fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Przedwczesny wniosek o urlop wychowawczy nie ochroni przed rozwiązaniem umowy o pracę

123RF
Pracownik nie wydłuży okresu ochrony przed rozwiązaniem umowy o pracę, składając z dużym wyprzedzeniem podanie o urlop wychowawczy. Daje on gwarancję zachowania etatu nie wcześniej niż 21 dni przed startem tego urlopu.

W tym roku zmieniły się zasady wypowiadania umowy o pracę osobom korzystającym z urlopów wychowawczych. Jednak nadal pracodawca może pożegnać takiego rodzica tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zasadniczo jest to bowiem zakazane.

Zakres ochrony etatowców korzystających z urlopów wychowawczych określa art. 186 [8] § 1 k.p. Zgodnie z nim szefowi nie wolno wymówić ani rozwiązać umowy o pracę od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o:

- udzielenie urlopu wychowawczego – do dnia jego zakończenia,

- obniżenie wymiaru czasu pracy – do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Zasadniczo zakaz ten nie obejmuje wypowiedzenia dokonanego przez pracownika ani rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron, które są dopuszczalne w każdym czasie.

Jeśli firma naruszy art. 186 [8] § 1 k.p. i wypowie angaż, pracownik może żądać zasądzenia odszkodowania, a przy umowie na czas nieokreślony – przywrócenia na etat.

Obowiązują wyjątki

Artykuł 186 [8] § 2 k.p. przewiduje dwa odstępstwa od zakazu, kiedy można rozwiązać umowę. Chodzi o sytuacje, gdy:

- ogłoszono upadłość lub likwidację pracodawcy,

- zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 k.p.).

Natomiast trzeci wyjątek od zakazu wypowiadania umowy wynika z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 192 ze zm.; dalej: ustawa o zwolnieniach grupowych). Pozwala on firmom zatrudniającym co najmniej 20 pracowników wymówić umowę temu, kto korzysta z urlopu wychowawczego z przyczyn niedotyczących tego pracownika.

Kto bez obaw

Ochrona wynikająca z art. 186 [8] § 1 k.p. dotyczy każdego uprawnionego pracownika ubiegającego się o urlop wychowawczy (po złożeniu wniosku). Obejmuje też przebywającego na tym urlopie, który zatrudniony jest na umowie o pracę. Nie dotyczy natomiast zaangażowanych na innej podstawie, np. mianowania czy powołania. Objęcie tą ochroną nie zależy od stażu pracy pracownika, wymiaru jego czasu pracy ani tego, czy korzysta z urlopu pierwszy, czy kolejny raz. Warto jednak podkreślić, że okres ochrony liczy się od daty złożenia wniosku o udzielenie urlopu lub obniżenie wymiaru czasu pracy tylko wtedy, gdy wniosek ten rodzic złożył nie wcześniej niż 21 dni przed datą startu urlopu lub korzystania z obniżonego wymiaru pracy. Wynika to wyraźnie z art. 186 [8] § 3 k.p. Według niego jeśli pracownik złoży wniosek wcześniej niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu wychowawczego albo obniżonego wymiaru czasu pracy, zakaz wypowiadania lub rozwiązywania angażu zaczyna działać na 21 dni przed startem korzystania z urlopu albo obniżonego wymiaru czasu pracy. Pracownik nie może więc wydłużyć okresu korzystania z tej ochrony, składając wniosek o urlop ze znacznym wyprzedzeniem, np. trzy miesiące wcześniej. Złożenie wniosku przez pracownika nie zapobiega też rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli firma już wcześniej wypowiedziała mu umowę (art. 186 [8] § 4 k.p.).

Upadłość, sanacja lub likwidacja

Można rozwiązać umowę z korzystającym z urlopu wychowawczego, jeżeli sąd ogłosił upadłość pracodawcy lub gdy doszło do jego likwidacji. W takiej sytuacji nie ma bowiem możliwości dalszego zatrudnienia.

Ponadto zgodnie z art. 300 prawa restrukturyzacyjnego (DzU z 2015 r., poz. 978 ze zm.) otwarcie postępowania sanacyjnego wpływa na stosunki pracy i w zakresie praw oraz obowiązków pracowników i pracodawcy wywołuje takie same skutki, jak ogłoszenie upadłości. Otwarcie takiej procedury umożliwia więc firmie wypowiedzenie starającemu się lub korzystającemu z urlopu wychowawczego albo z obniżonego wymiaru czasu pracy.

Jeżeli chodzi o likwidację pracodawcy, musi to być likwidacja jako całości. Rozwiązania umowy nie uzasadnia natomiast likwidacja stanowiska pracy podwładnego przebywającego na urlopie wychowawczym lub części przedsiębiorstwa albo jednego działu np. w związku z przeprowadzanymi zmianami organizacyjnymi.

Przy zwolnieniach grupowych

Ochrona korzystających z urlopów wychowawczych jest ograniczona także w czasie przeprowadzanych zwolnień grupowych i zwolnień indywidualnych z przyczyn niedotyczących załogi. Ograniczenia te wprowadzają art. 5 i 10 ustawy o zwolnieniach grupowych. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 tej ustawy przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy w zakresie grupowego zwolnienia nie stosuje się art. 38 i 41 k.p., z zastrzeżeniem ust. 2-4, a także przepisów odrębnych dotyczących szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem angażu.

Nie stosuje się tu także art. 186 [8] k.p. Oznacza to, że w razie zwolnienia grupowego szef może wypowiedzieć umowę także korzystającym z urlopu wychowawczego. Ponadto wolno mu zastosować wobec nich wypowiedzenia zmieniające. Przy czym gdyby taki krok obniżył wynagrodzenie pracownika, szef nie musi wypłacać dodatków wyrównawczych (art. 5 ust. 4 ustawy o zwolnieniach grupowych).

Dopuszczalność wypowiedzenia pracownikowi korzystającemu z urlopu wychowawczego przy zwolnieniach indywidualnych potwierdził także Sąd Najwyższy w uchwale z 15 lutego 2006 r. (II PZP 13/05). Stwierdził, że art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o zwolnieniach grupowych może być podstawą rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w okresie urlopu wychowawczego także w sytuacjach, gdy nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 186 [1] § 1 zdaniu drugim kodeksu pracy (obecnie art. 186 [8] § 2 k.p.). Chodzi o sytuacje, gdy przyczyny niedotyczące załogi stanowią wyłączny powód wypowiedzenia.

Autor jest sędzią Sądu Okręgowego w Kielcach

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA