Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie rozważania podjęto w związku z przerwaniem biegu przedawnienia wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku?
- Dlaczego Gmina Miejska Kraków złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i jakie miało to konsekwencje prawne?
- Jakie są argumenty przemawiające za tym, że wniosek o stwierdzenie nabycia spadku przerywa bieg przedawnienia?
- Co zdecydował Sąd Rejonowy Kraków Pogórze w sprawie przerwania biegu przedawnienia?
- Dlaczego różne linie orzecznicze dotyczące przerwania przedawnienia mogą wpływać na decyzje sądu?
- Jakie jest stanowisko eksperta, dr Jarosława Świeczkowskiego, w kwestii przerwania przedawnienia przez wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Spadek to nie tylko aktywa, np. mieszkanie, ale także długi zmarłego, np. niespłacony kredyt. O stwierdzenie nabycia spadku występują nie tylko spadkobiercy, ale także wierzyciele dłużnika, np. banki, kontrahenci, gdyż wtedy mogą egzekwować swoje należności od spadkobierców.
Czytaj więcej
Obowiązkiem spadkobiercy jest sprawdzić dokumenty spadkodawcy i czy nie zostawił testamentu, bo potem trudno odwrócić to zaniedbanie.
Gmina chciała odzyskać dług
W tej sprawie z takiej drogi skorzystała Gmina Miejska Kraków, która uzyskała w 2015 r. sądowy nakaz zapłaty wobec jej dłużniczki, która następnego roku zmarła i spadek po niej nabyli jej mąż i dwójka dzieci. Jednak rok później zmarł też jej syn i spadek po nim nabyli ojciec i jego siostra. Zostało więc dwóch spadkobierców. Kiedy w 2025 r. miasto złożyło wniosek o nadanie owemu nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności, bez którego nie można wszcząć egzekucji, referendarz sądowy oddalił wniosek, wskazując, że roszczenie (w tym przypadku sześcioletnie) przedawniło się z końcem 2024 r., gdyż bieg tego przedawnienia w ocenie referendarza nie został przerwany na skutek złożenia przez wierzyciela (gminę) wniosków o stwierdzenie nabycia spadku.
Czytaj więcej
Darowizny dla potencjalnych spadkobierców wywołują konieczność rozliczeń przy dzieleniu spadku. A to dość skomplikowana kwestia, bo o zaliczeniu da...
Czy każda czynność przerywa bieg przedawnienia?
Gmina odwołała się, powołując się na art. 123 par. 1 pkt 1 kodeksu cywilnego, według którego bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń. Ale Sąd Rejonowy Kraków Pogórze (jako II instancja) powziął wątpliwości, z którymi zwrócił się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym:
„Czy złożenie przez wierzyciela wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia wierzyciela inicjującego to postępowanie?”
W uzasadnieniu pytania sędzia Marek Kamionka wskazał, że w orzecznictwie zarysowały się różne linie orzecznicze. Pierwsza, że wniosek o stwierdzenie nabycia spadku nie przerywa biegu terminu przedawnienia roszczenia, gdyż określenie czynności podjętej bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia oparte jest na założeniu jej obiektywnej skuteczności, a więc możliwości osiągnięcia zamierzonego celu. A ponieważ przedmiotem postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku jest sukcesja generalna po zmarłym dłużniku, ochrona konkretnej wierzytelności, którą dysponuje wierzyciel, jest poza celem tego postępowania. Czynnością, która niewątpliwie przerywa bieg przedawnieniaroszczenia, jest zaś złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności złożonego nawet z wnioskiem o zawieszenie tego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania co do nabycia spadku po zmarłym dłużniku. Nie ma jednak wątpliwości, że dochodzenie roszczeń od spadkobierców jest niemożliwe bez przedstawienia przez nich postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, o ile nie sporządzono notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia.
Czytaj więcej
Nie można naprawić błędu wynikłego z lekkomyślności spadkobiercy przy odrzuceniu zadłużonego spadku.
Bieg terminu przedawnienia powinien być przerwany
– W mojej ocenie należy przyjąć, że wniosek o stwierdzenie nabycia spadku przez spadkobierców dłużnika przerywa bieg przedawnienia. Wierzyciel nie ma bowiem innego środka, żeby dochodzić od spadkobierców swego roszczenia, a przeciwne stanowisko pozbawiłoby go tego prawa – uważa dr Jarosław Świeczkowski, komornik.
– Już sam wniosek powinien skutkować przerwaniem biegu przedawnienia, aby po zakończeniu postępowania spadkowego wierzyciel mógł prowadzić egzekucję. Prowadzenie egzekucji przeciwko spadkobiercom dłużnika jest zaś częste, zwłaszcza w przypadku większych długów – podsumowuje komornik.
Sygnatura akt III CZP 27/25
