fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Czy wolno odliczyć podatek z dokumentów otrzymanych przed rejestracją

123RF
Przedsiębiorca odzyska VAT od zakupów poczynionych przed złożeniem druku VAT-R, jeśli formularz trafi do urzędu nie później niż w ostatnim z okresów rozliczeniowych, w których przysługuje prawo do odliczenia.

Prowadzę niewielkie biuro rachunkowe. Jeden z moich klientów w styczniu 2016 r. kupił samochód ciężarowy (masa całkowita pojazdu przekracza 3,5 t). Zakup został udokumentowany fakturą wystawioną – także w styczniu 2016 r. – przez dilera (podatnik VAT czynny). Klient otrzymał dokument w tym samym miesiącu.

Dopiero w kwietniu 2016 r. klient założył działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych i 1 kwietnia 2016 r. zarejestrował się jako podatnik VAT czynny. Czy może odliczyć VAT z faktury za samochód ciężarowy zakupiony przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, który będzie wykorzystywany wyłącznie w prowadzonej przez niego firmie, w deklaracji VAT za kwiecień 2016 r.? – pyta czytelniczka.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikom w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (zob. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT).

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (zob. art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). Nabyty przez klienta biura rachunkowego pojazd nie jest pojazdem samochodowym w rozumieniu art. 2 pkt 34 ustawy o VAT, gdyż jego dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony. Pojazdu tego nie dotyczą zatem ograniczenia wynikające z art. 86a ustawy o VAT, określające kwotę podatku naliczonego jedynie w wysokości 50 proc. VAT wynikającego np. z faktury zakupu pojazdu – w sytuacji, gdy pojazd służy tzw. działalności mieszanej, czyli działalności gospodarczej i innym celom, np. potrzebom osobistym podatnika lub jego pracowników.

Określone warunki...

Zatem prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.:

- podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz

- towary i usługi, od których zakupu podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Podstawowym warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi VAT.

Z pytania wynika, że zakupiony pojazd ma być wykorzystywany do świadczenia usług transportowych opodatkowanych VAT. Zatem warunek określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT można uznać za spełniony.

...i terminy

Należy jednak pamiętać, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach (>patrz ramka), pod warunkiem spełnienia przez niego tzw. przesłanek pozytywnych (to jest m.in., że zakupione towary będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych) oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT.

Formalności są niezbędne

Z kolei w art. 88 ustawy o VAT ustawodawca zawarł katalog sytuacji, gdy podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od nabytych towarów i usług. Także wtedy, gdy nabyte towary lub usługi mają związek ze sprzedażą opodatkowaną VAT.

I tak, stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96 ustawy o VAT, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7 ustawy o VAT (wyjątek od obowiązku rejestracji jako podatnik VAT czynny dotyczy podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej dokonującego dostawy wewnątrzspólnotowej nowego środka transportu – nie ma zatem znaczenia w sytuacji opisanej w pytaniu).

Podatnik powinien się zarejestrować do celów VAT przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy o VAT, przy czym przepis nie określa, jak wcześnie rejestracja powinna nastąpić. Natomiast powinna ona nastąpić najpóźniej w dniu poprzedzającym wykonanie pierwszej czynności opodatkowanej. Jest to termin o charakterze instrukcyjnym – ustawa nie wiąże żadnych rzeczywistych sankcji z późniejszą rejestracją. W momencie złożenia zgłoszenia rejestracyjnego podatnik spełni warunek formalny i od tego momentu może realizować uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego.

Trzeba rozróżnić pojęcia

Prawo do obniżenia podatku należnego powstaje u wszystkich podatników, jeśli wykażą, że zakupy były związane z bieżącą lub przyszłą działalnością opodatkowaną. Warunek rejestracji jest niezbędny wyłącznie do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia podatku należnego. Trzeba odzróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Realizacja prawa do odliczenia następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia. Aby skutecznie zrealizować powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć – najpóźniej przed skorzystaniem z tego prawa – wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, które uniemożliwiają identyfikowanie go jako podatnika.

Nie ma zatem wątpliwości, że ustawa o VAT nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, jeśli zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżącej (lub przyszłej) działalności opodatkowanej (oraz ewentualnie będą spełniać inne warunki określone w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług). Niemniej ustawodawca dla realizacji tego prawa narzucił podatnikom obowiązek rejestracji jako podatnicy VAT czynni.

Deklaracja wyznacza granice

Ważne jest, aby podatnik zarejestrował się jako czynny podatnik VAT na dzień składania deklaracji VAT, w której zamierza z tego prawa skorzystać, oczywiście z uwzględnieniem ustawowych terminów odliczenia podatku (por. interpretację Izby Skarbowej w Warszawie z 19 marca 2013 r., IPPP2/443-35/13-2/KOM).

Skoro samochód został nabyty wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, z tytułu której klient biura rachunkowego czytelniczki jest czynnym podatnikiem VAT, i samochód ten wykorzystywany jest wyłącznie do czynności podlegających opodatkowaniu VAT, to co do zasady przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury dokumentującej zakup tego samochodu. W celu odliczenia podatku naliczonego od zakupu samochodu konieczne jest złożenie deklaracji VAT-7 (w przypadku opisanym w pytaniu) za okres rozliczeniowy, w którym klient otrzymał fakturę VAT dokumentującą poniesiony wydatek. Organy podatkowe uważają, że w takim przypadku w celu odliczenia podatku naliczonego podatnik powinien złożyć zgłoszenie rejestracyjne (VAT-R) i zarejestrować się jako podatnik VAT czynny od momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności. Przy czym przez rozpoczęcie działalności należy rozumieć już samo poniesienie przez podatnika wydatku (zakup samochodu) w celu i z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej. Czynność tę należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Takie stanowisko zajęła m.in. Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z 22 stycznia 2016 r. (IBPP2/4512-876/15/ICz).

Spóźnienie jest kosztowne

Skoro klient biura rachunkowego kupił w styczniu 2016 r. samochód mający służyć od początku sprzedaży opodatkowanej VAT i w tym samym miesiącu otrzymał fakturę dokumentującą zakup tego samochodu, to powinien od razu złożyć zgłoszenie rejestracyjne i wykazywać podatek naliczony w deklaracji VAT-7 na bieżąco, tj. w deklaracji VAT za styczeń 2016 r. Mógłby skorzystać z prawa do odliczenia w rozliczeniu za luty bądź marzec 2016 r., gdyby w tych miesiącach złożył zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Jednak zarejestrował się dla celów VAT dopiero w kwietniu 2016 r. Wydaje się zatem, że odliczenie VAT ze styczniowej faktury zakupu samochodu w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2016 r. nie będzie możliwe.

Odliczenie w drodze korekty deklaracji VAT-7 za styczeń 2016 r. (ewentualnie za luty bądź marzec 2016 r. – jeden z dwóch okresów następnych, o których mowa w art. 86 ust. 11 ustawy o VAT) również nie jest możliwe, gdyż:

1.

z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby podatnik złożył taką deklarację za styczeń (luty bądź marzec) 2016 r. – nie ma zatem podstaw do składania jej korekty,

2.

nie był wtedy zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, a zatem odliczeniu podatku naliczonego z przedmiotowej faktury sprzeciwiłby się art. 88 ust. 4 ustawy o VAT.

Autor jest doradcą podatkowym

WNIOSEK

Podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od nabycia pojazdu przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, jeśli zgłoszenie rejestracyjne VAT-R złożył po upływie terminów na odliczenie tego podatku.

Trzy miesiące lub korekta

Terminy, w których powstaje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, ustawodawca określił w art. 86 ust. 10 i nast. ustawy o VAT. Jeśli podatek naliczony wynika z faktur potwierdzających nabycie towaru lub usług przez podatnika składającego deklaracje miesięczne, prawo to powstaje:

- w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy (zob. art. 86 ust. 10 ustawy o VAT),

- nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę (zob. art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).

Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego w pierwszym możliwym terminie, to może to zrobić w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy o VAT).

Jeżeli nie skorzystał ze swojego uprawnienia także w tym terminie, to może obniżyć kwotę podatku należnego poprzez złożenie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu pięciu lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (zob. art. 86 ust. 13 ustawy o VAT). Dotyczy to m.in. podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur. -

Rejestracja na druku VAT-R

Podatnicy, o których mowa w art. 15 ustawy o VAT, którzy będą wykonywać czynności opodatkowane VAT i nie będą korzystać ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ustawy o VAT, są obowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy o VAT złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne (druk VAT-R). Naczelnik rejestruje podatnika jako „podatnika VAT czynnego" i na jego wniosek potwierdza to zarejestrowanie (zob. art. 96 ust. 1 i 4 ustawy o VAT).

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA