fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Wolne na opiekę nad dzieckiem bez ingerencji szefa

Szef nie może odwołać rodzica korzystającego z opieki.
shutterstock
Wybór formy korzystania ze zwolnienia na dziecko do lat 14 należy do pracownika. Względy organizacyjne nie pozwalają pracodawcy narzucić zatrudnionym jednego wariantu. Potrzeby firmy nie uzasadniają też żądania deklaracji w tej sprawie z wyprzedzeniem.

Od 2 stycznia 2016 r. obowiązuje zasada, zgodnie z którą pracownik wychowujący przynajmniej jedno dziecko w wieku do lat 14 ma prawo w roku kalendarzowym do płatnego zwolnienia od pracy w wymiarze 2 dni kalendarzowych lub 16 godzin. Przepis w obecnym kształcie daje zatem rodzicom większą elastyczność w tym zakresie.

Wybór pracownika co do formy, w jakiej będzie korzystał z płatnego zwolnienia z pracy, nie jest jego prywatną sprawą. O swojej decyzji powinien powiadomić pracodawcę przy okazji składania pierwszego wniosku, z którego wynika zamiar skorzystania z wolnego na opiekę.

Nie każdy pracodawca przychylnie patrzy na możliwość wyboru formy opieki. Niektórzy chcieliby ograniczyć pracowników, powołując się na względy organizacyjne lub zakładową praktykę. Jednak zatrudniający nie ma takiej możliwości. Oczywiście może oświadczyć, że jedna z form jest dla niego ze względów organizacyjnych bardziej dogodna, jednak to do rodziców należy decyzja, jaką formę opieki wybiorą.

Problem zakazu ograniczania pracowników w tym zakresie budzi szczególne wątpliwości w przypadku osób zatrudnionych w równoważnym systemie czasu pracy. Czy w sytuacji, gdy liczba godzin pracy rodzica w poszczególnych dniach znacząco się różni (np. jednego dnia jest to 12 godzin, innego 8), pracodawca może uznać, że jedyną opcją korzystania z opieki jest wariant godzinowy?

Również w tym przypadku szef nie ma prawa ingerować w wybór pracownika dotyczący formy korzystania z opieki. Przepisy regulujące to płatne zwolnienie od pracy nie odwołują się bowiem do systemu czasu pracy, w jakim rodzic jest zatrudniony. Jeżeli zatem pracownik zadeklaruje chęć skorzystania z opieki w formie dni wolnych, dzień korzystania z uprawnienia może „skonsumować" tak samo 8, jak i 12 godzin. Brak możliwości ingerencji w decyzję pracownika oznacza, że szef nie może udzielać opieki warunkowo – np. wtedy, gdy na dany dzień rodzic miał zaplanowanych 8 godzin pracy.

Zrozumiałe jest, że pracodawcy chcą mieć na koniec lub przynajmniej na początku roku jak najwięcej informacji pozwalających właściwie planować czas pracy. Zalicza się do nich ta o osobach korzystających z opieki oraz o deklarowanym wariancie jej wybrania – w dniach lub godzinach. Czy uzasadnia to jednak żądanie, aby zatrudnieni złożyli np. na początku 2018 r. wiążące deklaracje co do wyboru formy, w jakiej będą korzystać z opieki? Przepisy zobowiązują rodzica, aby takiego wyboru dokonał składając pierwszy wniosek o udzielenie opieki w danym roku kalendarzowym. Oczywiście takie podanie może złożyć już w styczniu 2018 r., pod warunkiem jednak, że będzie miał potrzebę wykorzystania tego uprawnienia. Przepisy nie przewidują natomiast obowiązku składania przez pracowników oddzielnych deklaracji czy oświadczeń – poza wnioskami o udzielenie opieki, dotyczących wyłącznie kwestii formy, w jakiej będą korzystać z uprawnienia. Tym samym szef nie ma prawa wymagać, aby rodzic w jakiejkolwiek formie informował go na początku stycznia 2018 r. o planowanym sposobie korzystania z opieki.

Autor jest prawnikiem, ekspertem prawa pracy

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA