Skarga pauliańska chroni także należności publicznoprawne

Sąd Najwyższy w precedensowym wyroku uznał, że taka ochrona przed nieuczciwymi działaniami podatników należy się także fiskusowi. To samo dotyczy innych wierzycieli należności publicznoprawnych, np. ZUS.

Dotychczas nie było co do tego pewności.

Sąd Najwyższy miał okazję zająć w tej kwestii jednoznaczne stanowisko w związku ze sprawą wytoczoną przez Skarb Państwa – naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łodź-Bałuty przeciwko Paulinie Ż.

Naczelnik tego urzędu wydał decyzje określające wysokość podatku należnego od jej ojca Karola Ż. za lata 2002 i 2003. Decyzje te doręczono podatnikowi 8 marca 2007 r. Wynikało z nich, że dług Karola Ż. wobec fiskusa przekracza 200 tys. zł. Naczelnik dokonał zabezpieczenia na majątku podatnika. Poborca skarbowy zaś sporządził spis jego majątku.

21 marca 2007 r. Karol Ż. wniósł odwołanie od decyzji podatkowych do Izby Skarbowej. Tego samego dnia za pomocą notarialnej umowy darowizny przekazał swej małoletniej wtedy córce Paulinie Ż. własność mieszkania. Jego wartość określono w tej umowie na 176 tys. zł.

W czerwcu 2007 r. naczelnik wystawił tytuły wykonawcze, potwierdzając dług Karola Ż. wobec fiskusa, a następnie, powołując się na art. 527 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=90635EAFCB5299610D23019BD8868E78?id=70928]kodeksu cywilnego[/link], wystąpił przeciwko Paulinie Ż. o stwierdzenie, że [b]umowa darowizny z marca 2007 r. – jako zmierzającą do pokrzywdzenia[/b] Skarbu Państwa – jest wobec niego bezskuteczna (nieważna).

Sąd pierwszej instancji uwzględnił to żądanie, a sąd drugiej instancji zaakceptował jego rozstrzygnięcie. Słuszność tych werdyktów potwierdził we wskazanym wyroku Sąd Najwyższy.

[ramka][b]Zdaniem eksperta[/b]

[b]Alicja Sarna, doradca podatkowy w spółce MDDP[/b]

Zaskakujące jest stosowanie narzędzi znanych z prawa cywilnego do zobowiązań publicznoprawnych, gdy organem prowadzącym egzekucję i wierzycielem jest ten sam podmiot. Tym bardziej że ordynacja podatkowa przewiduje odrębne instytucje pozwalające na egzekwowanie zaległości podatnika z majątku innych osób, np. odpowiedzialność osób trzecich. Przepisy przewidują też wiele innych uprawnień, które powinny być skierowane przeciwko nieuczciwym podatnikom. Skarga pauliańska będzie kolejnym. Może się ona okazać skutecznym narzędziem ściągania podatków od osób, które z chwilą wejścia w obszar zainteresowania organów podatkowych wyzbywają się majątku, przenosząc jego własność na członków bliższej lub dalszej rodziny. Istotne jest jednak, aby to wyjątkowe uprawnienie nie było nadużywane przez fiskusa.

[/ramka]