fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Ustrój i kompetencje

Organ uchwałodawczy musi działać w granicach upoważnienia ustawowego

123RF
Rada gminy w uchwale w sprawie zaciągnięcia kredytu długoterminowego winna wykazać jednoznacznie okresy spłaty kredytu i nie może tego delegować na wójta.

- Nasza rada gminy chce zaciągnąć kredyt długoterminowy na spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów. W treści uchwały nie zamierzamy określać informacji dotyczącej okresu spłaty kredytu pozostawiając to wójtowi. Czy to praktyczne rozwiązanie będzie właściwe? Czy konieczne jest wykazanie tego kredytu jeszcze w uchwale budżetowej?

Analiza podanego zapytania musi być poprzedzona odniesieniem się do dwóch aktów prawnych, tj.: ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Obie kwestie nie wynikają jednoznacznie z tych aktów prawnych.

Jeśli chodzi o pierwszą z ww. ustaw, na uwagę zasługuje regulacja art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. c. Wynika z niej, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zaciągania długoterminowych zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. We wspomnianym art. 72 ust. 1 pkt 2 ostatnio wymienionej ustawy ustawodawca postanowił z kolei, że państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z następujących tytułów:

- wyemitowanych papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne;

- zaciągniętych kredytów i pożyczek.

Jednocześnie warto dodać, że ust. 1a (w brzmieniu od 1 stycznia br.) stanowi, że tytuły dłużne, o których mowa wyżej, obejmują zobowiązania finansowe wynikające ze stosunków prawnych, które nazwą odpowiadają tym tytułom dłużnym, oraz z innych stosunków prawnych, które wywołują skutki ekonomiczne podobne do skutków wynikających z papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne, umów kredytów i pożyczek oraz przyjętych depozytów.

Z punktu widzenia podanego zapytania znaczenie ma również art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych. Postanowiono tam bowiem, że jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować papiery wartościowe na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów.

Niewątpliwie, z literalnego brzmienia ww. regulacji art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy o samorządzie gminnym wynika, że we właściwości rady gminy pozostają sprawy związane z podejmowaniem uchwał o zaciąganiu zobowiązań długoterminowych, m.in. kredytów.

W uchwale Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu z 29 czerwca 2016 r. (Nr 12/25/2016) podkreślono m.in. „Do wyłącznej kompetencji rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie zaciągania długoterminowych kredytów i pożyczek. Uchwała ta nie stanowi jednak samoistnej podstawy do zaciągania przez jednostkę samorządu terytorialnego kredytu czy pożyczki, zobowiązania te bowiem muszą mieć umocowanie w uchwale budżetowej stanowiącej podstawę prowadzenia gospodarki finansowej w danym roku budżetowym, w limitach zobowiązań planowanych do zaciągnięcia jak i planowanych przychodach z tytułu kredytów i pożyczek."

Z kolei, w uchwale Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie z 25 kwietnia 2017 r. (Nr IX/1113/2017) zaakcentowano: „Uchwała rady gminy w tym przedmiocie powinna wskazywać w szczególności: jednoznacznie kwotę planowanego do zaciągnięcia kredytu, cel kredytu, rodzaj zaciąganego kredytu, okres, na jaki kredyt jest zaciągany oraz wyraźne określenie lat jego spłaty, a także wskazanie źródeł dochodów, z których nastąpi spłata kredytu z odsetkami."

Właśnie w kontekście ww. regulacji prawnych i rozstrzygnięć nadzorczych izb, należy rozważyć sugerowaną przez radę gminy uchwałę. Wydaje się, że nieokreślenie w niej okresów spłaty kredytu, z zamiarem pozostawienia tego w gestii wójta, będzie rozwiązaniem wadliwym. To nie wójt winien decydować o czasokresie zobowiązań, pozostaje to w gestii rady gminy. W przeciwnym wypadku traci na znaczeniu ww. regulacja ustawy o samorządzie gminnym.

Podobnie, podjęcie uchwały w sprawie zaciągnięcia kredytu długoterminowego winno być poprzedzone ujęciem stosownych danych w budżecie danej gminy w zakresie przychodów, co wynika z art. 91 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Z tej regulacji wynika zaś, że suma zaciągniętych kredytów i pożyczek, innych zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2, oraz zobowiązań z wyemitowanych papierów wartościowych nie może przekroczyć kwot określonych w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego.

Wniosek

To rada gminy winna w uchwale w sprawie zaciągnięcia kredytu długoterminowego wykazać jednoznacznie okresy spłaty kredytu, i nie może tego delegować na wójta. Samo zaś podjęcie tej uchwały winno być poprzedzone ujęciem tego przychodu w budżecie gminy. Względy praktyczności nie mogą usprawiedliwiać planowanego zamierzenia legislacyjnego, bowiem kluczową kwestią jest działanie przez radę gminy w granicach upoważnienia ustawowego.

Autor jest radcą prawnym

Podstawa prawna: Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2019 r. poz. 506)

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.DzU z 2017 r. poz. 2077 ze zm.)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA