- Jesteśmy spółką notowaną na giełdzie w formule alternatywnego systemu obrotu. Czy nowelizacja ustawy o rachunkowości i obowiązek publikacji raportów niefinansowych również nas dotyczy? – pyta czytelnik.

Nowelizacja ustawy o rachunkowości, która obowiązuje od 26 stycznia 2017 r. (DzU poz. 61), nakłada obowiązek raportowania niefinansowego na największe spółki oraz grupy notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych, banki fundusze inwestycyjne oraz inne jednostki zainteresowania publicznego w Polsce.

- Po co wprowadza się kolejne przepisy i obowiązki nałożone na podmioty w zakresie raportowania niefinansowego?

Nowelizacja ustawy o rachunkowości wynika z implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE z 22 października 2014 roku. Ma ona na celu zwiększenie znaczenia, spójności oraz porównywalności informacji niefinansowych, które są ujawniane przez duże podmioty i grupy na terenie Unii Europejskiej.

- Kogo obowiązują nowe przepisy?

Podmiotami, które zostały objęte nowym obowiązkiem raportowania niefinansowego, są duże jednostki zainteresowania publicznego.

Podmioty te muszą także posiadać określoną formę prawną. Są to:

- spółki kapitałowe,

- spółki komandytowo – akcyjne,

Autopromocja
FIRMA.RP.PL

Sprawdzona, pogłębiona i kompleksowa wiedza dla MŚP

CZYTAJ WIĘCEJ

- spółki jawne lub spółki komandytowe, których wszystkimi wspólnikami, którzy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność są podmioty wymienione powyżej,

- grupy kapitałowe w których jednostką dominującą są jednostki zainteresowania publicznego.

- Czym są jednostki zainteresowania publicznego?

Są to jednostki działające na podstawie prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Są to również emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu lub zamierzający się ubiegać lub ubiegający się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych, a ponadto krajowe instytucje płatnicze oraz instytucje pieniądza elektronicznego.

- Jakie podmioty należy rozumieć pod pojęciem „duże jednostki"?

Dużą jednostką jest spółka, która ma średnioroczne zatrudnienie powyżej 500 osób oraz jej suma bilansowa jest wyższa niż 85 milionów złotych lub osiągnęła przychody netto wyższe niż 170 milionów złotych. Kryteria te muszą zostać spełnione przez co najmniej dwa lata, czyli w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie, oraz w roku poprzedzającym.

- Czy prezentacja danych niefinansowych to musi być osobny raport?

Dane niefinansowe mogą zawierać się w sprawozdaniu z działalności spółki jako dodatkowa część, nazwana oświadczeniem na temat informacji niefinansowych. Spółki mają jednak możliwość przedstawić te dane w oddzielnym sprawozdaniu.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości nie ma sztywnych wytycznych sporządzania raportu. Decyzję o zasadach lub przyjęciu wytycznych krajowych bądź europejskich podejmuje spółka we własnym zakresie. Bez względu na to, które standardy spółka przyjmie do sporządzenia raportu niefinansowego, ma obowiązek wskazania zasad, z których korzystała przy jego tworzeniu.

- Jakie elementy muszą zostać zawarte w raporcie oświadczeniu o danych niefinansowych?

Minimalny zakres danych niefinansowych wymienionych w ustawie o rachunkowości obejmuje informacje o:

- zastosowanym modelu biznesowym,

- potencjalnym ryzyku, które wiąże się bezpośrednio z działalnością spółki i wpływem jej działania na zrównoważony rozwój oraz sposobach zarządzania tym ryzykiem,

- stosowanej polityce w stosunku do zagadnień środowiskowych – wskazanie stosowanych procedur w ramach tej polityki oraz jakie są rezultaty jej stosowania,

- stosowanej polityce w zagadnieniach społecznych oraz pracowniczych, jak również z zakresu praw człowieka – wskazanie czy spółka ma wdrożony kodeks etyki oraz inne procedury w tym zakresie oraz rezultatu wdrożonych procedur,

- stosowanej w spółce polityce w zakresie przeciwdziałania korupcji – czy spółka w ramach systemu oceny ryzyka monitoruje ryzyko związane z korupcją, czy spółka posiada narzędzia w tym zakresie.

Ponadto raport powinien poruszać:

- kwestie środowiskowe – dość szczegółowe informacje na temat tego, jak działalność jednostki wpływa na środowisko obecnie oraz jaki jest przewidywany wpływ. Dotyczy to wpływu na zdrowie oraz bezpieczeństwo, wykorzystywania energii odnawialnej, stopień emisji gazów cieplarnianych, zużycia wody czy zanieczyszczenia powietrza;

- kwestie społeczne i pracownicze – wśród informacji na ten temat należy wskazać działania, jakie są podejmowane w spółce w celu zapewnienia równouprawnienia płci, warunków pracy, czy poszanowania prawa pracowników do wyrażenia własnej opinii oraz prawo dostępu do informacji;

- problematykę praw człowieka oraz walkę z korupcją i łapownictwem – w tym zakresie raport może zawierać informacje na temat poszanowania praw człowieka, wdrożonych procedur mających na celu walkę z korupcją.

- Jakie kary mogą zostać nałożone na podmioty w przypadku niezastosowania się do ustawowych wymogów?

Konsekwencje, jakie grożą jednostce za niezłożenie raportu dotyczącego informacji niefinansowych są analogiczne jak w przypadku braku sporządzenia sprawozdania z działalności. O karze tej mówi art. 77 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do niesporządzenia sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, sporządzenia ich niezgodnie z przepisami ustawy lub zawarcia w tych sprawozdaniach nierzetelnych danych, podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat dwóch, albo obu tym karom łącznie.

O karze w przypadku braku złożenia takiego sprawozdania we właściwym rejestrze sądowym mówi art. 79 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Takie zaniechanie podlega karze grzywny albo karze ograniczenia wolności.

Podmioty zobowiązane do sporządzania raportu niefinansowego mają obowiązek stosowania zasady „stosuj lub wyjaśnij". Jeśli jednostka będzie twierdzić, że w danym obszarze lub kilku obszarach nie posiada wymaganej polityki, to będzie musiała to racjonalnie uzasadnić. I nie wystarczy tylko subiektywna ocena – jednostka będzie musiała ten fakt ujawnić i wyjaśnić szczegółowo. ?

Wniosek

Wprowadzenie obowiązku raportowania niefinansowego ma pokazać, co dana spółka osiągnęła w trzech obszarach: ekonomicznym, społecznym oraz środowiskowym oraz w jakim stopniu cele te zostały osiągnięte. Obowiązek raportowania finansowego spółki obecnej na rynku NewConnect będzie jej dotyczył w przypadku spełnienia kryteriów ustalonych w ustawie o rachunkowości.