fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Postępowanie podatkowe

TP-R – nowy wymiar raportowania

AdobeStock
Obowiązujące od 1 stycznia 2019 r. przepisy w zakresie cen transferowych nie tylko odświeżyły zakres dokumentacji podatkowej, wprowadziły obowiązek przygotowywania analiz danych porównawczych do transakcji przekraczających określone progi, ale również wprowadziły całkowicie nowe deklaracje.

W odróżnieniu od CIT-TP/PIT-TP do których wielu podatników zdążyło się już przyzwyczaić, a które i tak przysporzyły wiele pytań oraz problemów w trakcie ich wypełniania, deklaracja o cenach transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (TPR-C) i osób fizycznych (TPR-P) to nie tylko zupełne nowum jeżeli chodzi o raportowanie, ale też zupełnie inny wymiar jeśli chodzi o przekazywane informacje fiskusowi w zakresie transakcji realizowanych z podmiotami powiązanymi.

Co ciekawe, już z samej treści przepisów art. 11t wynika, że informacja o cenach transferowych będzie wykorzystywana w celu analizy ryzyka zaniżenia dochodu do opodatkowania w zakresie cen transferowych oraz do innych analiz ekonomicznych i statystycznych. Oznacza to oczywiście, że wykorzystanie informacji z nowej deklaracji będzie podlegało szeroko rozumianym analizom. W tej chwili trudno precyzyjnie określić jakie dokładnie wnioski będą wyciągane z pozyskanych danych, natomiast z całą pewnością można się już teraz spodziewać że zakres informacji przekazanych w deklaracji TPR-C/TPR-P umożliwi precyzyjne dobranie podatników do przeprowadzania kontroli podatkowych.

Dzięki pozyskanym informacją organy skarbowe będą mogły zwrócić się do konkretnych podatników spełniających z góry założone kryteria, a nawet przeprowadzić kontrole nakierowane na pojedyncze transakcje realizowane z podmiotami powiązanymi. Zakres informacji przekazanych w deklaracji TPR-C/TPR-P pozwoli na szybsze przeprowadzanie postępowań z łatwo mierzalnym skutkiem podatkowym. Niewątpliwie będzie to miało duży wpływ na efektywność przeprowadzanych postępowań.

Kto i kiedy składa deklarację

Deklaracja TPR-C/TPR-P zasadniczo dotyczy polskich podmiotów będących częścią grup kapitałowych o krajowym i międzynarodowym zasięgu, zobowiązanych do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych (w zakresie transakcji kontrolowanych objętych tym obowiązkiem).

Nie możemy jednak zapomnieć, że deklaracja powinna uwzględniać również transakcje kontrolowane nieobjęte obowiązkiem sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych (pod pewnymi warunkami) np. transakcje krajowe korzystające ze zwolnienia.

Ponadto, włączone w zakres raportowania są transakcje w ramach których dochodzi do wypłaty należności na rzecz podmiotu prowadzącego działalność na terenie tzw. raju podatkowego jak również umowy spółek niebędących osobą prawną w sytuacji w której suma wkładów przekracza ustawowo wskazane limity. Należy zwrócić uwagę na to, że taki podmiot wcale nie musi być podmiotem powiązanym w rozumieniu ustawy o CIT, aby zaistniałą konieczność przygotowania dokumentacji cen transferowych dla takiej transakcji, a co za tym idzie obowiązek jej raportowania w ramach informacji o cenach transferowych wydaje się naturalną konsekwencją.

Informacja o cenach transferowych rzuca kompletnie nowe światło na zakres informacji przekazywanych fiskusowi przez podatników w terminie dziewięciu miesięcy od zakończenia roku finansowego podlegającego raportowaniu. Po raz pierwszy deklaracja zostanie złożona za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2018 r. Na przykład, podatnicy, u których rok podatkowy odpowiada kalendarzowemu, za 2019 r. podatkowy do końca września 2020 r. będą zobowiązani złożyć pierwszy TPR-C/TPR-P.

UWAGA!

Informacja o cenach transferowych, a dokładniej deklaracja TPR-C/TPR-P powinna zostać złożona za pomocą środków komunikacji elektronicznej na formularzu udostępnionym w Biuletynie Informacji Publicznej.

Pierwsza wersja formularza została udostępniona podatnikom do wglądu parę tygodni temu i była przedmiotem konsultacji społecznych, w ramach których uprawnione jednostki zgłosiły szereg uwag i komentarzy, które odnosiły się do szeregu wątpliwości dotyczących logiki samej deklaracji po problemy techniczne z nią związane (w szczególności w zakresie edycji deklaracji).

Jak wynika z komunikatu opublikowanego przez Ministerstwo Finansów w 13 grudnia, Ustawodawca nie planuje wprowadzania zmian w Rozporządzeniach dotyczących deklaracji TPR-C /TPR-P, a co za tym idzie, podatnikom najprawdopodobniej przyjdzie się zmierzyć z deklaracjami w aktualnie funkcjonującej formie. Zmiany mogą zostać wprowadzone w późniejszym terminie i najprawdopodobniej będą dotyczyły roku 2020.

Informacje przekazywane w deklaracji

Deklaracja TPR-C/TPR-P to bardzo nowoczesna forma raportowania informacji o cen transferowych. Elektroniczna forma, zapewni podatnikom realizację obowiązku sprawozdawczego w zsynchronizowany, w założeniu stosunkowo prosty sposób i jednocześnie umożliwi organom typowanie podatników do kontroli skarbowej w obszarze cen transferowych z wysoką efektywnością.

Zasadniczo, informacje przekazywane w ramach deklaracji można podzielić na dwie grupy.

Pierwsza odnosi się do podstawowych informacji na temat podatnika takich jak cel złożenia deklaracji o cenach transferowych (złożenie czy korekta), dane identyfikacyjne podmiotu i okres za jaki składana jest deklaracja. W tym zakresie deklaracja TPR-C/TPR-P nie różni się zasadniczo od dobrze znanych CIT-TP/PIT-TP.

Natomiast druga grupa informacji w odróżnieniu od deklaracji CIT-TP/PIT-TP obowiązujących dotychczas wymaga zdecydowanie szerszego zakresu danych i większej szczegółowości nie tylko jeżeli chodzi o ogólne informacje finansowe podmiotu, dla którego składana jest deklaracja o cenach transferowych, ale również o samych transakcjach realizowanych z podmiotami powiązanymi. Ten obszar obejmuje podstawowe informacje finansowe danego podmiotu, tj. informacje na temat zrealizowanej marży operacyjnej bądź innego wybranego wskaźnika jak również zdecydowanie bardziej szczegółowe informacje na temat poszczególnych transakcji kontrolowanych realizowanych w okresie objętym deklaracją.

Transakcje w TPR-C

W ramach formularza konieczne będzie przedstawienie informacji na temat ogólnej rentowności podmiotu (z wykorzystaniem wskaźników poziomu zysku, takich jak: marża operacyjna, marża brutto, zwrot z aktywów i zwrot z kapitału własnego), zastosowanych metod weryfikacji cen, wskaźników poziomu zysku zastosowanych w każdej analizie porównawczej przygotowanej dla danej udokumentowanej transakcji, pełnych przedziałów oraz przedziałów międzykwartylowych uzyskanych wyników analiz porównawczych (tzw. benchmarking study).

UWAGA!

w ramach deklaracji każdy z podatników składających formularz będzie zobowiązany do wskazania czy wynagrodzenie w ramach każdej transakcji podlegającej dokumentowaniu jest zgodne z zasadami ceny rynkowej – tutaj wymagane będzie precyzyjne odniesienie wyniku na danej transakcji do wartości otrzymanych z przeprowadzonej analizy danych porównawczych.

Na podstawie danych przekazanych w deklaracji kontrolujący uzyskują informacje nie tylko na temat rynkowości wszystkich podmiotów, ale również szczegółowe informację na temat przeprowadzonych przez nie transakcji. Ten olbrzymi zasób wiedzy pozwoli na szczegółową analizę wstępną każdego podmiotu bez wszczynania żmudnych działań kontrolnych. Informację przekazane w deklaracji nie tylko umożliwią automatyczne porównanie rentowności podmiotów funkcjonujących w ramach takich samych branż, ale również przyjrzenie się typowym dla branży transakcjom. W drugiej kolejności fiskus w stosunkowo prosty sposób będzie mógł porównać warunki wynagradzania dla takich transakcji.

Oczywiście nie trzeba wspominać, że będzie miał też dostęp do wyników niemal wszystkich analiz porównanych (tzw. benchmarking study) przygotowanych na rynku. Ten szeroki zakres informacji udostępnionych przez podatników będzie pozwalał na porównywanie, wyznaczanie trendów, obserwowanie odchyleń. W ten sposób organy będą mogły swobodnie dobierać kryteria wyboru, żonglować nimi i precyzyjne typować podmioty do kontroli. Uwadze organów nie umknie podmiot, który wykroczył poza zakres rentowności ustalony w ramach danej branży.

Oświadczenie o posiadaniu dokumentacji podatkowej

Zgodnie z przepisami w zakresie cen transferowych, które weszły w życie w 2019 r. podmioty powiązane, które są zobowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych składają urzędom skarbowym oświadczenie o posiadaniu kompletnej dokumentacji podatkowej jak również poświadczają, iż ceny transferowe w ramach transakcji kontrolowanych są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

UWAGA!

Treść oświadczenia została rozszerzona w stosunku do zeszłorocznych wymagań o kwestię potwierdzenia rynkowości warunków ustalanych w transakcjach z podmiotami powiązanymi.

Jest to o tyle istotne, że analizując treść oświadczenia w relacji z informacjami przekazywanymi w ramach formularza TPR-C/TPR-P organy kontrolne będą mogły w bardzo łatwy sposób identyfikować transakcje, które są realizowane na warunkach odbiegających od warunków rynkowych. Jest to możliwe dzięki przekazywaniu informacji na temat rentowności na danej transakcji (rentowności kalkulowanej przy użyciu dostępnych wskaźników) w stosunku do wyników analiz porównawczych przygotowywanych dla danych transakcji.

Kluczowe jest stwierdzenie, że zdarzają się sytuacje gospodarcze, które powodują, że w danym roku realizowana marża operacyjna lub narzut może wykraczać poza ramy wskazane w ramach analizy porównawczej co nie musi ostatecznie skutkować twierdzeniem, iż ceny transferowe transakcji kontrolowanych są ustalane na warunkach, innych niż ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, a w konsekwencji warunki w ramach transakcji kontrolowanej są nierynkowe.

W takiej sytuacji podatnicy nie mając możliwości wskazania dodatkowego komentarza wyjaśniającego, na przykład, fakt realizacji nietypowego zlecenia, bądź zawarcia wieloletniego kontraktu, który skutkuje negatywnymi wynikami w pierwszym roku jego funkcjonowania, natomiast w perspektywie wieloletniej spowoduje osiągnięcie wartości zbliżonych do tych z analizy danych porównawczych mogą być narażeni na szczególne zainteresowanie fiskusa.

Brak możliwości przedstawienia dodatkowych wyjaśnień potencjalnie doprowadzi do zainicjowania wielu kontroli podatkowych u podatników, którzy dokładają wszelkich starań, aby ceny w relacjach z podmiotami powiązanymi były rynkowe i jednocześnie zamydleniem obrazu rynku

W tym miejscu należy również rozważyć relację wskazania w deklaracji informacji na temat niewpisywania się w wartości wynikające z przeprowadzonych analiz porównawczych przy jednoczesnym składaniu oświadczenia o realizacji transakcji z podmiotami powiązanymi na warunkach, które nie różnią się od warunków które mogłyby zostać zaakceptowane przez podmioty niepowiązane.

Czy w takich sytuacjach słuszne okaże się składanie oświadczenia, że ceny nie są rynkowe? Być może ukażą się wyjaśnienia bądź komentarze ze strony Ministerstwa – miejmy tylko nadzieję, że inaczej niż w przypadku poprzednich publikacji będzie miało to miejsce wcześniej niż we wrześniu.

Odpowiedzialność zarządu

Relację TPR-C/TPR-P, a oświadczenia należy analizować pod kątem odpowiedzialności wynikającej z kodeksu karno-skarbowego i ewentualnych kar nakładanych na osoby odpowiedzialne za składanie nieprawdziwego oświadczenia bądź zaniechania złożenia oświadczenia w ogóle. Należy przypomnieć, że kary za tego typu zachowania mogą sięgnąć nawet 720 stawek dziennych, co w 2020 r. może oznaczać odpowiedzialność osobistą do wysokości nawet 21 000 000,00 zł.

Tym samym zasadnym wydaje się przeprowadzenie analizy warunków transakcji realizowanych z podmiotami powiązanymi zawczasu i ewentualne przeprowadzenie odpowiednich korekt w celu doprowadzenia wyników do warunków rynkowych aby złożenie oświadczenia i analiza TPR-C/TPR-P nie doprowadziły do powstania ryzyka po stronie osób składających oświadczenie i wypełniających deklarację.

Podsumowanie

Nowe raportowanie przysporzy podatnikom nie tylko więcej pracy administracyjnej związanej z pozyskiwaniem danych potrzebnych do wypełnienia formularza, ale również zasadniczo zwiększy ekspozycje podatników na ryzyko kontroli.

Mając na uwadze zakres przedstawianych danych oraz informacji na temat poszczególnych transakcji, podatnicy muszą się dobrze przygotować do złożenia tej deklaracji podczas gdy organy kontrolne otrzymają nieocenione informacje do identyfikowania pojedynczych transakcji do kontroli.

Jednocześnie groźba kar za błędne wskazywanie informacji zarówno w deklaracji jak i w oświadczeniu spotęguje niepokoje na rynku. Wskazanym byłoby, aby Ministerstwo odroczyło obowiązek raportowania TPR-C, do momentu opracowania jasnych zasad raportowania oraz opracowania wzoru deklaracji niebudzącej, aż tylu wątpliwości.

Mając powyższe na uwadze sugerujemy jak najszybsze przyjrzenie się problemom związanym z koniecznością przygotowania się do raportowania i odpowiednie zaplanowanie procesów, aby ten kolejny obowiązek nie przysporzył szeregu problemów w przyszłości.

Jakub Roszkiewicz starszy menedżer w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce

Piotr Wierzejski starszy menedżer w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce

Monika Palmowska partner w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA