fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Rachunkowość

Przekształcanie spółek a wnoszenie aportów

www.sxc.hu
Jeżeli aport nieruchomości do spółki cywilnej nie jest stwierdzony aktem notarialnym, to wspólnicy w ogóle skutecznie nie wnoszą jej do majątku spółki.
Możliwość prostego przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną przewiduje przepis art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych. Wspólnicy podejmują uchwałę o przekształceniu, a następnie rejestrują spółkę w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Jeszcze do października 2008 r. tego typu przekształcenie było obowiązkowe w przypadku spółek osiągających określony poziom przychodów. Niestety, bardzo często takie wymuszone przekształcenia były przygotowywane i rejestrowane na szybko, bez wsparcia prawników. Tak więc w wielu przypadkach efekty widoczne są do dziś.

Wspólny majątek

Okazuje się, że mimo upływu lat wiele spółek nadal nie uporządkowało ksiąg wieczystych nieruchomości, które jeszcze w czasie funkcjonowania spółek cywilnych zostały wniesione do wspólnego majątku. Nieruchomości, tj. grunty, budynki i lokale, są w sposób oczywisty uznawane za część majątku spółek, rozliczane jako własne środki trwałe, inwestycje na nich poczynione są podstawą odliczeń podatkowych. Nieruchomości bywają wynajmowane czy wydzierżawiane osobom trzecim. W samych spółkach zmianom ulega zaś skład osobowy. Mniejszy problem pojawia się, kiedy najemca przegląda księgę wieczystą nieruchomości i nagle się dowiaduje, że jej właścicielami są osoby fizyczne zupełnie inne niż te, które zna jako wspólników swojego kontrahenta – spółki jawnej. Większy, gdy przeglądu dokonuje organ podatkowy i zaczyna kwestionować poczynione odliczenia. Czyja tak naprawdę jest zatem taka nieruchomość?

Co na to Sąd Najwyższy

Mimo początkowych wątpliwości Sąd Najwyższy stanął ostatecznie na stanowisku, że w przypadku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną zgodnie z art. 26 § 4 k.s.h. na tę ostatnią przechodzą w całości prawa i obowiązki wspólników spółki cywilnej. Chodzi tu zarówno o przypadek obligatoryjnego, jak i fakultatywnego przekształcenia i to niezależnie od czasu, kiedy to przekształcenie miało miejsce. Należy bowiem zaznaczyć, że przywołany przepis k.s.h. był kilkakrotnie nowelizowany, w tym właśnie w celu usunięcia wątpliwości co do skutku w zakresie sukcesji praw i obowiązków wspólników spółki cywilnej. Zdaniem Sądu Najwyższego przejście tzw. majątku spółki cywilnej co do zasady nie wymaga zgody osób trzecich, w tym dotychczasowych wierzycieli wspólników, i dotyczy zarówno ruchomości, jak i nieruchomości, które wchodziły w skład majątku spółki cywilnej. Czyli nieruchomość należy do spółki jawnej. Czy zawsze?
Podstawowy dylemat dotyczy sytuacji, gdy umowa spółki jawnej nie była zawarta w formie aktu notarialnego, która to forma jest bezwzględnie wymagana dla przeniesienia własności nieruchomości. Nie chodzi tu oczywiście o sytuację, gdy to wprowadzenie nieruchomości do spółki cywilnej nie było stwierdzone aktem notarialnym. Takie przypadki również nie są odosobnione, zwłaszcza gdy umowę spółki cywilnej zawierają dotychczasowi współwłaściciele jakiejś nieruchomości, np. małżonkowie, którzy nie zdają sobie sprawy z konieczności wniesienia nieruchomości do spółki z zachowaniem formy aktu notarialnego, wychodząc z założenia, że skoro spółka cywilna nie jest odrębnym od nich podmiotem, to takie przeniesienie nie jest konieczne, ponieważ to nadal oni, a nie spółka będą współwłaścicielami nieruchomości.
Linia orzecznicza jest w tym zakresie jednolita – jeżeli aport nieruchomości do spółki cywilnej nie jest stwierdzony aktem notarialnym, to wspólnicy w ogóle skutecznie nie wnoszą jej do majątku spółki, a co za tym idzie nieruchomość nie może przejść na spółkę jawną w drodze prostego przekształcenia.
Problem, przed którym obecnie stają spółki jawne, sprowadza się do tego, że choć nieruchomość została prawidłowo pod względem formy wniesiona do majątku spółki cywilnej, to ani uchwała wspólników o przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną, ani dopasowana umowa spółki formy aktu notarialnego nie zachowały. Czy w takim razie nieruchomość przeszła jednak na własność przekształconej spółki?
Także w tym zakresie z pomocą przychodzi orzecznictwo Sądu Najwyższego. W przypadku przekształcenia dokumentami wystarczającymi do zmiany wpisu właściciela w księdze wieczystej nieruchomości są postanowienie sądu rejestrowego o wpisie przekształconej spółki do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a nawet sam odpis z rejestru wskazujący na powstanie spółki jawnej wskutek przekształcenia ze spółki cywilnej.

Co do wniosku

Do wniosku nie trzeba załączać żadnego potwierdzenia przejścia własności zachowującego formę aktu notarialnego i sąd rejestrowy nie jest uprawniony do żądania takiego dokumentu. Jeżeli w czasie trwania spółki jawnej jej skład ulegał zmianom, zasadne jest przedłożenie w sądzie wieczystoksięgowym odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców, w którym te zmiany będą widoczne.

Opłata od wniosku o wpis własności do księgi wieczystej to 200 zł. To niewiele za to, że po latach przedsiębiorca ma w księdze wieczystej porządek.

Autorka jest aplikantką adwokacką w Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy we Wrocławiu

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA