Reklama
Rozwiń
Reklama

Książeczka mieszkaniowa wciąż jest trochę warta

W szufladach kurzy się prawie milion książeczek mieszkaniowych. Warto je wyciągnąć, bo można dostać ok. 21 tys. zł premii gwarancyjnej.

Publikacja: 30.11.2025 17:39

Książeczka mieszkaniowa wciąż jest trochę warta

Foto: Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są warunki uzyskania premii gwarancyjnej z książeczki mieszkaniowej?
  • Na czym polega proces rejestracji i likwidacji książeczki mieszkaniowej?
  • Jakie cele mieszkaniowe uprawniają do uzyskania premii gwarancyjnej?
  • Jakie możliwości daje książeczka mieszkaniowa w kontekście dziedziczenia i cesji?
  • Jakie są aktualne wyzwania i ograniczenia w zakresie wykorzystania książeczek mieszkaniowych?

Oszczędzanie na książeczce mieszkaniowej było w PRL sposobem na uzbieranie wkładu, który dawał prawo do otrzymania mieszkania od spółdzielni. W zależności od jego wysokości mieszkanie mogło być lokatorskie lub własnościowe. Resztę inwestycji spółdzielnie finansowały tanim kredytem udzielanym przez państwo. Na przełomie lat 80. i 90. system się załamał i posiadanie książeczki przestało być sposobem na otrzymanie kluczy do mieszkania, ale nie jest to też bezwartościowa makulatura. Jej likwidacja pozwala zdobyć ok. 21 tys. zł premii gwarancyjnej.

Każdy właściciel książeczki mieszkaniowej, by dostać premię, powinien zarejestrować ją w oddziale banku, w którym prowadzony jest mieszkaniowy rachunek oszczędnościowy. Dla większości posiadaczy książeczek to bank PKO BP. Z danych, jakimi dysponuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii, wynika, że tylko 2 proc. spośród 982 221 książeczek mieszkaniowych zostało zarejestrowanych.

A rejestracja książeczki mieszkaniowej to dopiero pierwszy krok do wypłaty pieniędzy.

– Drugi to złożenie wniosku o likwidację książeczki i wypłatę premii gwarancyjnej. Można to zrobić najwcześniej po 1 stycznia roku następującego po roku rejestracji. Termin na złożenie wniosku o likwidację książeczki wynosi 90 dni i upływa 31 marca – tłumaczy Grzegorz Culepa, ekspert banku PKO BP.

Reklama
Reklama

Do wniosku o likwidację książeczki trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające dokonanie czynności uprawniającej do wypłaty premii gwarancyjnej. Każda książeczka jest rozliczana indywidualnie według wzoru z ustawy. Na wypłatę premii czeka się ok. 20 dni roboczych.

Czytaj więcej

Spółdzielnie zbudują zasób dostępnych mieszkań?

Wypłata premii gwarancyjnej uzależniona od realizacji celu mieszkaniowego

Wysokość premii zależy od wielu czynników i co roku się zmienia. Po trzecim kwartale 2025 r. wynosi ok. 21 tys. zł. Żeby zainkasować tę kwotę, trzeba zrealizować określone w ustawie o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych oraz udzieleniu premii gwarancyjnych cele mieszkaniowe.

– Premia gwarancyjna przysługuje na realizację jednego z kilkunastu celów mieszkaniowych. Ich katalog jest bardzo szeroki. Mowa w nim m.in. o zakupie lub budowie mieszkania czy domu, wniesieniu wkładu własnego do kredytu hipotecznego, wpłacie partycypacji do społecznej inicjatywy mieszkaniowej lub towarzystwa budownictwa społecznego. Jako cel mieszkaniowy jest wskazana także modernizacja istniejącego lokalu. (…) Co istotne, jeżeli chodzi o modernizację, mowa m.in. o wymianie stolarki okiennej czy drzwiowej, a także wymianie instalacji, np. instalacji grzewczej. Wśród celów mieszkaniowych wskazanych w ustawie jest także najem instytucjonalny z dojściem do własności –  tłumaczył w Sejmie wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski.

– Warto też wskazać, że posiadacze książeczek mieszkaniowych korzystają z pierwszeństwa w programie „Mieszkanie na start”, a więc w programie dopłat do stawek czynszowych. Wiele samorządów w swoich zasadach przydziału mieszkań komunalnych i preferencji z tym związanych także uwzględnia fakt posiadania książeczki mieszkaniowej – dodał.

Pytany przez posłów, czy rząd planuje uruchomienie programu jednorazowego rozliczenia książeczek mieszkaniowych, odpowiedział, że nie ma takich planów. Dlatego zachęcał posiadaczy książeczek, by skorzystali z możliwości, jakie dają one dzisiaj i uzyskali wsparcie w realizacji określonych w ustawie celów mieszkaniowych.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Spółdzielcy będą wreszcie na swoim. Rząd chce rozwiązać problem z PRL

– Chciałbym zaapelować do wszystkich posiadaczy tych książeczek, żeby nie traktowali ich jako pamiątki rodzinnej i czegoś, co jest przykładem aktywności ich rodziców czy dziadków, bo to jest dokument, z którego wynikają konkretne uprawnienia majątkowe, które można zrealizować m.in. w taki sposób, żeby poprawić swój obecny byt. Jeżeli ktoś wymieni stolarkę okienną czy ogrzewanie, to są to te cele mieszkaniowe, które mogą być objęte premią gwarancyjną – podkreślił wiceminister Lewandowski.

Można zrobić cesję książeczki mieszkaniowej lub ją odziedziczyć

O premię gwarancyjną występować mogą nie tylko osoby, które książeczki założyły. Można dokonać cesji na osoby bliskie – małżonków, dzieci, wnuki, rodzeństwo, powinowatych.

– Także na dalsze osoby spokrewnione z osobą uprawnioną z książeczki mieszkaniowej pod warunkiem wykazania poziomu pokrewieństwa. (...) Warto też zwrócić uwagę, że ta książeczka mieszkaniowa i uprawnienia z nią związane są uprawnieniami majątkowymi, a więc wchodzą do masy spadkowej i podlegają spadkobraniu na zasadach ogólnych opisanych w przepisach prawa – wyjaśnił wiceminister Lewandowski.

W przypadku spadkobierców do rejestracji książeczki wystarczy dokument potwierdzający nabycie spadku.

Czytaj więcej

Premie zamrożone w starych książeczkach mieszkaniowych. Jak je odzyskać?
Reklama
Reklama

Nie będzie poszerzenia katalogu celów mieszkaniowych

Katalog inwestycji, które upoważniają do otrzymania premii, mimo że poszerzany w ostatnich latach, wciąż nie dla wszystkich jest wystarczający. Rzecznik praw obywatelskich zwracał w ubiegłym roku uwagę na to, że nadal znacząca grupa posiadaczy książeczek nie może skorzystać z premii gwarancyjnej.

– Nie są bowiem w stanie spełnić żadnej z ustawowo określonych w zamkniętym katalogu czynności, uprawniającej do premii, mimo że pozyskane środki finansowe miałyby być przeznaczone na cele mieszkaniowe – pisał zastępca RPO Stanisław Trociuk.

Jego zdaniem nadal istnieje potrzeba stworzenia przez ustawodawcę nowych tytułów wydatkowych, uprawniających właścicieli książeczek mieszkaniowych do skorzystania z premii gwarancyjnej, z uwzględnieniem ich różnorodnych potrzeb w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.

– Podzielając odczucie niesprawiedliwości w zakresie tego, co się zadziało po transformacji ustrojowej z książeczkami mieszkaniowymi, (…) w naszym przekonaniu przyczyną niesprawiedliwości raczej nie jest zbyt wąski katalog celów mieszkaniowych, lecz sposób obliczania premii gwarancyjnej – stwierdził w Sejmie Tomasz Lewandowski.

– Niemniej jednak musimy mieć świadomość, że na skutek transformacji ustrojowej wiele grup społecznych zostało dotkniętych niesprawiedliwością. Przypomnę, że kiedyś ten wkład mieszkaniowy dawał prawo do otrzymania lokalu. To finansowanie było spinane tanim kredytem udzielanym spółdzielni przez państwo, który był także potem w części umarzany. A więc tak naprawdę to, co jest dzisiaj przez posiadaczy książeczek podnoszone, to oczekiwanie, że ten wkład zawinkulowany na poziomie tym, który był np. w latach 80., da im prawo do posiadania własnego mieszkania. Tutaj mamy do czynienia z przeogromnym oczekiwaniem i brakiem – trzeba to uczciwie powiedzieć – możliwości państwa zrealizowania tego oczekiwania – podsumował wiceminister.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są warunki uzyskania premii gwarancyjnej z książeczki mieszkaniowej?
  • Na czym polega proces rejestracji i likwidacji książeczki mieszkaniowej?
  • Jakie cele mieszkaniowe uprawniają do uzyskania premii gwarancyjnej?
  • Jakie możliwości daje książeczka mieszkaniowa w kontekście dziedziczenia i cesji?
  • Jakie są aktualne wyzwania i ograniczenia w zakresie wykorzystania książeczek mieszkaniowych?
Pozostało jeszcze 95% artykułu

Oszczędzanie na książeczce mieszkaniowej było w PRL sposobem na uzbieranie wkładu, który dawał prawo do otrzymania mieszkania od spółdzielni. W zależności od jego wysokości mieszkanie mogło być lokatorskie lub własnościowe. Resztę inwestycji spółdzielnie finansowały tanim kredytem udzielanym przez państwo. Na przełomie lat 80. i 90. system się załamał i posiadanie książeczki przestało być sposobem na otrzymanie kluczy do mieszkania, ale nie jest to też bezwartościowa makulatura. Jej likwidacja pozwala zdobyć ok. 21 tys. zł premii gwarancyjnej.

Pozostało jeszcze 92% artykułu
/
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Reklama
Prawo w Polsce
Karol Nawrocki podpisał jedenaście ustaw, zawetował dwie. Czego dotyczą?
Materiał Promocyjny
Startupy poszukiwane — dołącz do Platform startowych w Polsce Wschodniej i zyskaj nowe możliwości!
W sądzie i w urzędzie
Małżeństwa jednopłciowe będą uznawane w Polsce? Adwokaci: wyrok TSUE to kamień milowy
Praca, Emerytury i renty
Raport ZUS pokazuje kto choruje najrzadziej. Jest zaskoczenie
Spadki i darowizny
O ważności wydziedziczenia i zachowku. Jak napisać skuteczny testament?
Konsumenci
Sąd Najwyższy: import podrobionych towarów z Chin to nie obrót podróbkami
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama