Reklama

Rosjanie wybierają „pończochy”. Kryzys zagląda do banków

Już nawet prokremlowscy ekonomiści przyznają, że z rosyjską bankowością źle się dzieje. Właśnie ogłosili początek kryzysu bankowego. Rosjanie likwidują konta i lokaty. W minionym roku wybrali z banków najwięcej gotówki od 11 lat.

Publikacja: 03.02.2026 12:22

5000 Rubli

5000 Rubli

Foto: Bloomberg

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Jakie są główne przyczyny obecnego kryzysu bankowego w Rosji?
  • Co oznacza „utajony charakter kryzysu” w kontekście rosyjskiej bankowości?
  • Jakie są najnowsze statystyki dotyczące wypłat gotówki z rosyjskich banków
  • W jaki sposób sankcje i wysokie stopy procentowe wpływają na kondycję finansową rosyjskich przedsiębiorstw?
  • Jakie działania podejmuje Bank Rosji w celu przeciwdziałania pogłębianiu się kryzysu finansowego?

„Kryzys bankowy, wcześniej przewidywany przez nasz system wczesnego ostrzegania… został już odnotowany zgodnie z formalnymi kryteriami, a nieco wcześniej… kryzys złych długów” – stwierdziło Centrum Analiz Makroekonomicznych i Prognoz Krótkoterminowych (CMASF) – ośrodek analityczny bliski rosyjskiemu rządowi, cytowany przez „The Moscow Times”.

Czytaj więcej

Banki Unii nie chcą Rosjan. Blokują przelewy, zamykają konta

Rosjanie wybrali z banków najwięcej od 11 lat

Ustalenia rządowych ekonomistów wskazują na wysokie ryzyko „ucieczki deponentów”. Efekt ten obecnie nie występuje ze względu na „utajony charakter kryzysu”, pisze CMASF, ale „jeśli procesy kryzysowe się nasilą, mogą się ujawnić”. Centrum definiuje systemowy kryzys bankowy jako sytuację, w której spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:

  • udział aktywów problemowych w systemie bankowym przekracza 10 proc;
  • klienci wycofują znaczną część swoich pieniędzy z rachunków i lokat;
  • aby zapobiec skutkom, znaczna część (ponad 10 proc.) banków jest zmuszana do reorganizacji lub nacjonalizacji, bądź przeprowadzane jest szeroko zakrojone dokapitalizowanie (ponad 2 proc. PKB).
Reklama
Reklama

Według Banku Rosji, 1 stycznia 2026 r. w obiegu w Rosji znajdowało się 18,2 bln rubli (850 mld zł) gotówki. Oznacza to, że w ubiegłym roku kwota ta zwiększyła się o 1 bilion rubli, z czego aż 836,3 mld rubli „wypłynęło” z banków w grudniu. Odpływ gotówki odnotowany w ostatnim miesiącu roku był najwyższy od 11 lat. W tym roku banki ograniczyły Rosjanom wielkość gotówki, którą mogą wybrać i wpłacić z pomocą bankomatu.

Jednak kremlowscy ekonomiści zapewniają, że dwa pierwsze symptomy kryzysowe występują już obecnie w Rosji, ale mają „umiarkowaną skalę”: nieco ponad 10 proc. aktywów ogółem i portfeli kredytowych banków jest złych. Jednak w niektórych obszarach „głębokość szkód” może być jeszcze większa: w przypadku kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) wynosi ona średnio 19 proc.

Rosyjskie firmy nie spłacają kredytów, banki ukrywają stan faktyczny

Według Banku Rosji, na koniec października problematyczne (poważnie zagrożone niespłaceniem) było 11,2 proc. kredytów korporacyjnych, o wartości 10,4 bln rubli, oraz 6,1 proc. kredytów detalicznych, o wartości 2,3 bln rubli.

Bank centralny zaapelował do banków o uwzględnianie wniosków firm o restrukturyzację kredytów. Ma to na celu zapobieżenie masowym bankructwom rosyjskich przedsiębiorstw. Wiosną ubiegłego roku regulator wydał takie zalecenia, zobowiązując się do niezwiększania rezerw na takie kredyty, nawet wstecz, począwszy od połowy 2024 r.. Pod koniec ubiegłego roku Bank Rosji przedłużył te złagodzenia i zalecił bankom udzielanie pomocy kredytobiorcom co najmniej do pierwszej połowy 2026 r.

Czytaj więcej

Biznes w Rosji nie wierzy w oficjalną inflację

Według kremlowskich ekonomistów „ze względu na ukrywanie problematycznych aktywów banków poprzez intensywną restrukturyzację przeterminowanych kredytów, a także dominację banków państwowych (co pomaga zapobiegać bankructwom banków i »panikom bankowym«), kryzys ma charakter utajony – podobnie jak miało to miejsce w 2022 r.” (po agresji Putina na Ukrainę – red.).

Reklama
Reklama

Aby nie dopuścić do kryzysu w największych – państwowych bankach, które obecnie finansują wojnę Putina, reżim zasila je pieniędzmi z tzw. Funduszu Narodowego Dobrobytu (FND). Fundusz utworzony, jak nazwa głosi w celu poprawy poziomu życia Rosjan i zasilany dochodami z eksportu surowców, przelewa posiadane pieniądze na lokaty krótkoterminowe w największych bankach. I tak np. w grudniu 82,6 mld rubli z FND zostało ulokowanych w podporządkowanym depozycie w Gazprombanku w celu „sfinansowania projektu infrastrukturalnego”.

Trudniej o kredyt w Rosji, firmy bankrutują

Bank Rosji ocenia jakość portfeli kredytowych rosyjskich banków jako „akceptowalną”, ale podkreśla rosnące ryzyko. Dwie z czterech głównych luk zidentyfikowanych w sektorze finansowym dotyczą problemów z zadłużeniem przedsiębiorstw.

Sankcje, wojna, zubożenie społeczeństwa i wysokie stopy procentowe zwiększyły zadłużenie i obciążenia odsetkowe firm rosyjskich, a ryzyko kredytowe w sektorze przedsiębiorstw rośnie. Według Banku Rosji udział tzw. zielonej strefy (bez oznak utraty wartości) w portfelu kredytowym dużych i średnich przedsiębiorstw stopniowo maleje, a liczba firm z sektora MŚP, które ogłaszają niewypłacalność – rośnie.

W kontekście ekstremalnego umocnienia rubla (o jedną czwartą w ujęciu realnym) i wysokich stóp procentowych, Centrum Analiz Makroekonomicznych i Prognoz Krótkoterminowych Gazprombanku odnotowuje gwałtowne pogorszenie jakości portfeli korporacyjnych, szczególnie w przypadku kredytów dla przedsiębiorstw nastawionych na eksport z sektora ropy naftowej, gazu oraz górnictwa i metali.

Aby ograniczyć ryzyko, Bank Rosji zaczął w zeszłym roku utrudniać bankom udzielanie kredytów największym firmom o zwiększonym zadłużeniu, zwiększając wymogi dotyczące rezerw obowiązkowych na takie kredyty. Jak dotąd nie przyniosło to poprawy: pomimo podjętych działań, zobowiązania takich kredytobiorców wobec banków wzrosły o 15,5 proc. w ciągu 11 miesięcy, podczas gdy zobowiązania całego sektora korporacyjnego zwiększyły się o 11,3 proc.

Od marca 2026 r. decyzją Banku Rosji ponownie zwiększą się wymogi dotyczące rezerw obowiązkowych. Analitycy z Centrum Prognoz Ekonomicznych uważają tę decyzję za istotną ze względu na narastające ryzyko krachu w rosyjskiej bankowości.

Banki
Co przyniesie inwestorom Kevin Warsh, nowy szef Fed?
Banki
Nowy prezes Fedu wybrany. Kevin Warsh ma poprowadzić politykę monetarną USA
Banki
Zarobki banków w 2026 r. spadną nawet o 33 proc. – prognozuje ZBP
Banki
Banki Unii nie chcą Rosjan. Blokują przelewy, zamykają konta
Banki
Trump: JPMorgan zamknął moje konta z powodów politycznych. Pozew na 5 mld dol.
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama