- Spółka cywilna, w której jest dwóch wspólników mających po 50 proc. udziałów, postanowiła na dzień 31 grudnia 2017 r. zakończyć działalność gospodarczą. Spółka posiada budynek. Został on wybudowany w latach osiemdziesiątych i używany do działalności gospodarczej ówczesnego właściciela. W roku 2009 został kupiony przez jednego ze wspólników na fakturę VAT ze stawką zwolnioną. Kilka miesięcy później została zawiązana spółka i budynek został wniesiony do spółki. Budynek został wyremontowany i zmodernizowany. Wysokość nakładów wynosiła 200 proc. Przyjęto go do użytkowania w 2010 roku. Czy w momencie likwidacji spółki (budynek nie zostanie sprzedany) powinniśmy wykazywać budynek w remanencie likwidacyjnym ze stawką VAT zwolnioną czy opodatkowaną? – pyta czytelniczka.

Przepisy o VAT przewidują obowiązek sporządzenia i opodatkowania tzw. remanentu likwidacyjnego. W ramach tego remanentu opodatkowaniu podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy (zob. art. 14 ust. 1 ustawy o VAT), w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (zob. art. 14 ust. 4 ustawy o VAT). Obowiązek ten istnieje m.in. w przypadku rozwiązania spółki cywilnej (zob. art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Nie uwzględnia się usług konserwacyjnych...

Przy ocenie, czy towary są towarami, w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, nie uwzględnia się nabywanych przez podatników usług konserwacyjnych (w tym remontowych) i serwisowych dotyczących tych towarów. W konsekwencji, nawet jeżeli przy nabywaniu tych usług podatnikom przysługuje prawo do odliczenia, to towary, których dotyczą te usługi, mogą mieć status towarów, w stosunku do których podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Odpowiednie zastosowanie ma w tym zakresie orzecznictwo unijne dotyczące opodatkowania czynności nieodpłatnych (zob. przykładowo wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 czerwca 1989 r. w sprawie 50/88 oraz z 25 maja 1993 r. w sprawie C-193/91).

...i nabywania części składowych

Podobnie, według mnie, jest w przypadku ponoszenia przez podatników nakładów ulepszeniowych, w tym przy nabywaniu części składowych. Uważam zatem, że nawet jeżeli przy ponoszeniu takich nakładów podatnikom przysługiwało prawo do odliczenia, to towary, których dotyczą te nakłady, mogą mieć status towarów, w stosunku do których podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Za takim sposobem interpretacji zwrotu „w stosunku do których podatnikom tym przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego" przemawia brzmienie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, gdzie pojęcia przysługiwania prawa do odliczenia w stosunku do obiektów budowlanych oraz w stosunku do wydatków na ich ulepszenie są pojęciami odrębnymi.

Taki właśnie przypadek zapewne ma miejsce w przedstawionym stanie faktycznym, gdyż z treści pytania nie wynika, aby wniesienie przedmiotowego budynku jako wkład do spółki cywilnej było opodatkowane VAT, a w konsekwencji, aby z tytułu nabycia tego budynku spółce cywilnej przysługiwało prawo do odliczenia. Uważam zatem, że najprawdopodobniej przedmiotowego budynku nie trzeba wykazywać w remanencie likwidacyjnym sporządzanym dla celów VAT.

Stosuje się zwolnienie

Gdyby jednak przyjąć, że przedmiotowy budynek należy wykazać w remanencie likwidacyjnym sporządzanym dla celów VAT, należałoby to uczynić ze zwolnieniem od tego podatku. Po pierwsze dlatego, że w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 16 listopada 2017 r. w sprawie C-308/06 w związku z przyjęciem przedmiotowego budynku do użytkowania przez spółkę w 2010 r. doszło do jego (ponownego) pierwszego zasiedlenia w rozumieniu VAT. W konsekwencji – zważywszy, że od 2010 r. upłynęło znacznie więcej niż dwa lata – ma zastosowanie zwolnienie z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Ponadto, gdyby odrzucić stanowisko zajęte przez Trybunał Sprawiedliwości UE we wskazanym wyroku, najprawdopodobniej (tj. jeżeli przy nabyciu przedmiotowego budynku przez spółkę cywilną spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia) spełnione są w przedstawionej sytuacji warunki zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Kiedy trzeba zrobić korektę

Trzeba jednocześnie zauważyć, że w określonych przepisami przypadkach podatnicy obowiązani są korygować odliczony podatek naliczony. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi (zob. art. 91 ust. 7 w związku z art. 91 ust. 1–6 ustawy o VAT).

Teoretycznie taki właśnie przypadek – niezależnie od tego czy przyjęte zostanie stanowisko, że budynku, o którym mowa, nie należy wykazywać w remanencie likwidacyjnym sporządzanym dla celów VAT, czy też należy go wykazać ze zwolnieniem z VAT – ma miejsce w przedstawionym stanie faktycznym w stosunku do nakładów poniesionych na przedmiotowy budynek przed jego przyjęciem do używania przez spółkę (zakładając, że przy ponoszeniu tych nakładów spółce przysługiwało prawo do odliczenia). Należy jednak zauważyć, że w stosunku do tych nakładów korekta, o której mowa, ma najprawdopodobniej charakter korekty rozłożonej w czasie na pozostały okres korekty (zob. art. 91 ust. 7a w zw. z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT), w którym to okresie spółka cywilna, o której mowa, nie będzie już istnieć.

Uważam w związku z tym, że ze względu na brak podatnika obowiązanego do zrobienia wskazanej korekty, jej dokonywanie po zakończeniu lat 2018 i 2019 (są to ostatnie dwa lata korekty w stosunku do nakładów na przedmiotowy budynek poniesionych przed jego przyjęciem do używania przez spółkę) nie będzie w istocie konieczne. Przyjęcie tego stanowiska obarczone jest jednak zwiększonym ryzykiem podatkowym, w związku z czym wskazane jest, aby w kwestii tej wspólnicy spółki cywilnej wystąpili do dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnych.

Autor jest doradcą podatkowym