Apel, jaki szef adwokatury wystosował do ministra sprawiedliwości, to pokłosie najnowszej analizy przeprowadzonej przez Naczelną Radę Adwokacką we wrześniu 2025 r. „Z danych opublikowanych na stronach sądów okręgowych wynika, że liczba lekarzy sądowych w Polsce drastycznie spadła – z 222 w 2024 r. do 196 w 2025 r. Co więcej, aż w 11 okręgach sądowych lekarze sądowi nie są dostępni w ogóle lub ich liczba jest zbyt mała, aby zapewnić obywatelom możliwość uzyskania zaświadczenia o niezdolności do stawiennictwa w sądzie” – wskazuje mec. Przemysław Rosati.
Podkreśla, że analizy przeprowadzane przez NRA od 2024 r. pokazują pogłębiający się kryzys. „W październiku 2024 r. niedobór lekarzy dotyczył 10 okręgów sądowych. Rok później sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu – obecnie problem występuje już w 11 okręgach” – zauważa prezes NRA.
Czytaj więcej
Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej w piśmie skierowanym do ministra sprawiedliwości domaga się zapewnienia dostępności lekarzy sądowych w każdym okr...
Prezes NRA: Brak lekarzy sądowych uderza w podstawowe prawa obywateli
Przypomina on, że zgodnie z ustawą z 5 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym, ich obecność ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Lekarze sądowi umożliwiają m.in. usprawiedliwienie nieobecności stron postępowania spowodowanej chorobą.
„Brak lekarzy sądowych nie tylko utrudnia działanie wymiaru sprawiedliwości, ale też uderza w podstawowe prawa obywateli. Osoby, które nie mogą uzyskać zaświadczenia lekarskiego, są narażone na negatywne decyzje procesowe – np. w sytuacji niestawiennictwa w sądzie. Problem ten przekłada się również na pracę adwokatów, którzy nie mogą skutecznie reprezentować swoich klientów” – dodaje mec. Przemysław Rosati.
W piśmie szef palestry zaapelował do ministra sprawiedliwości o podjęcie pilnych działań administracyjnych, które pozwolą natychmiast poprawić sytuację. Alternatywnie, samorząd adwokacki wzywa do przygotowania inicjatywy ustawodawczej zmieniającej obecne przepisy poprzez zniesienie wymogu dodatkowego potwierdzania przez lekarza sądowego stanu zdrowia i braku możliwości stawienia się na wezwanie sądu lub prokuratury.
Czytaj więcej
Uchylenie ustawy o lekarzu sądowym i pozostawienie każdemu lekarzowi prawa do wystawiania zaświadczeń usprawiedliwiających niestawiennictwo w sądzi...
Przypomnijmy, iż niedawno postulat adwokatury w sprawie uchylenia ustawy o lekarzu sądowym poparła Naczelna Rada Lekarska. W swoim stanowisku NRL podkreśliła, że obowiązująca od 2007 r. ustawa od samego początku budziła istotne wątpliwości co do zasadności jej wprowadzenia. Instytucja lekarza sądowego miała usprawnić procesy sądowe poprzez zapewnienie obiektywnej oceny zdolności uczestników postępowania do stawienia się przed sądem z powodu choroby. Praktyka ostatnich lat pokazała jednak, że system ten jest niewydolny, nie zapewnia odpowiedniego dostępu do lekarzy, a jego funkcjonowanie generuje poważne problemy zarówno dla stron postępowania, jak i dla wymiaru sprawiedliwości.
