Reklama
Rozwiń
Reklama

Iustitia napisała list do prezydenta Karola Nawrockiego. „Wyrażamy gotowość do spotkania”

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia skierowało do prezydenta Karola Nawrockiego list, w którym prosi o spotkanie i merytoryczny dialog na temat projektów dwóch ustaw przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Publikacja: 08.01.2026 08:47

Prezydent Karol Nawrocki

Prezydent Karol Nawrocki

Foto: PAP/Paweł Supernak

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie kwestie porusza stowarzyszenie Iustitia w liście do prezydenta Karola Nawrockiego?
  • Czego dotyczą dwa projekty ustaw przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości?
  • W jaki sposób Ministerstwo Sprawiedliwości chce uregulować status tzw. neosędziów?
  • Jak ma zostać zreformowana Krajowa Rada Sądownictwa?

Stowarzyszenie poinformowało w mediach społecznościowych, iż pod koniec roku skierowało list do Kancelarii Prezydenta. „W trosce o dobro obywateli oraz ochronę ich praw i wolności, uporządkowanie wymiaru sprawiedliwości, zwracam się do Pana Prezydenta w imieniu Stowarzyszenia Sędziów Polskich »Iustitia« o spotkanie celem nawiązania dialogu dotyczącego fundamentalnych zasad funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej” – napisał na wstępie prezes Iustitii, sędzia Bartłomiej Przymusiński. 

Przypomniał, że 28 grudnia 2025 r. do Sejmu wpłynęły dwa projekty ustaw: rządowy projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025 (druk nr 2107) oraz rządowy projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (druk nr 2108).

W ocenie Przymusińskiego „projekty te zmierzają do przywrócenia praworządności w Polsce oraz realizują standardy wynikające z orzecznictwa sądów europejskich, w szczególności Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”.

„Mając na uwadze konstytucyjną rolę Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jako strażnika Konstytucji oraz kluczowe kompetencje Prezydenta w procesie ustawodawczym, pragniemy zainicjować merytoryczną dyskusję dotyczącą kształtu wymiaru sprawiedliwości oraz konsekwencji, jakie dla obywateli niesie brak spójnych i systemowych rozwiązań w tym obszarze” – podkreślił szef Iustitii. 

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Bartłomiej Przymusiński: Szansa na przyspieszenie w sądach

Co zakładają projekty ustaw praworządnościowych przyjętych przez rząd?

Jak pisaliśmy na łamach rp.pl, pierwsza z ustaw przyjętych tuż przed Świętami Bożego Narodzenia przez rząd ma uregulować status tzw. neosędziów, czyli sędziów powołanych po 2018 r., których status jest kwestionowany z uwagi na udział w procedurze nominacyjnej obecnej KRS. W jaki sposób?

Kluczem ma być uznanie za nieważne z mocy ustawy uchwał obecnej KRS dotyczących powołań sędziowskich i powtórzenie wszystkich „nielegalnych” konkursów sędziowskich przed „legalną” KRS. Zgodnie z projektem tzw. neosędziowie mają zostać podzieleni na kategorie, od których będzie zależał ich dalszy los.

W kategorii zielonej znajdują się tzw. młodzi sędziowie, których status ma zostać uzdrowiony w drodze uchwał przyszłej KRS. Chodzi o grupę 1,1 tys. osób, które po zmianach z mocy ustawy staną się niekwestionowanymi sędziami. W grupie żółtej są sędziowie, którzy awansowali po ocenie przez obecną KRS. Mają oni zostać cofnięci na poprzednio zajmowane stanowiska, ale swoje obecne funkcje pełniliby jeszcze przez dwa lata na delegacji. Następnie, jeśli nie zrezygnują, będą uczestniczyli w ponownych konkursach sędziowskich. Do kolejnej grupy określonej jako czerwona – zaliczono tzw. neosędziów, którzy przed powołaniem w procedurze przed obecną KRS wykonywali inny zawód prawniczy. Stracą oni status sędziów. Będą mogli ubiegać się o powrót do swoich dawnych profesji albo pozostać w danym sądzie jako referendarze.

Czytaj więcej

Rząd przyjął projekty praworządnościowe Waldemara Żurka. Jest ważna poprawka

Co ważne, wyroki wydane dotychczas przez tych sędziów mają co do zasady pozostać w mocy. Projekt umożliwia jednak przy tym wzruszenie takich orzeczeń stronom, które wcześniej konsekwentnie kwestionowały legalność składu orzekającego.

Reklama
Reklama

Projekt przewiduje też likwidację kwestionowanej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego oraz pozostawienie w strukturze tego sądu Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Po zmianach sędziowie orzekający w tej Izbie zostaną wylosowani spośród wszystkich sędziów SN. Przepisy te znoszą też skargę nadzwyczajną, nie przewidując przy tym instrumentu, który miałby tę skargę zastąpić.

Drugi z projektów zakłada reformę Krajowej Rady Sądownictwa. Miałoby znaleźć się w niej sześciu sędziów sądów rejonowych, trzech sędziów sądów okręgowych, dwóch sędziów sądów apelacyjnych i po jednym z sądów wojskowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz jeden sędzia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Do KRS mogliby kandydować sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem, w tym z co najmniej 5-letnim stażem na aktualnie zajmowanym stanowisku. Oznacza to, że do kandydowania uprawnieni będą także niektórzy tzw. neosędziowie. Kandydatury będzie mogła zgłosić grupa 100 czynnych sędziów, Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych i Krajowa Rada Notarialna.

Projekt szczegółowo reguluje też sposób wyboru sędziowskich członków KRS. Wybory mają być powszechne, a organizować je będzie Państwowa Komisja Wyborcza.

Czytaj więcej

Waldemar Żurek ujawnia projekt reformy KRS. Liczy na poparcie prezydenta
Podatki
Od 7 stycznia nowe zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn
Nieruchomości
Trudniej będzie zablokować sąsiadowi budowę. Wchodzą w życie nowe przepisy
Prawo dla Ciebie
Abonament RTV w górę. Tyle zapłacimy w 2026 r.
Praca, Emerytury i renty
Kiedy wypłaty 800 plus w styczniu 2026? Zmiany w terminach przelewów
Nieruchomości
SN: Współwłaściciel nie ma prawa żądać całego odszkodowania za czynsz
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama