Czy sądom dla firm grozi zapaść? Sędziowie odchodzą do innych zajęć

Sądy zajmujące się przedsiębiorcami w trudnej sytuacji są przeciążone i wymagają udrożnienia.

Publikacja: 28.02.2024 03:00

Czy sądom dla firm grozi zapaść? Sędziowie odchodzą do innych zajęć

Foto: Adobe Stock

Postępowania prowadzą sądy rejonowe, których sędziowie nie mają nieraz odpowiedniego doświadczenia ani możliwości rozwoju, i odchodzą do innych zajęć – to wnioski raportu Sekcji Prawa Upadłościowego i Restrukturyzacyjnego Instytutu Allerhanda.

Niewydolność sądownictwa upadłościowo-restrukturyzacyjnego

Skutkiem niewydolności sądownictwa upadłościowo-restrukturyzacyjnego są kłopoty wielu przedsiębiorców i branż. Szczególnie groźny jest tzw. efekt zarażania. Przykładem są kłopoty branży budowlanej, kiedy problemy głównego wykonawcy prowadzą często do upadku firm podwykonawczych.

Sytuacja byłaby jeszcze gorsza, gdyby nie wprowadzono w czasie covidu uproszczonego postępowania polegającego na szybkim przedsądowym zawarciu porozumienia z wierzycielami, po którym można samodzielnie prowadzić firmę.

Bez reformy tego segmentu sądownictwa, w szczególności restrukturyzacji, w kolejnych latach sytuacja jeszcze się pogorszy i może dojść do zapaści – wskazują autorzy raportu.

W ciągu ostatnich ośmiu lat liczba spraw upadłościowych w Polsce wzrosła ponad dziesięciokrotnie, podobnie postępowań restrukturyzacyjnych, a liczba upadłości konsumenckich przekroczyła już 20 tys. rocznie. To one odciągają sędziów od restrukturyzacji lub upadłości przedsiębiorców.

Podział kompetencji między sądy rejonowe i okręgowe

Według autorów raportu prosty i stosunkowo tani może być podział kompetencji między sądy rejonowe i okręgowe. Proponują oni, aby 31 sądów rejonowych rozpoznających już te sprawy mogło skupić się na prostszych upadłościach konsumenckich oraz restrukturyzacjach i upadłościach mikroprzedsiębiorców (mniej niż dziesięciu pracowników i obroty do 2 mln euro). W gestii sądów okręgowych byłyby sprawy upadłościowe i restrukturyzacyjne małych, średnich i dużych przedsiębiorców. Te sądy okręgowe byłyby drugą instancją. Z kolei trzy sądy apelacyjne badałyby odwołania od orzeczeń SO. Wreszcie w SN można by wyodrębnić jednostkę, która rozpoznawałaby sprawy upadłościowe i restrukturyzacyjne, zwłaszcza pytania prawne.

Pozwoliłoby to na specjalizację sędziów i ułatwiło im awans zawodowy, więc zapobiegło odpływowi doświadczonej kadry.

– Wykształcenie sędziego sądu upadłościowo-restrukturyzacyjnego jest czasochłonne i drogie, wymaga przyswojenia nie tylko prawa, ale też mechanizmów ekonomii, rachunkowości, zarządzania i podatków. Naturalnie wymaga doświadczenia i stabilizacji pracy.

– Bez właściwej specjalizacji sędziów i przy ciągłej rotacji trudno sobie wyobrazić należyte kierowanie tymi sprawami i ich nadzorowanie – ocenia sędzia Janusz Płoch, przewodniczący wydziału ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych SR dla Krakowa-Śródmieścia.

Cezary Zalewski, sędzia gospodarczy, były szef warszawskiego sądu upadłościowego, poprawę efektywności postępowań upatruje nie w reformie struktury sądów, lecz zmianie procedury.

– Działanie sądów upadłościowych i restrukturyzacyjnych należałoby ograniczyć do spraw spornych, np. w postępowaniu o zatwierdzeniu układu sprawa trafiałaby do sądu restrukturyzacyjnego, tylko gdyby któryś z wierzycieli kwestionował zgodność z prawem zawartego układu przedsiębiorcy z wierzycielami – ocenia sędzia Zalewski.

Sprawnie funkcjonujące sądy to sprawa istotna, bo postępowanie restrukturyzacyjne, o ile przebiegnie pomyślnie dla przedsiębiorcy i jego wierzycieli, pozwala uniknąć upadłości. Dzięki temu firma może przetrwać, a w przyszłości się rozwijać.

Czytaj więcej

Mec. Paweł Kuglarz: Upadłości coraz więcej. Czas udrożnić sądy
Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność