fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

CIT: czy w wyniku podziału przez wydzielenie powstanie przychód

123RF
Niemożność wydzielenia pewnych zobowiązań przy podziale przez wydzielenie nie powinna stanowić przeszkody do uznania majątku wydzielonego i pozostającego w spółce za zorganizowane części przedsiębiorstwa. Byłoby to sprzeczne z celem gospodarczym przepisów dotyczących podziału.

Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 26 stycznia 2016 r. (I SA/Wr 1823/15).

Spółka kapitałowa prowadzi dwa rodzaje działalności. Planowana jest restrukturyzacja spółki poprzez podział przez wydzielenie, zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych. Nastąpi zatem przeniesienie części majątku spółki dzielonej na spółkę przejmującą (istniejącą lub nowo zawiązaną). Do spółki przejmującej zostaną przeniesione składniki materialne, niematerialne i zobowiązania przyporządkowane do drugiego rodzaju działalności (dalej: składniki). Spółka uznała, że wydzielenie jest wykonalne i wskazała organowi podatkowemu, że spełnia przesłanki wyodrębnienia funkcjonalnego, organizacyjnego oraz finansowego składników.

Spółka zwróciła się do organu z następującymi pytaniami:

- Czy składniki oraz majątek pozostający w spółce dzielonej stanowić będą (każde osobno) zorganizowane części przedsiębiorstwa (dalej: ZCP) w rozumieniu ustawy o CIT?

- Jeśli tak, to czy w wyniku podziału po stronie spółki dzielonej nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu?

Zdaniem spółki spełnione zostały wszystkie przesłanki wyodrębnienia składników i jednocześnie można za ich pomocą prowadzić działalność gospodarczą w sposób niezależny, a zatem stanowią one ZCP w rozumieniu ustawy o CIT. W związku z tym nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu miał jednak inne zdanie. Uznał, że wskazane składniki nie stanowią ZCP, ponieważ istnieją pewne zobowiązania, których nie da się przypisać jednoznacznie do żadnej ze spółek. W związku z tym niemożliwe jest wyodrębnienie finansowe. Czynność tę należy uznać nie za zbycie ZCP, ale za zbycie sumy składników materialnych i niematerialnych, stanowiącą przychód podlegający opodatkowaniu.

Sąd podzielił stanowisko spółki. Jego zdaniem przeprowadzona przez organ wykładnia pojęcia ZCP z ustawy o CIT jest skostniała i przeczy celowi przepisu. Nie jest możliwe wyodrębnienie pewnych kosztów ogólnych (np. koszt zakupu papieru na potrzeby zarządu), lecz nie może to zamykać możliwości podziału spółki. W opinii sądu istotna jest możliwość pełnienia swoich funkcji przez ZCP.

—Dominik Godula

współpracownik Zespołu Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte

Komentarz eksperta

Romuald Rzeszutko, konsultant w warszawskim biurze Deloitte Doradztwo Podatkowe sp. z o.o.

Podział przez wydzielenie jest jednym z czterech sposobów przeprowadzenia podziału spółki kapitałowej, przewidzianych przez kodeks spółek handlowych. Jego skutki podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych reguluje m.in. art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem przychód przy podziale przez wydzielenie w spółce podlegającej podziałowi nie powstanie jedynie wtedy, gdy zarówno majątek przejmowany na skutek podziału, jak i majątek pozostający w spółce stanowią zorganizowane części przedsiębiorstwa. Zgodnie ze słowniczkiem umieszczonym w art. 4a ustawy o CIT, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzy organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Z uwagi na potencjalne opodatkowanie podziału spółki kwestia klasyfikacji majątku wydzielanego i pozostającego w spółce jest kluczowa dla oceny skutków podatkowych transakcji. Co do zasady w wydawanych interpretacjach organy przychylają się do stanowiska wnioskujących i uznają przedstawiony zespół składników za ZCP, chociaż zdarzają się także decyzje negatywne. Organy podnoszą w nich najczęściej niewystarczające wyodrębnienie zespołu składników majątkowych, w szczególności obsługiwanie obu zespołów składników przez tych samych pracowników (interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 24 lipca 2013 r. IBPBI/2/423-509/13/PH), czy brak pełnego wyodrębnienia w ewidencji księgowej kosztów i zobowiązań związanych z działalnością każdego z zespołów (interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 14 czerwca 2013 r. ILPB3/423-120/13-2/EK).

Szczególną uwagę zwraca jednak pojawiające się w interpretacjach stanowisko organów, zgodnie z którym przeszkodą do uznania składników majątkowych za ZCP jest brak precyzyjnej alokacji wszystkich istniejących zobowiązań, w tym publicznoprawnych (interpretacje indywidualne Izby Skarbowej w Poznaniu z: 14 lipca 2015 r., ILPB3/4510-1-171/15-3/EK oraz z 26 listopada 2015 r., ILPB3/4510-1-398/15-4/EK). Uzasadnienia organów przytaczane we wskazanych interpretacjach, opierające się na zarzucie niedoprecyzowania rodzaju zobowiązań, które nie zostaną przeniesione, wydają się nieprzekonujące w kontekście wykładni celowościowej analizowanych regulacji.

Komentowane orzeczenie nie pozostawia wątpliwości, że przyjęta linia interpretacyjna idzie za daleko. Przedstawiona przez sąd argumentacja, wskazująca w pierwszej kolejności na cel przepisu o podatkowej neutralności wydzielenia ZCP w pełni zasługuje na aprobatę. O ile takie stanowisko składu orzekającego jest przejawem pozytywnej tendencji w orzecznictwie sądów administracyjnych, o tyle stanowisko organów podatkowych w tej kwestii jeszcze bardziej wskazuje na konieczność właściwego zaplanowania wydzielenia ZCP w celu uniknięcia ryzyka sporu z fiskusem.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA