Z tego artykułu dowiesz się:
- Na czym polega decyzja Sądu Najwyższego USA dotycząca okręgów wyborczych w Teksasie?
- Jaki wpływ na układ sił politycznych może mieć nowa mapa okręgów w Teksasie?
- Jakie kontrowersje wywołuje decyzja Sądu Najwyższego USA w kontekście prawa wyborczego?
- Jakie są reakcje polityczne na decyzję Sądu Najwyższego wśród Republikanów i Demokratów?
- Jakie znaczenie mają zmiany okręgów wyborczych w USA?
Wcześniej sąd niższej instancji stwierdził, że mapa jest niezgodna z prawem, ponieważ republikańscy ustawodawcy, działając na polecenie administracji Trumpa, „wyraźnie brali pod uwagę kwestie rasowe” przy wyznaczaniu nowych okręgów wyborczych. Obecnie Republikanie w Teksasie mają niewielką większość. Przywrócona mapa – której domagał się prezydent Donald Trump, zatwierdzona w sierpniu przez zdominowany przez Republikanów stanowy parlament i podpisana przez republikańskiego gubernatora Grega Abbotta – może oddać Republikanom nawet pięć miejsc w Izbie Reprezentantów USA, obecnie zajmowanych przez Demokratów
Mianowana przez Trumpa prokurator generalna USA Pam Bondi oraz Republikanie z Teksasu przyjęli orzeczenie z aplauzem. Demokraci z Teksasu nazwali je „zniewagą dla demokracji”, a trzech demokratycznych sędziów Sądu Najwyższego wyraziło sprzeciw wobec decyzji sądu.
Czytaj więcej
Prezydent Donald Trump naciskał na republikanów, aby zmieniali granice kongresowych okręgów wyborczych w swoich stanach. Wywołał tym falę manipulac...
– Sąd Najwyższy zawiódł dziś wyborców z Teksasu i zawiódł amerykańską demokrację. Tak właśnie wygląda koniec Ustawy o Prawach Wyborczych: sądy, które nie będą chronić mniejszości – powiedział Gene Wu, lider Demokratów w Izbie Stanowej. Z kolei Ramón Romero Jr., stwierdził, że „wyborcy pochodzenia latynoskiego i czarnoskórego są karani za to, jak głosują”.
Republikański prokurator generalny Teksasu Ken Paxton, chwaląc orzeczenie Sądu Najwyższego, powiedział, że „Teksas toruje drogę do odzyskania niepodległości, dystrykt po dystrykcie, stan po stanie”. - Ta mapa odzwierciedla klimat polityczny naszego stanu i jest ogromnym zwycięstwem dla Teksasu oraz każdego konserwatysty, który ma dość patrzenia, jak lewica próbuje obalić system polityczny za pomocą fałszywych pozwów – stwierdził Paxton.
Czytaj więcej
Zmianą granic okręgów wyborczych na korzyść republikanów Donald Trump i jego sprzymierzeńcy próbują zyskać polityczną przewagę w wyborach połówkowy...
Kto podejmuje decyzje w Sądzie Najwyższym USA?
Reuters przypomina, że w Sądzie Najwyższym konserwatywna większość wynosi 6 do 3. Zasiadają w nim bowiem trzej sędziowie mianowani już przez Donalda Trumpa.
Republikanie mają obecnie niewielką większość w obu izbach Kongresu. Oddanie Demokratom kontroli nad Izbą Reprezentantów lub Senatem w wyborach w listopadzie 2026 r. mogłoby zagrozić programowi legislacyjnemu Trumpa i otworzyłoby drogę do śledztw pod przewodnictwem Demokratów, wymierzonych w prezydenta – zauważa Reuters.
W krótkim uzasadnieniu decyzji Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd rejonowy „niesłusznie włączył się w aktywną kampanię przedwyborczą, powodując duże zamieszanie i zakłócając delikatną równowagę między władzami federalnymi a stanowymi”. Liberalna sędzia Elena Kagan skrytykowała decyzję Sądu Najwyższego, twierdząc, że nie szanuje on pracy sądu niższej instancji. „Jesteśmy sądem wyższej instancji niż sąd rejonowy, ale nie jesteśmy lepsi, jeśli chodzi o podejmowanie decyzji opartych na faktach” – napisała Kagan w zdaniu odrębnym, do którego dołączyli sędziowie Sonia Sotomayor i Ketanji Brown Jackson.
Zmiany map okręgów. Kalifornia, Indiana, Karolina Północna, Missouri, Floryda, Wirginia i Maryland
Już wcześniej rządzony przez Demokratów stan Kalifornia zainicjował własną akcję, skierowaną przeciwko pięciu okręgom, w których większość stanowią Republikanie. Od listopada obowiązuje tam nowa mapa okręgów, korzystna dla Demokratów. Administracja Trumpa pozwała również Kalifornię, aby spróbować zablokować wejście w życie nowej mapy okręgów kongresowych.
Również Republikanie w Izbie Reprezentantów stanu Indiana mają niebawem zatwierdzić nową mapę. Nie jest jednak jasne, czy nowa mapa uzyska wystarczające poparcie, aby przejść przez kontrolowany przez Republikanów Senat stanu. Inne stany, w tym republikańska Karolina Północna, Missouri i Floryda oraz demokratyczna Wirginia i Maryland, uchwaliły nowe mapy lub rozważają to.
Czytaj więcej
Mocniejsza pozycja stanów słabo zaludnionych była ceną, jaką przyszło zapłacić za unię ściślejszą niż ta przewidziana w Artykułach konfederacji. Sę...
„Gerymanderka” lub „redistricting” – kiedy jest zgodna, a kiedy niezgodna z prawem?
Zmiana granic okręgów wyborczych w danym stanie to proces zwany redistrictingiem (przyjęło się także określenie „gerymanderka”). Spory prawne w Sądzie Najwyższym dotyczące tej praktyki toczą się – jak przypomina Reuters – od dziesięcioleci.
Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 2019 r. orzekł, że taka praktyka – zmiany okręgów mające na celu zwiększenie szans wyborczych własnej partii i osłabienie przeciwnika politycznego – nie może być kwestionowana w sądach federalnych. Jednak niezgodne z prawem pozostają zmiany motywowane wyłącznie pochodzeniem rasowym. Wynika to z 14. poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, gwarantującej równą ochronę prawną, oraz 15. poprawki, zakazującej dyskryminacji rasowej w głosowaniach.
Każdy z 50 stanów USA jest reprezentowany w Kongresie przez dwóch senatorów, a reprezentacja w 435-osobowej Izbie Reprezentantów opiera się na liczbie ludności. Kalifornia, stan o największej liczbie ludności, ma najwięcej członków Izby Reprezentantów – 52, a Teksas zajmuje drugie miejsce z 38. Republikanie zajmują obecnie 25 z 38 miejsc w Izbie Reprezentantów w Teksasie.
