Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą posiada samochód w leasingu. Niedługo umowa się skończy i osoba ta zamierza wykupić auto. Czy może to zrobić „prywatnie"? Czy w takim przypadku przychód z ewentualnej sprzedaży wykupionego samochodu będzie opodatkowany jako przychód z działalności gospodarczej? – pyta czytelnik.

Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego (art. 7091 kodeksu cywilnego).

Stronami tej umowy jest finansujący (firma leasingowa) oraz korzystający. Korzystającym może być m.in. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.

Nie ma odrębnej osobowości prawnej

Przepisy prawa cywilnego nie przewidują, aby osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą miały odrębną osobowość prawną od tych osób działających prywatnie. W konsekwencji nie ma przeszkód, aby osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą wykupiła samochód osobowy „prywatnie" (mimo, że leasing był „na firmę"). Dotyczy to zarówno leasingu operacyjnego (gdy przedmiot leasingu stanowi środek trwały leasingodawcy i jest przez niego amortyzowany), jak i leasingu finansowego (gdy przedmiot leasingu jest zaliczany do środków trwałych leasingobiorcy i przez niego amortyzowany). Oczywiście w obu przypadkach dotyczy to również sytuacji, gdy przedmiotem leasingu są samochody.

Nie tylko imię i nazwisko

Wykup „prywatny" z leasingu nie polega na tym, że następuje na imię i nazwisko przedsiębiorcy, bo również w przypadku wykupu „firmowego" wykup dokonywany jest na jego imię i nazwisko. O wykupie „prywatnym" decydują takie okoliczności jak:

- brak w umowie wykupu dodatkowych oznaczeń dotyczących firmy prowadzonej przez osobę fizyczną, bądź

- informacja, że nabywca wykupując samochód nie działa w charakterze przedsiębiorcy.

Autopromocja
PRENUMERATA 2022

Znacznie więcej o biznesie, finansach oraz prawie

Zaprenumeruj

Wykup „prywatny" samochodu będącego przedmiotem leasingu operacyjnego powoduje, że samochód ten nigdy nie staje się składnikiem majątku firmy osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. W konsekwencji przychód z ewentualnej sprzedaży takiego samochodu powstaje – według mnie – tylko jeżeli sprzedaż nastąpi przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie (wykup z leasingu) samochodu (zob. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT).

Sądy i fiskus potwierdzają

Co istotne, stanowisko to potwierdzają zarówno sądy administracyjne (zob. przykładowo wyrok WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2013 r., I SA/Po 574/13 oraz wyrok WSA w Gliwicach z 23 lutego 2015 r., I SA/Gl 1028/14), jak również – od niedawna – organy podatkowe >patrz ramka.

Fiskus zmienił zdanie

Kilka lat temu organy podatkowe uważały, że przychód ze sprzedaży samochodu wykupionego „prywatnie" z firmowego leasingu operacyjnego jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, który powstaje także wtedy, gdy sprzedaż auta nastąpi po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpił wykup z leasingu (zob. interpretację Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 1 sierpnia 2011 r., ITPB1/415-552/11/PSZ; interpretację Izby Skarbowej w Warszawie z 25 listopada 2011 r., IPPB1/415-785/11-2/AM czy inter- pretację Izby Skarbowej w Katowicach z 24 czer- wca 2013 r., IBPBI/1/415-369/13/ESz).

Jak czytamy w interpretacji Izby Skarbowej w łodzi z 5 listopada 2015 r. (IPTPB3/ 4511-206/15-2/RR), „(...) gdy po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego wnioskodawca wykupi samochód, o którym mowa we wniosku, od leasingodawcy z przeznaczeniem na cele osobiste (prywatne niezwiązane z działalnością gospodarczą), to przychód ze sprzedaży nie powstanie, jeżeli zbycie samochodu osobowego będzie miało miejsce po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło jego nabycie. Natomiast jeżeli odpłatne zbycie ww. samochodu nastąpi przed upływem ww. terminu, to przychód uzyskany z tej sprzedaży będzie stanowił przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ww. ustawy, do którego mają zastosowanie zasady opodatkowania właściwe dla tego źródła przychodu". Z kolei w stanowiącym zmianę interpretacji piśmie ministra finansów z 25 lutego 2016 r. (DD9.8220.2.56.2016.KZU) czytamy, że „(...) skoro wykupiony po zakończeniu umowy leasingu samochód nie będzie przez wnioskodawczynię wykorzystywany w działalności gospodarczej i nie zostanie zaliczony do składników majątku firmy, wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy, to przychód uzyskany ze sprzedaży tego samochodu nie będzie stanowił przychodu z działalności gospodarczej. Przychód ze sprzedaży tego samochodu należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy, czyli do odpłatnego zbycia rzeczy. W sytuacji, gdy zbycie samochodu miało miejsce po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło jego nabycie, obowiązek podatkowy po stronie wnioskodawczyni nie powstanie".

Przykład

12 czerwca 2016 r. podatnik wykupił „prywatnie" samochód z leasingu operacyjnego. W takim przypadku przychód ze sprzedaży tego samochodu podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym powstanie, jeżeli sprzedaż ta nastąpi do końca 2016 r. Późniejsza sprzedaż samochodu nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT.

Wycofanie z działalności

Inaczej jest w przypadku sprzedaży wykupionych „prywatnie" samochodów będących przedmiotem leasingu finansowego. Takie samochody są składnikami majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o PIT, czyli środkami trwałymi korzystającego, i nie zmienia tego ich „prywatny" wykup z leasingu. Moim zdaniem taki wykup należy uznać za rodzaj wycofania samochodów z działalności gospodarczej na cele osobiste. W konsekwencji przychód z ich sprzedaży nie powstaje tylko wtedy, gdy między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności (tj. wykupione „prywatnie" z leasingu) a dniem ich sprzedaży, upłynęło sześć lat (ze względu na brzmienie art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT).

Autor jest doradcą podatkowym