Spór zaczął się od wniosku do partii politycznej o udostępnienie informacji publicznej. Konkretnie chodziło o dane dotyczące postępowań dyscyplinarnych prowadzonych przed jej partyjnym sądem koleżeńskim. Wnioskodawca domagał się m.in. treści wszystkich zanonimizowanych wyroków oraz postanowień wydanych przez partyjny sąd koleżeński od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2024 r.
Czy można żądać informacji publicznej od partii politycznej?
Partia nie spełniła tego żądania i spór trafił na wokandę. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie uwzględnił skargę, ale co do zasady rację przyznał partii. Co prawda nie kwestionował, że partia polityczna jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Niemniej w ocenie WSA skarżący, domagając się informacji na temat funkcjonowania wewnętrznej jednostki organizacyjnej partii, tj. sądu koleżeńskiego, nie mógł działać w celu społecznej kontroli wykonywania zadań publicznych i wydatkowania środków publicznych partii politycznej. Dlatego sąd uznał, że żądane dane nie mają charakteru informacji publicznej. Ponieważ jednak partia w ogóle nie zareagowała w ustawowym terminie, to WSA skargę na jej bezczynność uznał za zasadną.
Czytaj więcej:
Zakres osób uprawnionych do pozyskiwania informacji publicznej, w tym dostępu do dokumentów urzędowych przysługuje „każdemu" i ma charakter bezwzgl...
Pro
NSA zupełnie inaczej podszedł do problemu dostępu do informacji publicznej. Nie zgodził się bowiem z sądem pierwszej instancji, że żądane informacje odnoszące się do działalności partyjnego sądu koleżeńskiego nie stanowią informacji publicznej.
Czy orzeczenia partyjnego sądu koleżeńskiego to informacja publiczna?
NSA podkreślił, że wykładni spornych przepisów należy dokonać w duchu konstytucyjnej zasady jawności i transparentności życia publicznego. Zwrócił uwagę m.in. na to, że działalność partyjnego sądu koleżeńskiego ma realny wpływ na to, kto jest członkiem partii i jakie osoby są popierane przez tę partię w wyborach. Przekłada się to więc na to, jakie osoby mają szanse sprawować funkcje publiczne w organach władzy państwowej i samorządowej. Ocenie partyjnego sądu koleżeńskiego podlega także postępowanie członków partii w ramach sprawowanych przez nich mandatów poselskich, senatorskich i w organach samorządowych.
Czytaj więcej
Treść i postać umowy koalicji rządowej zawartej przez partie polityczne nie należy do kategorii informacji o spraw publicznych w rozumieniu ustawy...
Sąd nie miał wątpliwości, że działania dotyczące sądownictwa dyscyplinarnego partii, w sytuacji, gdy jej przedstawiciele są piastunami organów sprawujących władzę ustawodawczą i samorządową, są przejawem działalności w zakresie "w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". W konsekwencji, zdaniem NSA to, czego domagał się skarżący, stanowi informację publiczną. Wyrok jest prawomocny.
Sygnatura akt: III OSK 985/25
