdzonych rozwiązań. Spółdzielnia powinna więc założyć spółkę kapitałową, wnieść do niej aportem swoje przedsiębiorstwo, a następnie zlikwidować się. Spółdzielcy, którzy chcą zostać w spółce, otrzymają udziały odpowiadające wysokości ich wkładów. Pozostali dostaną zwrot wkładów.

etap legislacyjny: pierwsze czytanie w Senacie

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki: r.krupa@rp.pl

Zasady działania spółdzielni

Na rynku działa wiele znanych spółdzielni, takich jak: spożywcze spółdzielnie prowadzące sklepy pod szyldem „Społem", Studencka Spółdzielnia Pracy Universitas, Spółdzielnia Pracy Specjalistów Rentgenologów, Lekarska Spółdzielnia Profesorsko-Ordynatorska itd. Zasady tych i innych spółdzielni pracy zawiera prawo spółdzielcze oraz ich statuty. Ze wspomnianych przepisów wynikają jednak podstawowe, następujące zasady:

- są to dobrowolne zrzeszenia nieograniczonej liczby osób i o zmiennym funduszu udziałowym,

- działa w interesie swoich członków, prowadzi wspólne przedsiębiorstwo oparte na osobistej pracy członków,

- spółdzielnia może prowadzić również działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków oraz środowiska, w którym żyją.

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL