Rz: Ile składki zdrowotnej może odliczyć przedsiębiorca (jednoosobowy lub mała firma) w rozliczeniu rocznym?

Katarzyna Klimczyk: Składki zdrowotne podlegają odliczeniu od podatku dochodowego. Co miesiąc lub co kwartał (w zależności od formy rozliczeń) obniża się o ich wysokość zaliczkę na podatek dochodowy. Z tej możliwości odliczenia mogą skorzystać podatnicy, którzy opodatkowali swoje dochody na zasadach ogólnych, podatkiem liniowym lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wysokość składki zdrowotnej wynosi 9 proc. podstawy jej wymiaru. Należy przy tym pamiętać, że odlicza się jedynie składkę w wysokości 7,75 proc. podstawy. Przykładowo miesięczna składka zdrowotna zapłacona w 2016 r. w wyso- kości 288,95 zł będzie podlegać odliczeniu jedynie w wysokości 248,82 zł. Różnica między tymi kwotami stanowi realne obciążenie przedsiębiorcy, które nie może zostać rozliczone – zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

Składki zdrowotne można odliczyć wyłącznie od podatku, tzn. nie można ich uwzględniać w kosztach działalności. Suma zapłaconych składek podlegających odliczeniu wykazywana jest w deklaracji rocznej. W rozliczeniu za 2015 r. maksymalna kwota, jaką będzie można odliczyć, to 2879,48 zł.

Jeśli podatnik posiada kilka źródeł przychodów, to składki zdrowotne z działalności gospodarczej może odliczyć w zeznaniu od dochodu z innego źródła. Dotyczy to sytuacji, w której przedsiębiorca osiągnął stratę z działalności gospodarczej lub płacił niski podatek, który nie pozwalał na odliczenie całej składki zdrowotnej.

Czy składki na ubezpieczenie społeczne podlegają odliczeniu bez ograniczeń?

Co do zasady tak. W przypadku składek na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorca może zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów lub odliczyć je od dochodu w deklaracji rocznej. Przy czym, warto zaznaczyć, że istotna jest kwota składek zapłaconych przez niego do ZUS w danym roku podatkowym i termin płatności składki, a nie okres, za jaki daną składkę się opłaca. Zaległe składki będą odliczane w roku ich faktycznej zapłaty. Ponadto, odliczenie dotyczy także składek zapłaconych w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Czy przedsiębiorca może w swoim rozliczeniu PIT odliczyć składki zapłacone za inne osoby, a jeśli tak, to kiedy?

Przedsiębiorca oprócz składek opłacanych w swoim imieniu ma prawo odliczyć w rocznym zeznaniu również składki ZUS osoby współpracującej. Osobą współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność – w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – jest małżonek, dziecko własne, dziecko drugiego małżonka, dziecko przysposobione, rodzic, macocha i ojczym oraz osoba przysposabiająca, jeżeli pozostaje z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu tej działalności. Jeżeli te kryteria spełnia pracownik, to dla celów ubezpieczeń społecznych traktowany jest jak osoba współpracująca. Należy zwrócić uwagę, że odmienna sytuacja występuje w przy padku składek pracowniczych, gdzie składki finansowane za pracownika i wypłacone mu wynagrodzenie łącznie ze składkami opłacanymi w imieniu pracownika rozlicza się wyłącznie w kosztach podatkowych.

—rozmawiała Aleksandra Tarka