Nikogo nie trzeba przekonywać, jak ważne jest finansowe wsparcie dla firm, szczególnie tych innowacyjnych – zwłaszcza w dobie pandemii. Kłody pod nogi tym, którzy chcą pomagać przedsiębiorcom, rzuca za to fiskus. Przykładem może być – na szczęście dla podatników – jego czwartkowa przegrana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Firmowe inkubatory

Spór dotyczył interpretacji. Z wnioskiem o jej wydanie wystąpiła agencja zajmująca się wspieraniem przedsiębiorczości. Wyjaśniła, że jako spółka akcyjna i czynny podatnik VAT prowadzi m.in. nieodpłatną działalność w projektach finansowanych z UE i budżetu państwa (usługi informacyjne, usługi doradcze i usługi szkoleniowe). Tłumaczyła, że przystąpiła do konkursu prowadzonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), a jej wniosek został wybrany do dofinansowania.

Czytaj również:

W walce z wyłudzeniami VAT dostaje się startupom

Projekt polegał na stworzeniu kompleksowego programu wsparcia przedsiębiorstw typu startup od momentu rejestracji do czasu stworzenia minimalnej wersji produktu. W założeniach w programie ma wziąć udział 200 podmiotów (wskaźnik produktu), z których minimum 120 osiągnie gotowość do wejścia na rynek (wskaźnik rezultatu). Projekt skierowany jest do osób, które mają pomysł na biznes związany z branżą lotniczą, motoryzacyjną, informatyczną lub budowlaną.

Z wniosku wynikało, że w projekcie świadczone są usługi, z których uczestnicy projektu, tj. startupy, będą korzystać bezpłatnie. A umowa o dofinansowanie przewiduje dotację na finansowanie 100 proc. kosztów kwalifikowanych usług.

Agencja zastrzegła, że po zakończeniu każdego roku składa do instytucji pośredniczącej informacje o stanie osiągnięcia zakładanych w projekcie wskaźników. W razie nieosiągnięcia założeń instytucja pośrednicząca proporcjonalnie ustala kwotę pomniejszenia dofinansowania. Agencja nie miała wątpliwości, że w jej przypadku dotacja z PARP nie rzutuje na podstawę opodatkowania VAT, ponieważ dofinansowanie nie odnosi się do ceny konkretnego towaru czy usługi, lecz ma charakter ogólny.

Brak bezpośredniości

Autopromocja
Nowość!

Trzy dostępy do treści rp.pl w ramach jednej prenumeraty

ZAMÓW TERAZ

Przeciwnego zdania był fiskus. W jego ocenie dotacja stanowiąca pokrycie ceny świadczonych usług bezpośrednio wpływa na ich wartość jako wynagrodzenie od podmiotu trzeciego za świadczone usługi i zwiększa podstawę opodatkowania (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT). Podlega zatem opodatkowaniu. Podstawą opodatkowania otrzymanej dotacji jest jej wartość pomniejszona o kwotę podatku.

Agencja zaskarżyła interpretację, ale w pierwszej instancji nic nie wskórała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że jej dotacja podlega opodatkowaniu.

Rację agencji przyznał dopiero Naczelny Sąd Administracyjny. Przypomniał, że co do zasady zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, łącznie m.in. z dotacjami, które mają bezpośredni wpływ na cenę. A jak tłumaczył sędzia Dominik Mączyński, w spornej sprawie NSA takiego bezpośredniego wpływu na cenę się nie dopatrzył.

Zasadnicze okazały się zaś dwie kwestie: brak jednoznacznego określenia liczby uczestników programu oraz kryterium rezultatu wpływające na wartość dofinansowania.

Wyrok jest prawomocny.

Sygnatura akt: I FSK 1600/19

Adam Bartosiewicz radca prawny, doradca podatkowy, wspólnik w kancelarii EOL

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest trafne. Dotacje nie są bowiem opodatkowane jako takie. Dotacja jest opodatkowana tylko, jeśli jest częścią ceny za konkretną czynność opodatkowaną. W spornej sytuacji nie było jeszcze wiadomo, jakie dokładnie czynności będą wykonane i ile ich będzie, a nawet czy w ogóle do tego dojdzie. Dlatego trudno uznać dotację, o której była mowa, za element podstawy opodatkowania. Dziwić może jedynie upór fiskusa, który w większości przypadków bezrefleksyjnie dąży do opodatkowania VAT tego rodzaju dofinansowań. Można mieć tylko nadzieję, że pod wpływem orzecznictwa i w dobie problemów, z jakimi firmy borykają się w związku z koronawiusem, z tego profiskalnego podejścia wreszcie zrezygnuje.