W swej opinii, Fundacja wskazuje na negatywne skutki projektowanych zmian, a w szczególności krytykuje rozwiązania dotyczące nowych zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów. W ocenie HFPC stworzą one mechanizmy ingerencji w treść wydawanych orzeczeń, czym systemowo zagrożą niezawisłości polskich sędziów.
Efekt mrożący na sędziach i podważanie prawa UE
Jak wskazuje Fundacja, za pomocą rozwiązań o charakterze siłowym Projekt zmierza do zmuszenia polskich sędziów do niestosowania systemowej wykładni prawa, odejścia od posługiwania się bezpośrednim stosowaniem Konstytucji, a także odwoływaniem się do prawa międzynarodowego. Podważa również podstawy funkcjonowania prawa Unii Europejskiej, w tym prawo i obowiązek każdego sądu krajowego do zagwarantowania skuteczności prawa unijnego w krajowym porządku prawnym.
Czytaj także: Ustawa PiS zaostrzy konflikt z sędziami
„Przez proponowane rozwiązania rządząca większość dąży do zmuszenia sędziów do niestosowania niedawnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości" – wskazuje Marcin Wolny, prawnik HFPC.
W tym celu, Projekt zakazuje kwestionowania przez sędziów statusu innych sędziów.
„Tym samym pozbawia jednostkę prawa do efektywnej ochrony sądowej w zakresie realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu niezależnego i ustanowionego zgodnie z prawem" – dodaje M. Wolny.
Organizacje pozarządowe bez możliwości wzięcia udziału w pracach Komisji
W swojej opinii HFPC negatywnie wypowiedziała się również o sposobie prac nad tym projektem. Wskazała na obchodzenie przez rządzącą większość parlamentarną wymogu konsultowania omawianych rozwiązań, jawne wskazywanie ich instrumentalnego celu. Szczególny sprzeciw HFPC budzi pozbawienie przedstawicieli organizacji pozarządowych, w tym prawnika Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka możliwości wzięcia udziału w pracach Komisji nad tym rozwiązaniem.
