Ustawa klimatyczna ma zwiększyć konkurencyjność biznesu

Fundacja ClientEarth przedstawiła projekt przepisów mających nie tylko pomóc walczyć ze skutkami zmian klimatu, ale też sprawić, że polskie produkty będą bardziej atrakcyjne.

Publikacja: 18.04.2023 03:00

Ustawa klimatyczna ma zwiększyć konkurencyjność biznesu

Foto: Adobe Stock

Podstawowy cel ustawy to osiągnięcie przez kraj neutralności klimatycznej do 2050 r. Przewiduje też tworzenie pięcioletnich „budżetów emisyjnych”, czyli limitów produkcji gazów cieplarnianych zarówno dla całego kraju, jak i dla poszczególnych sektorów gospodarki (np. elektroenergetyka, budownictwo). Limity mają być systematycznie obniżane aż do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Mecenas Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, szefowa polskiego biura ClientEarth, określa projekt jako rodzaj „klimatycznego planu remontowego” dla Polski.

– Musimy przeprowadzić „remont”, który z jednej strony uodporni kraj na coraz gwałtowniejsze zjawiska atmosferyczne i uwolni od konieczności importu paliw z zagranicy, a z drugiej pozwoli skutecznie obniżyć emisje gazów cieplarnianych – tłumaczy Rudzińska-Bluszcz. Ma się to przełożyć na niższe ceny prądu, zmniejszyć ślad węglowy polskich towarów, pozwolić zachować konkurencyjność gospodarki i miejsca pracy, a nawet stworzyć nowe w „zielonych” branżach – dodaje ekspertka.

Propozycja zakłada przeznaczanie 1 proc. rocznego PKB (dziś to 36 mld zł) na ochronę klimatu, a także obowiązek dokonywania oceny ewentualnego negatywnego wpływu na klimat poważnych inwestycji (na wzór dzisiejszych ocen wpływu na środowisko). Zuzanna Rudzińska-Bluszcz zwraca uwagę, że dziś na sam import paliw kopalnych wydajemy 200 mld zł. Doktor Marcin Stoczkiewicz, dyrektor działu prawa ochrony środowiska w ClientEarth, wskazuje, że projekt, wzorem tych z innych państw, pozostawia rządzącym dużą swobodę w określeniu ścieżki dojścia do neutralności klimatycznej oraz użytych technologii.

Czytaj więcej

Marcin Stoczkiewicz: Prawo klimatyczne potrzebne od zaraz

– Wprowadza za to silne mechanizmy kontrolne, aby cele ustawy zostały osiągnięte – mówi dr Stoczkiewicz. – Własna ustawa o ochronie klimatu da nam silniejszą pozycję w Brukseli w czasie rozmów o przyszłości gospodarki i miejsc pracy, funduszy na transformację energetyczną – dodaje.

Ustawy klimatyczne przyjęło już 16 państw członkowskich UE (np. Francja, Niemcy, Hiszpania, Węgry), a także USA, Wielka Brytania i Nowa Zelandia. Prace nad takimi przepisami trwają też na Słowacji, Litwie i Łotwie.

Ma powstać Rada Ochrony Klimatu – organ ekspercki do opiniowania projektów aktów prawnych dotyczących polityki klimatycznej czy wyników weryfikacji klimatycznych. Ma to być organ niezależny (po czterech członków wybranych przez Sejm, Senat, prezydenta i RPO). Fundacja wskazuje też, że propozycja cieszy się dużym poparciem społecznym: 90 proc. Polaków zauważa zmiany klimatu, 87 proc. sądzi, że działania rządu w tej kwestii są zbyt wolne, 69 proc. chce prawnych gwarancji osiągnięcia neutralności klimatycznej w ciągu 20 lat.

Projekt ustawy przewiduje też wprowadzenie wprost prawa do życia w bezpiecznym klimacie (przez doprecyzowanie ustawowe art. 74 ust. 1 konstytucji), a także zwiększenie kontroli społecznej nad polityką klimatyczną (np. 5 tys. obywateli mogłoby złożyć wiążący wniosek do RPO lub PG o zbadanie konstytucyjności budżetu emisyjnego).

Podstawowy cel ustawy to osiągnięcie przez kraj neutralności klimatycznej do 2050 r. Przewiduje też tworzenie pięcioletnich „budżetów emisyjnych”, czyli limitów produkcji gazów cieplarnianych zarówno dla całego kraju, jak i dla poszczególnych sektorów gospodarki (np. elektroenergetyka, budownictwo). Limity mają być systematycznie obniżane aż do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Mecenas Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, szefowa polskiego biura ClientEarth, określa projekt jako rodzaj „klimatycznego planu remontowego” dla Polski.

Pozostało 84% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Nieruchomości
Jak kwestionować niezgodne z prawem plany inwestycyjne sąsiada? Odpowiadamy
Praca, Emerytury i renty
Krem z filtrem, walizka i autoresponder – co o urlopie powinien wiedzieć pracownik
Podatki
Wykup samochodu z leasingu – skutki w PIT i VAT
Nieruchomości
Większe odległości od działki sąsiada. Jakie zmiany się szykują
Materiał Promocyjny
Mała Księgowość: sprawdzone rozwiązanie dla małych i średnich przedsiębiorców
Nieruchomości
Wywłaszczenia pod inwestycje infrastrukturalne. Jakie mamy prawa?