fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

ZUS

ZUS: składkę zdrowotną trzeba liczyć odrębnie

123RF
Pracodawca będący płatnikiem zasiłków społecznych oblicza składkę zdrowotną tylko od wynagrodzenia pracownika(nie od zasiłków). Obniża ją do wysokości tylko tej części zaliczki.

Tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 18 listopada 2015 r. (III UZP 11/15).

Sąd apelacyjny, rozpoznając sprawę pracodawcy przeciwko ZUS o wysokość składek zdrowotnych, na skutek apelacji ZUS od wyroku sądu okręgowego, przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne. Czy na mocy art. 83 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 581 ze zm.; dalej: ustawa zdrowotna) składkę zdrowotną obniża się do wysokości zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczoną od przychodu stanowiącego podstawę obliczenia składki zdrowotnej, czy też do wysokości zaliczki obliczonej przez płatnika od całego dochodu uzyskanego przez ubezpieczonego pracownika w miesiącu u tego płatnika?

Sąd apelacyjny wskazał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy zdrowotnej, gdy obliczona przez płatnika składka zdrowotna jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych ustalonej zgodnie z ustawą z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. DzU z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej ustawa o PIT), składkę za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki.

Odwołujący się pracodawca był płatnikiem zasiłków pieniężnych, dlatego musiał odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy zarówno od przychodu ze stosunku pracy, jak i od zasiłku wypłaconego pracownikowi. O ile jednak przychód z pracy jest podstawą wymiaru składki zdrowotnej, o tyle nie stanowi jej zasiłek z ubezpieczenia społecznego. Odwołujący się w poszczególnych miesiącach obniżał składkę zdrowotną do wysokości zaliczki na podatek dochodowy obliczanej wyłącznie od przychodu z umowy. ZUS zaś, odwołując się do ustawy o PIT, a w szczególności do jej art. 31, stanął na stanowisku, że płatnik odprowadza jedną łączną zaliczkę na podatek dochodowy od wszystkich przychodów wypłaconych pracownikowi. A skoro tak, to zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy zdrowotnej składkę zdrowotną obniża się do poziomu tej (jednej) zaliczki.

Komentarz eksperta

Grzegorz Trejgel, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy sp. k.

Uchwała Sądu Najwyższego rozstrzyga problem pracodawców jako płatników zasiłków z ubezpieczeń społecznych, od jakich przychodów powinni obliczać i odprowadzać składkę zdrowotną. Wynika z niej, że składkę zdrowotną za osobę zatrudnioną w firmie wypłacającej zasiłki obniża się do wysokości zaliczki na podatek dochodowy obliczonej jedynie od wynagrodzenia, nie zaś od zasiłku chorobowego lub innego świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

SN wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy zdrowotnej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są pracownikami w rozumieniu ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 121 ze zm.; dalej: ustawa o sus). Do ustalenia podstawy składek zdrowotnych tych osób stosuje się przepisy o podstawie wymiaru składek emerytalnych i rentowych (art. 81 ust. 1 ustawy zdrowotnej). Z art. 18 ust. 1 ustawy o sus wynika, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa o PIT za przychody podlegające opodatkowaniu uznaje zarówno wynagrodzenie za pracę (art. 12 ust. 1), jak i zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego (art. 20 ust. 1). Wynagrodzenie uznaje za przychód ze stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 1), a zasiłki za przychód z innego źródła (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1). Stąd pracownik pobierający w ciągu miesiąca zarówno wynagrodzenie, jak i zasiłek chorobowy uzyskuje przychody z dwóch różnych źródeł. Przy czym ma on tylko jeden tytuł do podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jest nim wyłącznie stosunek pracy.

W myśl art. 82 ust. 2 ustawy zdrowotnej gdy w zakresie jednego z tytułów do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z art. 66 ust. 1 ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód, składkę zdrowotną opłaca się od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. Dlatego gdy pracownik w ciągu miesiąca uzyskuje różne przychody, płatnik musi wyliczyć składkę zdrowotną od każdego z nich odrębnie, a nie od ich sumy, tak jak twierdził ZUS. W takiej sytuacji oblicza się według zasad w ustawie zdrowotnej dwie oddzielne składki zdrowotne, jedną od wynagrodzenia za pracę, a drugą – od innego przychodu, stosując przy wyliczaniu każdej z nich art. 83 ust. 1 tej ustawy. Gdy składka zdrowotna jest wyższa od zaliczki na PIT obliczonej przez płatnika zgodnie z ustawą o PIT, składkę za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki. Aby stwierdzić, czy przepis ten odnosi się do tej sprawy, należało porównać wysokość składki zdrowotnej obliczonej od każdego z przychodów odrębnie do poziomu zaliczki na PIT wyliczonej na tej samej zasadzie, czyli od każdego z dochodów odrębnie. Gdy jeden z przychodów nie stanowi podstawy wymiaru składki zdrowotnej (co jest równoznaczne z jej zerową wysokością), będąc jednocześnie dochodem, od którego pobiera się PIT (tak jak zasiłki pieniężne z ubezpieczenia – art. 81 ust. 1 ustawy zdrowotnej w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o sus i art. 32 ust. 2 ustawy o PIT), składkę obniża się do wysokości zaliczki na podatek dochodowy jedynie w tej części, którą oblicza się od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki.

Sąd Najwyższy wskazał także na istotną sprawę. Gdy firma zatrudnia nie więcej niż 20 pracowników i w związku z tym nie odprowadza zaliczki na podatek dochodowy od zasiłku wypłaconego pracownikowi przez ZUS, zaliczkę tę oblicza wyłącznie od dochodu ze stosunku pracy i tylko do jej wysokości obniża składkę zdrowotną. Gdyby przyjąć, że składka zdrowotna zatrudnionego u płatnika zasiłków podlega obniżeniu do poziomu zaliczki na PIT obliczonej tak od wynagrodzenia, jak i od zasiłku społecznego, pracownik ten (u zatrudniającego ponad 20 pracowników), ponosiłby większe ciężary składkowe niż znajdująca się w identycznej sytuacji osoba zatrudniona u pracodawcy niebędącego płatnikiem zasiłków. Takie rozumienie przepisów naruszałoby zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Pozostawania w stosunku pracy z pracodawcą z woli ustawodawcy będącym lub nie płatnikiem zasiłków nie można uznać za taką istotną cechę różniącą, która pozwalałaby odmiennie traktować pracowników co do wysokości składki zdrowotnej.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA