Mailowa korespondencja wkracza do sądów

Wydruk wysłanej elektronicznie apelacji czy zażalenia może być potraktowany jako skuteczny, jeżeli zostanie później na wezwanie sądu podpisany – to sedno najnowszej uchwały Sądu Najwyższego (sygnatura akt III CZP 9/12).

Z uchwały wynika, że można wnieść pismo e-mailem. Jeżeli sąd wydrukuje e-pismo w terminie do wniesienia odwołania, to będzie ono uznane za wniesione w terminie. Sąd w takim wypadku wezwie stronę lub pełnomocnika do uzupełnienia braków przez złożenie podpisu pod wydrukiem.

– To może być początek otwarcia sądów na formę elektroniczną, z korzyścią dla obywateli – ocenia adwokat Andrzej Michałowski.

Skorzystał z elektroniki

Lubelski e-sąd, gdzie składa się pisma elektronicznie, przekazał sprawę do zwykłego sądu rejonowego (w Grudziądzu), a ten umorzył postępowanie, gdyż powód nie usunął wytkniętych braków formalnych pozwu, za to złożył już następnego dnia zażalenie pocztą elektroniczną. Niestety pracownik sądu wydrukował je dopiero po trzech tygodniach (już po terminie). Sąd rejonowy, do którego sprawa trafiła, uznał, że zażalenie elektroniczne nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Jednakże prezes sądu okręgowego (w trybie administracyjnym) nakazał nadać mu bieg. Jednocześnie sam sąd okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie wątpliwości: czy dopuszczalne jest wniesienie odwołania w formie elektronicznej, a w wypadku twierdzącej odpowiedzi – czy o zachowaniu terminu do wniesienia pisma decyduje data jego wpływu do urządzenia odbiorczego poczty elektronicznej sądu?

Sąd Najwyższy wypowiadał się do tej pory tylko co do spraw karnych. Uznał, że tam pisemność oznacza dokument na papierze. Z kolei nie ma przeszkód do wnoszenia e-pism w postępowaniu administracyjnym.

Racjonalna możliwość

SN odpowiedział: wniesienie środka odwoławczego drogą elektroniczną jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi (dodajmy, że teraz jest to możliwe w ograniczonym zakresie).

Ważniejsza jest druga część uchwały SN: wydruk środka odwoławczego wniesionego drogą elektroniczną może być potraktowany jako skuteczny, jeżeli usunięty zostanie brak podpisu, a datą wniesienia tego środka do sądu jest wtedy data zrobienia wydruku.

– Szkopuł w tym, że sąd nie ma obowiązku wydrukowania e-maila w żadnym określonym terminie. Jeżeli więc sąd wydrukuje środek odwoławczy po terminie, to go odrzuci bez wzywania do uzupełnienia braków. Z takiego sposobu wnoszenia środków odwoławczych do sądu może więc skorzystać tylko ten, kto naprawdę nie ma innego wyjścia – wskazuje radca prawny Michał Kocur.

– Już teraz sądy raczej od ręki odbierają pocztę elektroniczną – odpowiada Marcin Łochowski, sędzia cywilny z SO Warszawa-Praga. – W razie złożenia pisma w ostatniej chwili radziłbym dodatkowo zadzwonić do sądu i powiedzieć, że jest elektroniczna przesyłka i żeby ją wydrukowano w sądzie.

– Większość treści przekazujemy już elektronicznie, dobrze więc, że Sąd Najwyższy racjonalnie rozszerza możliwość wykorzystywania tej drogi, także do składania środków odwoławczych – wskazuje mec. Michałowski. – Wydaje się jednak, że wykładnia celowościowa nakazywałaby przyjęcie, iż decyduje data pierwotnego wpływu do urządzenia odbiorczego poczty elektronicznej sądu, na nią bowiem sąd wpływu nie ma, ale na datę wydruku już wpływ może mieć, a nie powinien – podkreśla.