Waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest co roku w marcu. Jej zadaniem jest zachowanie realnej wartości wypłacanych świadczeń w stosunku do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru (w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację) przez wskaźnik waloryzacji.
I to on jest dla podwyżki świadczenia kluczowy. Jest to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w poprzednim roku, zwiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Kwestia wysokości tego 20-proc. zwiększenia jest tematem corocznych negocjacji w Radzie Dialogu Społecznego.
Druga waloryzacja emerytur i rent
Nowy rząd chce wprowadzić drugą waloryzację emerytur i rent, w sytuacji gdy inflacja będzie przekraczała 5 proc. Takie rozwiązanie było od jakiegoś czasu sugerowane jako alternatywa dla 13. i 14. emerytury.
– Powyższe świadczenia, owszem, wypadałoby naprawić, ale w inny sposób – wskazuje dr Tomasz Lasocki z WPiA Uniwersytetu Warszawskiego.
Jak zauważa, dobrze, że jedne z pierwszych decyzji dotyczących seniorów będą w końcu osadzone w systemie.
– Zapowiedziane w exposé rozwiązanie ograniczy niedopuszczalne zjawisko „lepszych” i „gorszych” miesięcy na przejście na emeryturę. Mamy z nim obecnie do czynienia. Teraz, gdy spodziewana jest wysoka waloryzacja, przejście na emeryturę w lutym jest korzystniejsze niż w kolejnych miesiącach. A powinno być odwrotnie – mówi dr Lasocki.
Jak przypomina, obecnie obliczanie emerytury w lutym oznacza, że składki na koncie zostaną powiększone o ostatnią waloryzację roczną i waloryzacje kwartalne za pierwszy, drugi i trzeci kwartał. Pobrane w tym miesiącu emerytury obejmie także waloryzacja całego świadczenia.
– Lutowy emeryt zyskuje podwójnie, a ci, którzy przeszli wcześniej, są stratni, bo wyrównanie inflacyjne następuje z 12-miesięcznym opóźnieniem. Tak było właśnie w tym roku – wyjaśnia naukowiec z UW.
Rozwiązania dla seniorów w exposé Donalda Tuska
Zdaniem eksperta po rozłożeniu w czasie waloryzacji byłaby ona jednorazowo dużo niższa, więc możliwe, że część osób nie decydowałaby się na przejście na emeryturę w lutym i pracowała dłużej. W jego ocenie takie rozwiązanie nieporównywalnie lepiej wyrównuje też stratę inflacyjną.
– Dobrze skalibrowana dwukrotna waloryzacja po roku daje taki sam efekt jak jedna, ale różnica polega na tym, że emeryt czy rencista dostanie pół roku wcześniej wyższe świadczenie. Już w trakcie roku zostanie mu skompensowana część inflacji – wyjaśnia.
To niejedyne rozwiązania dla seniorów zapowiedziane w exposé. Padła też deklaracja wprowadzenia bonu dla seniora. Szczegółów rozwiązania jednak nie podano.
Czytaj więcej
Premier Donald Tusk podczas expose zapowiedział, że w nazwie resortu rodziny i polityki społecznej znajdzie się też praca.
