Przelewy od byłego męża mogą być zwolnione z podatku od spadków i darowizn

Darowizny od najbliższej rodziny są zwolnione z daniny, od dalszej i obcych mogą być opodatkowane. A od byłego małżonka? Zależy, kiedy została z nim zawarta umowa. Jeśli w czasie małżeństwa, darowizną nie trzeba się dzielić z fiskusem. Takie są wnioski z interpretacji dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Wystąpiła o nią kobieta, która niedawno rozeszła się z mężem. Jeszcze przed rozwodem podpisali u notariusza umowę darowizny. W związku małżeńskim była rozdzielność majątkowa, a w umowie mąż zobowiązał się do przekazania żonie pieniędzy. Nie wskazano jednak konkretnej daty, strony uzgodniły natomiast, że może się to odbywać transzami, w zależności od potrzeb obdarowanej.

Kobieta podkreśla, że rozwód nie wpływa na ważność i skuteczność umowy. Były małżonek realizuje swoje zobowiązania i przelewa pieniądze na jej rachunek. Jak jednak potraktować otrzymywane od niego darowizny? Czy jak od obcej osoby? Czy też można skorzystać z ulgi dla bliskich?

Czytaj więcej

Podatki

Fiskus nie zarobi na porozwodowym zniesieniu współwłasności. Ważny wyrok NSA

Jeśli w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości, np. po rozwodzie, małżonek otrzymuje tylk...

Darowizny i kwoty wolne od podatku

Przypomnijmy, że zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, podatkowe rozliczenia zależą od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym, czyli tzw. grupy podatkowej. W każdej grupie jest kwota wolna (zwana potocznie zwolnieniem). Jeśli darowizna jej nie przekracza, nie trzeba się przejmować rozliczeniem z fiskusem.

Ile wynoszą te kwoty wolne? Darowizna od kogoś niespokrewnionego (III grupa) jest nieopodatkowana do 5733 zł. Od dalszej rodziny, np. wujka (II grupa), do 27 090 zł. Od najbliższych, np. małżonka,  rodziców, dziadków czy rodzeństwa (I grupa),  do 36 120 zł.

Przy liczeniu limitów sumujemy wartość majątku otrzymanego od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie oraz w ciągu pięciu poprzednich lat. Jeśli więc dostaliśmy darowiznę w listopadzie 2025 r., trzeba doliczyć ją do otrzymanych od tego samego darczyńcy w latach 2020-2024 oraz wcześniej w 2025 r.

Zwolnienie z podatku dla darowizn od najbliższej rodziny

Co wtedy, gdy wartość darowizny od najbliższej rodziny przekracza limit zwolnienia? Możemy skorzystać z dodatkowej ulgi dla tzw. zerowej grupy. Zgodnie z art. 4a ustawy są w niej m.in. małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki czy rodzeństwo (częściowo pokrywa się z pierwszą grupą).

Czytaj więcej

Podatki

Darowizna od rodzica powinna iść na konto dziecka. Bo fiskus ją opodatkuje

Pieniądze od rodziców są zwolnione z podatku. Ale skarbówka zakwestionuje ulgę, jeśli nie wpłyną...

Jakie są formalne warunki ulgi dla najbliższej rodziny? Zależy od wartości darowizny. Jeśli nie przekracza 36 120 zł, nie trzeba jej zgłaszać skarbówce (przy liczeniu limitu sumujemy wartość majątku nabytego od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie oraz w ciągu pięciu poprzednich lat). Obowiązki pojawiają się, jeśli darowizna jest wyższa. Wtedy musi być zgłoszona w ciągu sześciu miesięcy do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 (chyba że nabycie następuje w formie aktu notarialnego). Przy darowiźnie pieniężnej jest dodatkowy warunek. Jeśli przekroczy 36 120 zł, musi być potwierdzona przelewem. Przepisy mówią o udokumentowaniu jej dowodem przekazania na rachunek nabywcy lub przekazem pocztowym.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Wróćmy do sprawy rozwiedzionych małżonków. Czy kobieta ma prawo do ulgi? Twierdzi, że tak. Powołuje się na art. 6 ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten stanowi, że przy nabyciu w drodze darowizny obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego. W takiej sytuacji nie ma zastosowania szczególny moment powstania obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1a ustawy, odnoszący się do nabycia poszczególnych części darowizny. „Skoro całość świadczenia została objęta umową w formie aktu notarialnego, to obowiązek podatkowy powstaje jednorazowo – w chwili zawarcia umowy. Niezależnie od tego, czy środki są przekazywane jednorazowo czy w transzach” – argumentuje kobieta. Jej zdaniem, spełnienie warunku dotyczącego stopnia pokrewieństwa, o którym mowa w art. 4a ustawy, należy oceniać na dzień zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (czyli powstania obowiązku podatkowego).  „Skoro w dniu zawarcia umowy darowizny u notariusza byliśmy małżeństwem, to ten warunek jest wypełniony i mogę skorzystać ze zwolnienia” – podkreśla kobieta.