fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Urzędnicy

Oświadczenia majątkowe: na jaki dzień opisać majątek, jak surowa powinna być kara za niedopełnienie obowiązku?

123rf
Czy odchodzący ze stanowiska urzędnik musi podać stan swojego majątku na dzień zwolnienia z pracy? Od czego powinna być uzależniona dotkliwość kary dyscyplinarnej za niezłożenie oświadczenia majątkowego?

Co decydować powinno o surowości kary?

- Zgodnie z ustawą antykorupcyjną, a także według projektu nowej ustawy o jawności życia publicznego, za niezłożenie oświadczenia majątkowego członek korpusu sc ponieść może odpowiedzialność dyscyplinarną. Jednak ani dotychczasowe, ani projektowane przepisy nie wskazują, jaki konkretnie środek odpowiedzialności powinien być w takiej sytuacji zastosowany. Od czego zatem powinna być uzależniona dotkliwość zastosowanej kary dyscyplinarnej?

Niezłożenie oświadczenia majątkowego, powoduje odpowiedzialność służbową (art. 13 ustawy antykorupcyjnej). Rozrzut kar, jakie mogą być wymierzone za to przewinienie jest więc duży: od kary upomnienia do kary wydalenia z pracy w urzędzie czy ze służby cywilnej (patrz tekst główny). Brak precyzyjnego wskazania, w jakich okolicznościach, jakie sankcje powinny być przez pracodawcę stosowane prowadzić może, co podkreśla się w piśmiennictwie, do różnorodności zachowań i nierównego traktowania określonych osób pełniących funkcje publiczne (A. Rzetecka-Gil, Komentarz do ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne Wolters Kluwer).

Aby tego uniknąć, przy wyciąganiu konsekwencji pracodawca powinien, zatem, jak się wydaje, wziąć pod uwagę okoliczności towarzyszące takiemu zachowaniu pracownika.

Inaczej powinno być ocenione jednorazowe złożenie oświadczenia po terminie (spóźnienie) a inaczej świadome uchylanie się od tego obowiązku, szczególnie, gdy ma ono charakter cykliczny. Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2007 r. I PZP 4/07, OSNAPiUS 2007 nr 23-24, poz. 340, str. 970) odnosząca się wprawdzie do pracowników samorządowych, ale świadcząca wyraźnie, że zdaniem SN w przypadku niezłożenia oświadczenia majątkowego w terminie konieczne jest zachowanie adekwatności kar do stopnia zawinienia pracownika. W uchwale tej SN podkreślił, że niezłożenie w terminie oświadczenia majątkowego może być przez pracownika zawinione w różnym stopniu (od winy umyślnej, poprzez rażące niedbalstwo do najlżejszej winy nieumyślnej). Może też być przez pracownika całkowicie niezawinione. W przypadkach braku zawinienia oraz lżejszych postaci winy, sankcja najsurowsza (tam rozwiązanie umowy w trybie dyscyplinarnym) byłaby nieproporcjonalna do zachowania pracownika. Uwagi płynące z tego orzeczenia dotyczące konieczności stopniowalności kar i ich adekwatności do przewinienia będą miały zastosowanie także do nowych przepisów regulujących zasady składania oświadczeń majątkowych przez osoby pełniące funkcje publiczne.

podstawa prawna: Art.13 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 1393)

Na jaki dzień trzeba opisać majątek?

Członek korpusu sc właśnie odchodzi ze stanowiska, na którym istnieje obowiązek składania oświadczenia majątkowego. Na nowym stanowisku taki obowiązek nie będzie go już dotyczył. Czy musi podać stan swojego majątku na dzień zwolnienia z pracy?

Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy antykorupcyjnej, członkowie korpusu sc zobowiązani w tej ustawie, mają obowiązek składania oświadczenia majątkowgo przed objęciem stanowiska, a następnie co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska. Jak widać z powyższego, z trzech określonych w ustawie antykorupcyjnej terminów tylko jeden wskazany jest precyzyjnie. Chodzi to o oświadczenie składane, co roku w tym samym czasie, a więc do 31 marca danego roku. Pozostałe dwa są raczej już mało konkretne. Nie wiadomo np., co to znaczy dokładnie przed objęciem stanowiska, czy musi to być złożone ostatniego dnia przed rozpoczęciem nowej pracy czy może być dostarczone wcześniej.

Ustawodawca nie określił też, na jaki dzień ma być ujawniany stan majątku obejmującego i opuszczającego stanowisko członka korpusu sc. Stąd w piśmiennictwie spotkać można dwa poglądy. Pierwszy wskazuje, że stan majątkowy, jaki trzeba ujawniać w tych okolicznościach też powinien być pokazywany na dzień 31 grudnia poprzedniego roku. Inni (m.in. dr hab. Anna Wierzbica- Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Komentarz C.H.Beck) uważają, że zarówno w pierwszym jak i w ostatnim oświadczeniu majątkowym należy wykazać stan majątku, jakim się dysponuje na dzień składania tych oświadczeń majątkowych. Tylko przyjęcie takiej koncepcji umożliwi, bowiem osiągnięcie antykorupcyjnego celu stawianego analizowanym regulacjom prawnym.

Pierwsze oświadczenie majątkowe składane przed objęciem funkcji publicznej pokaże jakim majątkiem dysponuje osoba obejmująca tę funkcję, zaś ostatnie wykaże, jakim majątkiem włada po zakończeniu pełnienia tej funkcji. To zaś pozwoli ustalić, czy majątek osoby, która przestała pełnić funkcję publiczną nie powiększył się na tyle niewspółmiernie, by można było podejrzewać, że funkcja publiczna była wykorzystywana w sposób niedozwolony prawem. Słuszność tego poglądu pośrednio potwierdzają rozwiązania zaproponowane w projekcie ustawy o jawności życia publicznego >>patrz tekst główny.

podstawa prawna: Art.13 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 1393)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA