TSUE: nie można zlicytować mieszkania za kilka zaległych rat

Sąd, który ma decydować o zasadności pozasądowej licytacji domu dłużników, powinien ocenić, czy uprawnienie banku do przedterminowej spłaty całego kredytu z powodu zaległych rat, jest proporcjonalne do wagi niewykonania zobowiązania przez konsumenta.

Publikacja: 09.11.2023 14:30

TSUE:  nie można zlicytować mieszkania za kilka zaległych rat

Foto: Adobe Stock

To sedno czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu.

Słowacki bank udzielił dwóm klientom ponad 30 tys. euro kredytu konsumenckiego, który miał być spłacony w ciągu 20 lat tj. do 2032 r. Zabezpieczeniem był  zastawu na nieruchomości – domu rodzinnym, w którym zamieszkują kredytobiorcy wraz z rodziną. Kredyt niemal w całości został przeznaczony na pokrycie wierzytelności z tytułu wcześniejszych pożyczek zaciągniętych  przez tych klientów. Niestety, teraz także nie byli w stanie spłacać terminowo rat. Z powodu trzymiesięcznej zwłoki w płatnościach już w pierwszym roku obowiązywania umowy powstała zaległość w wysokości ponad 1100 euro.

Bank postanowił skorzystać z zapisanego w umowie prawa do uruchomienia procedury wcześniejszej wymagalności spłaty. To pozwoliło bankowi  domagać się przedterminowej spłaty całej pozostałej kwoty już w styczniu 2013 r., a w razie braku spłaty - przystąpić, w ramach pozasądowej licytacji , do sprzedaży domu rodzinnego dłużników. Jego wartość  jest co najmniej trzydziestokrotnie wyższa niż suma, z powodu której bank uruchomił procedurę wcześniejszej wymagalności spłaty kredytu.

Czytaj więcej

Frankowicze mogą stracić dom. Jest skarga prokuratora generalnego

Klienci banku zwrócili się do sądu słowackiego o wstrzymanie tej licytacji jako naruszającej ich prawa jako konsumentów.

Problem w tym, że prawo słowackie pozwala na zastosowanie warunku dotyczącego wcześniejszej wymagalności, jeżeli kredytobiorca pozostaje w trzymiesięcznej zwłoce w płatnościach, a kredytodawca wezwał do spłaty i przyznał  dodatkowy 15-dniowy termin na jej dokonanie. Jednocześnie sądy nie mają obowiązku badać proporcjonalności tego warunku w zależności od wagi naruszenia zobowiązań konsumenta w odniesieniu do wysokości kwoty kredytu i terminu jego spłaty.

Sąd słowacki zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy taka kontrola sądowa jest zgodna z prawem Unii.

Czytaj więcej

Upadłość konsumencka a zachowania mieszkania

Trybunał odpowiedział, że kontrola sądowa potencjalnie nieuczciwego charakteru warunku umowy powinna obejmować kontrolę jego proporcjonalności. Warunek dotyczący wcześniejszej wymagalności wchodzi bowiem w zakres stosowania unijnej dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

- Kontrola ta obejmuje badanie wagi naruszenia przez konsumenta jego zobowiązań umownych, w tym kwoty niezapłaconych rat w stosunku do całkowitej kwoty kredytu i okresu obowiązywania umowy. Ponadto sąd powinien uwzględnić konsekwencje, jakie wywołuje pozbawienie kredytobiorcy i jego rodziny lokalu stanowiącego ich główne miejsce zamieszkania, ponieważ prawo do poszanowania domu jest prawem podstawowym. Jeżeli sąd dojdzie do wniosku, że warunek jest nieuczciwy, powinien odstąpić od jego stosowania - wyjaśnił TSUE.

Orzeczenie to wiąże także sądy w innych krajach, jeśli spotkają się z podobnym problemem.

To sedno czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu.

Słowacki bank udzielił dwóm klientom ponad 30 tys. euro kredytu konsumenckiego, który miał być spłacony w ciągu 20 lat tj. do 2032 r. Zabezpieczeniem był  zastawu na nieruchomości – domu rodzinnym, w którym zamieszkują kredytobiorcy wraz z rodziną. Kredyt niemal w całości został przeznaczony na pokrycie wierzytelności z tytułu wcześniejszych pożyczek zaciągniętych  przez tych klientów. Niestety, teraz także nie byli w stanie spłacać terminowo rat. Z powodu trzymiesięcznej zwłoki w płatnościach już w pierwszym roku obowiązywania umowy powstała zaległość w wysokości ponad 1100 euro.

2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Nieruchomości
Jak kwestionować niezgodne z prawem plany inwestycyjne sąsiada? Odpowiadamy
Praca, Emerytury i renty
Krem z filtrem, walizka i autoresponder – co o urlopie powinien wiedzieć pracownik
Podatki
Wykup samochodu z leasingu – skutki w PIT i VAT
Nieruchomości
Większe odległości od działki sąsiada. Jakie zmiany się szykują
Materiał Promocyjny
Mała Księgowość: sprawdzone rozwiązanie dla małych i średnich przedsiębiorców
Nieruchomości
Wywłaszczenia pod inwestycje infrastrukturalne. Jakie mamy prawa?