Rada Ministrów przyjęła dzisiaj projekt ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, przedłożony przez ministra spraw wewnętrznych i administracji. Nowe przepisy mają wejść w życie po 30 dniach od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Najpierw jednak musi uchwalić je Sejm.

Nie trzeba mieć środków utrzymania

Podstawowym wymogiem do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie w naszym kraju, na czas oznaczony w trybie abolicji, będzie nieprzerwany pobyt cudzoziemca w Polsce co najmniej od 20 grudnia 2007 r., przy czym pobyt ten powinien być nielegalny w dniu wejścia ustawy życie.

W przypadku cudzoziemców, którym odmówiono statusu uchodźcy i orzeczono wydalenie z Polski - wymogiem uzyskania zezwolenia będzie nieprzerwany pobyt w naszym kraju co najmniej od 1 stycznia 2010 r. O wydanie takiego zezwolenia będą mogli również wystąpić cudzoziemcy, wobec których 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie o nadanie statusu uchodźcy (wszczęte w związku ze złożeniem kolejnego wniosku w tej sprawie).

Zezwolenie na pobyt czasowy w trybie abolicji będzie udzielane na 2 lata. W trakcie takiego pobytu cudzoziemiec będzie mógł zatrudnić się bez zezwolenia - na podstawie umowy o pracę. Jednocześnie w ustawie przewidziano  złagodzenie dodatkowych warunków, koniecznych do zalegalizowania pobytu cudzoziemca w  trybie abolicji. Chodzi o odstąpienie od wymogu dotyczącego zapewnienia zamieszkania, możliwości wykonywania pracy i posiadania wystarczających środków utrzymania.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemiec będzie musiał złożyć w ciągu sześciu miesięcy od daty obowiązywania ustawy.

Pomocna dłoń dla prześladowanych

Nowe przepisy wprowadzają rozwiązania umożliwiające udzielanie pomocy cudzoziemcom, którzy zostaną przeniesieni do Polski w ramach relokacji lub przesiedlenia. Chodzi o osoby, które nie mają jeszcze statusu uchodźcy, ale kwalifikują się do ochrony międzynarodowej, gdyż powrót do kraju pochodzenia naraża je na śmierć, tortury itp.

Zdecydowano, że przyjęcie przez Polskę uchodźców w ramach przesiedlenia lub relokacji powinno być świadome, zaplanowane i odpowiedzialne, czyli z uwzględnieniem możliwości finansowych naszego państwa. Dlatego rząd będzie mógł określić w rozporządzeniu liczbę cudzoziemców, których będzie można relokować lub przesiedlić do Polski, ze wskazaniem wielkości środków przeznaczonych na pokrycie kosztów takich operacji.

Cudzoziemiec wnioskujący o status uchodźcy będzie musiał w ciągu 2 dni - od daty przyjęcia wniosku przez właściwy organ - stawić się w ośrodku dla cudzoziemców.

Organ przyjmujący wniosek poinformuje cudzoziemca o adresie ośrodka, w którym ma się stawić.

Według nowych przepisów zatrzymania cudzoziemca będzie mogła dokonać wyłącznie Straż Graniczna. To samo dotyczy umieszczenia cudzoziemca  w strzeżonym ośrodku lub areszcie w celu wydalenia, a także przedłużenia jego pobytu w tych miejscach. Obecnie działania te są wykonywane również przez Policję.

Pieniądze na jedzenie wypłacane dłużej

Zmienione będą przepisy dotyczące udzielania pomocy osobom ubiegającym się o status uchodźcy. Obecnie cudzoziemcowi, który złożył wniosek o nadanie takiego statusu, zapewnia się pomoc socjalną i opiekę medyczną, można też udzielić mu pomocy w dobrowolnym powrocie do kraju, do którego ma prawo wjazdu.Nowe przepisy gwarantują cudzoziemcowi pomoc również w przypadku przeniesienia go do innego państwa unijnego, odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy (tzw. pomoc w przeniesieniu).

Wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za samodzielne przygotowywanie posiłków zostało rozszerzone. Pieniądze mają przysługiwać w zamian za żywienie dziecka - do ukończenia przez nie 6 roku życia lub ucznia szkoły podstawowej, gimnazjum lub szkoły ponadgimnazjalnej. Chodzi o wydłużenie wypłacania ekwiwalentu pieniężnego, a także zapewnienie płynnego przejścia między ekwiwalentem przyznawanym "ze względu na wiek" a ekwiwalentem "szkolnym".

Cudzoziemiec korzystający ze świadczenia pieniężnego z tytułu przebywania poza ośrodkiem dla cudzoziemców  będzie miał prawo do nauki polskiego, pomocy dydaktycznych dla uczących się dzieci, pokrycia (w miarę możliwości) kosztów zajęć pozalekcyjnych i rekreacyjno-sportowych dla dzieci.

Obecnie tego typu pomoc przysługuje jedynie cudzoziemcowi przebywającemu w ośrodku.

Nowe przepisy skróciły z 2 miesięcy do 30 dni okres udzielania pomocy socjalnej cudzoziemcowi, zobowiązanemu do opuszczenia Polski od dnia otrzymania ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy.