To sedno najnowszego wyroku Sądu Najwyższego.
Kwestia ta wynikła w sprawie o zapłatę z powództwa spółki akcyjnej przeciwko osobie fizycznej reprezentowanej przed sądem pierwszej instancji przez kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu (to częsta sytuacja w sądach), będącego tym razem adwokatem. Kurator wniósł odpowiedź na pozew, ale sam pozew sąd zwrócił na podstawie art. 132 § 1 k.p.c., z powołaniem się na niezawarcie w nim oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o nadaniu tego pisma za pośrednictwem operatora pocztowego (o którym mowa w art. 165 § 2 k.p.c.).
Czytaj więcej
W razie przyznania adwokatowi z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie procesu jedynie w części, sąd oddala ten wniosek w pozostałym zakr...
W konsekwencji sąd pierwszej instancji wydał wyrok zaoczny, który mimo sprzeciwu pozwanej, nadal reprezentowanej przez tego kuratora, został utrzymany w mocy. Pozwana złożyła z kolei apelację, ale wrocławski Sąd Okręgowy ją oddalił, oceniając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zwracał składane w sprawie pisma, gdyż działający za pozwaną kurator, będący adwokatem, podlegał obowiązkom wynikającym z art. 132 § 1 zd. 1 i 2 k.p.c. (doręczenia między profesjonalnymi pełnomocnikami).
Czy wymóg doręczeń bezpośrednich dotyczy kuratora, który jest adwokatem lub radcą prawnym
Pozwana nie dała za wygraną i wniosła skargę kasacyjną do SN, w której zakwestionowała, by obowiązkiem dokonywania doręczeń bezpośrednich objęty był także kurator wykonujący jeden z zawodów wskazanych w art. 132 § 1 zd. 1 k.p.c., w tym wypadku adwokat.
Sąd Najwyższy w składzie sędziów Beaty Janiszewskiej, Piotra Telusiewicza i Dariusza Pawłyszcze skargę uwzględnił, oceniając, że źródłem problemu prawnego jest nieokreślenie w art. 132 § 1 zd. 1 k.p.c. w sposób jednoznaczny, czy przepis ten dotyczy wymienionych w nim adwokatów i radców prawnych wyłącznie wówczas, gdy występują jako pełnomocnicy strony, czy niezależnie od pełnionej przez nich roli procesowej, w tym także w sytuacjach, gdy działają jako kuratorzy (przedstawiciele ustawowi) strony. Z kolei wyniki wykładni językowej nie prowadzą do jednoznacznego wniosku, jednak uwzględnienie systemowego oraz funkcjonalnego rozumienia omawianego unormowania uzasadnia konkluzję, że art. 132 § 1 k.p.c. nie znajduje zastosowania do adwokata lub radcy prawnego występującego w sprawie w charakterze kuratora. W konsekwencji skierował sprawę SO do ponownego rozpoznania.
Czytaj więcej
Sąd Najwyższy przesądził, jakiego kuratora dla nieobecnego spadkobiercy ma powołać sąd, aby mógł zadecydować, czy przyjmuje spadek, czy go odrzuca.
Sąd Najwyższy: liczy się wyłącznie status kuratora, przynależność do korporacji adwokatów lub radców prawnych nie ma w tym przypadku znaczenia
– Nawet jeżeli adwokat, radca prawny lub rzecznik patentowy zostaje ustanowiony kuratorem osoby nieznanej z miejsca pobytu z powodu walorów jego wiedzy i doświadczenia związanego z wykonywaniem jednego z wymienionych zawodów, to i tak ma on wyłącznie status kuratora w postępowaniu, prawnie niepowiązany z przynależnością do określonej korporacji zawodowej. Wniosku tego nie podważa fakt, że wskazanie kandydatów na kuratora w praktyce nierzadko następuje za pośrednictwem odpowiedniego samorządu zawodowego – to puenta uzasadnienia SN.
Sygnatura akt II CSKP 7/23
