fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Firma straci pracownika, gdy gra nie fair

Fotorzepa, Marian Zubrzycki
Podwładny może dać pracodawcy dyscyplinarkę, jeśli ten nie płaci mu pensji. Musi jednak uważać na terminy. Gdy ich nie dotrzyma, będzie musiał sam zapłacić odszkodowanie
Pracownik może bez wypowiedzenia rozwiązać umowę o pracę. Wolno mu z tego uprawnienia skorzystać w ciągu dwóch miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę (art. 231 § 4 kodeksu pracy).
Wówczas wystarczy jedynie siedmiodniowe uprzedzenie pracodawcy. Z kolei trzydniowe uprzedzenie wystarczy w sytuacji, gdy pracownik podjął inne zatrudnienie a później został przywrócony do pracy. W takim czasie może odejść z nowej firmy, pod warunkiem że zrobi to w ciągu siedmiu dni od przywrócenia do pracy (art. 48 § 2 k.p.).
W obu przypadkach nie musi obawiać się negatywnych konsekwencji. Skutki natychmiastowego rozstania będą bowiem takie, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem angażu przez pracodawcę za wypowiedzeniem i taka przyczyna rozstania powinna zostać wskazana w świadectwie pracy.

Przewinienia szefa

Na tym nie koniec. Pracownik może jeszcze rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na jego zdrowie, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe (art. 55 § 1 k.p.).
Z prawa do natychmiastowego rozwiązania angażu wolno mu też skorzystać, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 55 § 11 k.p.). Musi to zrobić w ciągu miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o nagannym zachowaniu szefa (jest to termin, którego nie można przywrócić).
Przykład
Pan Mirosław od 1 sierpnia do 19 grudnia 2010 był w podróżach służbowych, ale nie otrzymał należności z tego tytułu. Dlatego 10 stycznia 2011 wezwał szefa do ich wypłaty. Bez skutku.
Stąd 5 marca 2011 zdecydował się rozwiązać umowę o pracę w trybie natychmiastowym, wskazując jako przyczynę rażące naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec niego. Postąpił nieprawidłowo, bo przekroczył miesięczny termin.
O ile stwierdzenie szkodliwego wpływu warunków pracy na zdrowie pracownika ma charakter obiektywny i musi być stwierdzone orzeczeniem lekarskim, o tyle ocena, czy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, jest uzależniona od subiektywnych odczuć pracownika.
Kodeks pracy nie zawiera definicji ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, choć w kilku przepisach nakłada na pracodawcę obowiązek określonego zachowania, m.in.
- poszanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika (art. 111 k.p.),
- równego traktowania w zatrudnieniu (art. 112 k.p.),
- zapewnienia prawa do wypoczynku (art. 14 k.p.),
- zapewnienia bhp (art. 15 k.p.),
- przeciwdziałania mobbingowi (art. 943 § 1 k.p.) czy wreszcie
- wypełniania powinności z  art. 94 k.p., a wśród nich obowiązku wypłaty wynagrodzenia za pracę.

Wzajemne żądania

Pracownik powinien oświadczyć pracodawcy swoją wolę rozwiązania umowy o pracę na piśmie, podając przyczynę. Niezachowanie wymogu formy pisemnej nie powoduje nieważności rozwiązania angażu. W razie sporu pracownik może bowiem również za pomocą innych środków dowodowych – zeznań świadków, przesłuchania stron – wykazywać rozwiązanie umowy.
Jeśli powodem natychmiastowego rozwiązania angażu było ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków, pracownikowi –  na podstawie art. 55 § 11 k.p. – przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa została zawarta na  czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w  wysokości wynagrodzenia za  okres dwóch tygodni.
Podejmując decyzję o rozstaniu, pracownik powinien jednak pamiętać, że także pracodawca może domagać się od niego odszkodowania, gdy natychmiastowe rozwiązanie umowy było bezpodstawne, ale o tym może zdecydować jedynie sąd pracy.
Jeśli sąd stwierdzi, że pracodawca, wbrew twierdzeniom pracownika, nie dopuścił się wobec niego ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków, zasądzi od podwładnego na rzecz firmy odszkodowanie w granicach określonych w art. 612 k.p.
Czyli w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, to w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni, niezależnie od tego czy po stronie pracodawcy wystąpiła jakakolwiek szkoda. -
Sąd Najwyższy o ciężkim naruszeniu obowiązków
- Podobnie jak w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę (art. 52 k.p.) rozważane zakończenie stosunku pracy przez pracownika ma charakter nadzwyczajny i może być uzasadnione jedynie w wyjątkowych przypadkach.
Należy też przyjąć, że „ciężkość” naruszenia w rozumieniu art. 55 § 11 k.p. obejmuje co do zasady element winy pracodawcy (polegającej na możliwości postawienia zarzutu niewłaściwego, nagannego zachowania) oraz spowodowanie istotnie negatywnych konsekwencji (szkody) w sferze interesów majątkowych lub niemajątkowych pracownika – wyrok z 8 października 2009, II PK 114/2009.
- Pracodawca niewypłacający pracownikowi bez usprawiedliwionej przyczyny części jego wynagrodzenia za pracę narusza w sposób ciężki swoje podstawowe obowiązki (art. 55 § 11 k.p.) – wyrok z 10 kwietnia 2008, III PK 88/2007.
- Z reguły nie można przypisać ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 k.p.), jeżeli nie wypłaca określonego składnika wynagrodzenia za pracę, którego przysługiwanie jest sporne, a pracodawca uważa, opierając się na usprawiedliwionych argumentach, roszczenie pracownika za nieuzasadnione – wyrok z 6 marca 2008, II PK 185/2007.
- Odmowa przyjęcia złożonej przez pracownika oferty rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie stanowi ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 k.p.) – wyrok z 27 marca 2000, I PKN 557/99.
Autorka jest adwokatem
Czytaj też:
 
Zobacz:
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA