Fundusze unijne, które są kierowane do firm, zarówno w programach krajowych, jak i regionalnych, mają różne szczegółowe przeznaczenie, ale jeden wspólny mianownik. Jest nim wspieranie rozwoju nowoczesnych (innowacyjnych) i konkurencyjnych firm. Z jednej strony poprzez wspieranie badań przemysłowych i prac rozwojowych, z drugiej poprzez wsparcie typowych prac inwestycyjnych pozwalających wykorzystywać nowe pomysły biznesowe, w tym oparte właśnie na wynikach takich badań.

Niewątpliwie jednym z elementów decydujących o skali rozwoju i sile danego przedsiębiorstwa jest tworzenie i wykorzystywanie we własnej działalności najnowszych rozwiązań w zakresie oprogramowania, automatyzacji pewnych procesów produkcyjnych lub usługowych, komunikacji na linii firma – firma oraz firma – konsument. Generalnie chodzi o wykorzystywanie nowoczesnych technologii informatyczno-komunikacyjnych. Działania, które miałyby prowadzić do wdrażania takich rozwiązań w firmie, będą zwykle mogły liczyć na unijne dofinansowanie. Czasem realizowane jako samodzielne projekty inwestycyjne, czasem jako części większych, kompleksowych projektów rozbudowy firmy lub dywersyfikacji jej działalności.

Inteligentne specjalizacje

Warto zauważyć, że działalność dotycząca automatyzacji, cyfryzacji czy informatyzacji w przedsiębiorstwach wpisuje się nawet w tzw. krajową inteligentną specjalizację nr 17 „Automatyzacja i robotyka procesów technologicznych". Wskazuje ona na szczególną wartość inwestycji zakładających:

- projektowanie i optymalizację procesów technologicznych,

- technologie automatyzacji i robotyzacji procesów,

- diagnostykę i monitorowanie procesów technologicznych,

- systemy sterowania produkcją,

- projektowanie i budowę maszyn i urządzeń automatyzujących i robotyzujących procesy produkcji.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Także w województwach, z których każde musiało wyłonić swoje regionalne inteligentne specjalizacje, można znaleźć odniesienia do tego rodzaju inwestycji jako ważnych dla budowania przewagi konkurencyjnej.

Dla siebie lub innych

Jeżeli więc firma stoi przed koniecznością dokonania inwestycji w takim zakresie albo sama dysponuje nowoczesnymi rozwiązaniami i byłaby skłonna je udostępniać, warto poszukiwać wsparcia lub działań, w których można by zostać potencjalnym wykonawcą/dostawcą rozwiązań. W tym ostatnim przypadku warto zainteresować się programem „Polska cyfrowa". To za pomocą jego środków urzędy szczebla rządowego, samorządowego, szkoły, przychodnie i szpitale, instytucje kultury i wiele innych podmiotów ma dokonać przeskoku w cyfrowy świat, udostępniając usługi, dokumenty, opracowania i własne zasoby. Jasne jest, że ktoś będzie musiał być dostawcą rozwiązań i systemów informatycznych, które do tego się przyczynią. I tu zaczyna się rola m.in. firm informatycznych, które będą mogły uszczknąć coś dla siebie z tego tortu, startując w przetargach.

Z kolei przedsiębiorcy, którzy chcieliby u siebie wprowadzać najnowsze rozwiązania oferowane przez sektor ICT, mogą szukać wsparcia w tzw. programach regionalnych. Jak już zostało zauważone, w większości z nich przewidziano wsparcie na tego typu inwestycje. Wystarczy się przyjrzeć tzw. uszczegółowieniom tych programów, aby się przekonać, że tak jest.

Priorytet inwestycyjny

Przykładowo, z programu województwa kujawsko-pomorskiego można się dowiedzieć, że władze samorządowe planują realizować przedsięwzięcia wspierające zakładanie i rozwój nowych przedsiębiorstw, w szczególności w obszarach regionalnej inteligentnej specjalizacji (RIS), poprzez wsparcie bezpośrednie, jak również poprzez świadczenie usług przez inkubatory przedsiębiorczości oraz inkubatory akademickie.

Warto w związku z tym zauważyć, że jedną z RIS tego województwa jest przetwarzanie informacji, multimedia, programowanie, usługi ICT obejmujące budowę aplikacji, systemów IT i wysoko zaawansowanego oprogramowania, dostarczanie produktów multimedialnych, przetwarzanie informacji oraz świadczenie usług ICT w oparciu o internet nowej generacji.

Natomiast w programie regionu lubelskiego można przeczytać, że planowane jest „wspieranie tworzenia i poszerzania zaawansowanych zdolności w zakresie rozwoju produktów i usług". Przy tym główne działania mają zostać skupione na stworzeniu/doposażeniu infrastruktury przedsiębiorstw w celu wprowadzenia zasadniczej zmiany procesu produkcyjnego oraz nowych lub ulepszonych produktów/usług, w tym usług w zakresie rozwoju produktów i usług opartych na TIK (w tym optymalizacja procesów zarządzania przedsiębiorstwem czy współpraca pomiędzy przedsiębiorcami poprzez nowe rozwiązania informatyczne) i wprowadzania procesów modernizacyjnych. Jak widać, także tutaj znajduje się wyraźne odesłanie do technologii ICT.

Podobnie jest w województwie małopolskim, gdzie jako przykład przedsięwzięcia potencjalnie objętego wsparciem podaje się „inwestycje dotyczące stosowania w działalności gospodarczej technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK)" oraz „przedsięwzięcia z zakresu dostosowania istniejących instalacji produkcyjnych do standardów najlepszych dostępnych technik (BAT – best available technology) – nowoczesne rozwiązania umożliwiające redukcję kosztów działalności rynkowej w przedsiębiorstwach, wynikającą z mniejszego zużycia energii lub bardziej efektywnego wykorzystania surowców (jako element kompleksowego projektu)".

Działanie 2.3

W przypadku województwa mazowieckiego wskazać można na konkretne tzw. działanie programu regionalnego. Mianowicie jego część 2.3 nosi nazwę „Technologie informacyjne i komunikacyjne dla MSP". Jego celem jest rozwój społeczeństwa informacyjnego poprzez rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych w małych i średnich firmach. Jak wynika z uzasadnienia tego działania, „rozwój gospodarczy regionu związany jest silnie z poziomem innowacyjności firm sektora ICT oraz zdolnością firm z branż użytkujących ICT do wykorzystania tych technologii w produkcji oraz usługach". I właśnie w celu zwiększenia konkurencyjności oraz innowacyjności konieczne jest wsparcie MSP w procesie wdrażania i skutecznego wykorzystywania technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) lub wykorzystywania nowych pomysłów. I tu firmy będą więc mogły liczyć na pomoc.

Z kolei firmom działającym na terenie województwa opolskiego wskazać można tzw. oś priorytetową „Konkurencyjna gospodarka". W jej przypadku przewiduje się dofinansowanie przedsięwzięć zakładających:

- wsparcie rozwoju współpracy między przedsiębiorstwami w oparciu o nowoczesne rozwiązania teleinformatyczne (B2B),

- wsparcie procesów informatyzacji wewnętrznej przedsiębiorstw, wykorzystania najnowszych osiągnięć technologicznych i organizacyjnych dla wprowadzenia procesów modernizacyjnych wspomagających bieżącą działalność firm (B2E),

- wykorzystanie TIK w relacjach pomiędzy przedsiębiorcą a klientem (B2C).

Także diagnoza postawiona w województwie podkarpackim nie pozostawia wątpliwości, że dla dalszego rozwoju firm ważne jest wsparcie ich w zakresie cyfryzacji. Jak wskazano w uszczegółowieniu programu: „Dla podniesienia konkurencyjności i innowacyjności MSP konieczne jest zwiększenie zastosowania w działalności przedsiębiorstw technik informacyjno-komunikacyjnych. Planowana interwencja ma na celu wzmocnienie więzi między współpracującymi przedsiębiorstwami przez stosowanie nowoczesnych kanałów współpracy, automatyzację procesów biznesowych i wymiany danych. Wykorzystanie TIK przyczyni się do rozwoju e-handlu. Dofinansowanie przeznaczone zostanie również na wykorzystanie TIK w relacjach pomiędzy przedsiębiorcą a klientem końcowym (B2C)".

B2B oraz B2C

Podobnie na szansę pozyskania dotacji na rozwój TIK mogą liczyć przedsiębiorcy z województwa zachodniopomorskiego. W opisie programu regionalnego znalazła się bowiem informacja, że „przedsiębiorstwa powinny w większym stopniu rozwijać współpracę z kontrahentami i kooperantami przy zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań teleinformatycznych (B2B), co ma na celu wzmocnienie więzi pomiędzy współpracującymi oraz wzrost ich konkurencyjności poprzez stosowanie nowoczesnych kanałów współpracy, automatyzację procesów biznesowych i wymiany danych. Wspierane będą także procesy informatyzacji wewnętrznej przedsiębiorstw, jak również stosowanie TIK w relacjach pomiędzy przedsiębiorcą a klientem końcowym (B2C). Efektem tak udzielonego wsparcia będzie wzrost innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw Pomorza Zachodniego".

Podobne zapisy można znaleźć w programach operacyjnych pozostałych województw. Warto więc poszukać w nich źródeł wsparcia dla projektów związanych z informatyzacją, wykorzystaniem internetu oraz komunikacją.

Formuła cross-financing

Niektóre z działań programów operacyjnych, przewidujących dofinansowanie projektów związanych z rozwojem i wykorzystaniem nowoczesnych technologii ICT, pozwalają na zastosowanie tzw. cross-financingu. Oznacza to, że w ramach jednego projektu finansowane mogą być zarówno jego „twarde" elementy, tj. np. zakup sprzętu, oprogramowania, technologii, ich instalacja, wdrożenie, jak i elementy „miękkie", tj. związane ze szkoleniami i podnoszeniem kwalifikacji osób (personelu) odpowiedzialnych za wykorzystanie wprowadzonych rozwiązań. Innymi słowy, daje to możliwość realizacji kompleksowego projektu.

Rozwój oprogramowania to nie zawsze prace B+R

Przykłady czynności, które nie są pracami B+R w zakresie projektów związanych z rozwojem oprogramowania:

- tworzenie aplikacji biznesowych i systemów informatycznych na podstawie znanych metod i istniejących narzędzi informatycznych,

- obsługa istniejących systemów,

- konwersja oraz/lub tłumaczenie języków komputerowych,

- dodawanie funkcjonalności dla użytkownika w programach użytkowych,

- usuwanie błędów z systemów (debugging),

- adaptacja istniejącego oprogramowania,

- przygotowywanie dokumentacji dla użytkownika.

Zdaniem eksperta

Anna Misiołek, prezes zarządu Abbeys EDF Sp. z o.o. Sp. k.

Nowoczesne rozwiązania teleinformatyczne mogą znajdować zastosowanie we wszystkich obszarach funkcjonowania przedsiębiorstwa. Zarówno wewnątrz, obejmując zarządzanie, projektowanie wyrobów, produkcję, badania i rozwój, jak i na zewnątrz, czyli w relacjach z kontrahentami lub klientami. W tym wypadku nowoczesne systemy i oprogramowanie mogą wspierać m.in. zaopatrzenie, sprzedaż, marketing czy wreszcie obsługę posprzedażową.

Warto się więc zastanowić, czy firma dostatecznie wykorzystuje te możliwości, a jeżeli nie, to poszukać obszarów, które dałoby się jeszcze usprawnić. Warto to zrobić, tym bardziej że w obecnej tzw. perspektywie finansowej (2014–2020) można znaleźć źródła wsparcia dla inwestycji związanych z zakupem i instalacją urządzeń, systemów, technologii przenoszących firmę na wyższy poziom cyfryzacji. Warto tu w szczególności polecić program „Polska cyfrowa", „Inteligentny rozwój", jak i programy regionalne.

Należy także podkreślić, że w przypadku projektów informatycznych, w których część badawcza wiąże się z przeprowadzeniem prac B+R w zakresie oprogramowania komputerowego, trzeba uwzględnić zasady określone w przygotowanym przez OECD „Podręczniku Frascati" z 2002 r. Zgodnie z jego zapisami „czynności rutynowe związane z oprogramowaniem, niepociągające za sobą postępu naukowego czy technicznego ani wyeliminowania niepewności o charakterze technicznym, nie powinny być zaliczane do B+R".

Trzeba mieć zatem wiedzę, które z prac badawczych i które z prac rozwojowych można sfinansować i w jakiej formule. Ważne jest też, jakimi zasobami ludzkimi dysponuje spółka. Ostateczny kształt projektu musi być przemyślany, aby osiągnąć cele strategii Europa 2020.