Przedsiębiorca (podatnik VAT czynny) nabył 14 września 2017 r. od firmy X (podatnik VAT czynny) celem dalszej odsprzedaży cztery działki budowlane. Nabycie działek zostało udokumentowane aktem notarialnym z 14 września 2017 r. oraz fakturą nr 18/09/2017/N wystawioną tego samego dnia przez firmę X na kwotę netto 64 000 zł (plus 14 720 zł). Przedsiębiorca po poniesieniu nakładów na uzbrojenie tych gruntów (doprowadzenie prądu, gazu, kanalizacji itp.) zamierza je sprzedać. Przedsiębiorca zapłacił za nabyte działki przelewem na rachunek bankowy firmy X 14 września 2017 r. Podatek naliczony od nabycia tych działek przedsiębiorca zamierza w całości odliczyć w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2017 r. Działki zostały nabyte z zamiarem odprzedaży, a zatem nie zostały zaliczone do środków trwałych przedsiębiorcy. Czy prawidłowe będzie zaewidencjonowanie wydatków (w kwocie netto) poniesionych na nabycie tych działek w kolumnie 10 prowadzonej przez przedsiębiorcę (metodą kasową) podatkowej księgi przychodów i rozchodów? – pyta czytelnik.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT. Aby zatem wydatek poniesiony przez podatnika był dla niego kosztem uzyskania przychodu, musi spełniać następujące warunki:

- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik, nie są jego kosztem uzyskania przychodu),

- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- został poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

- został właściwie udokumentowany,

- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Wydatek na zakup przedmiotowych działek budowlanych (udokumentowany fakturą) będzie dla czytelnika kosztem uzyskania przychodów w cenie nabycia netto, tj. bez naliczonego VAT >patrz ramka.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Uwaga! Nabyte działki nie stanowią dla przedsiębiorcy środków trwałych, a zatem zaliczeniu wydatków poniesionych na ich nabycie do kosztów uzyskania przychodów nie sprzeciwia się art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PIT. Przepis ten stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów.

Przelewem na rachunek bankowy

Podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej została zrealizowana bez pośrednictwa rachunku płatniczego (art. 22p ust. 1 ustawy o PIT), jeżeli jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 tys. zł. Z opisu stanu faktycznego przedstawionego w pytaniu wynika, że za nabyte działki budowlane przedsiębiorca zapłacił przelewem na rachunek bankowy sprzedawcy, a zatem nie dotyczą go ograniczenia wynikające z art. 22p ustawy o PIT.

W dacie poniesienia

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że przedsiębiorca prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów metodą kasową. Zatem wydatki ponoszone na zakup przedmiotowych działek budowlanych, które zamierza odsprzedać po uzbrojeniu, może potrącić w dacie ich poniesienia, tj. w dacie wystawienia faktury przez firmę X.

U podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów metodą kasową, stosownie do art. 22 ust. 4 ustawy o PIT, koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów w przypadku podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów uważa się co do zasady dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu będącego podstawą do zaksięgowania (ujęcia) kosztu (zob. art. 22 ust. 6b ustawy o PIT).

Stosownie do § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (dalej: rozporządzenie), podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są faktury, faktury VAT RR, rachunki oraz dokumenty celne, wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami. Otrzymana od firmy X faktura potwierdzająca nabycie działek budowlanych jest zatem dla przedsiębiorcy podstawą do ujęcia poniesionych wydatków jako koszty uzyskania przychodów.

Zgodnie z objaśnieniami

Wątpliwości czytelnika dotyczą tego, w jakiej kolumnie podatkowej księgi przychodów i rozchodów powinien ująć wydatki na nabycie działek budowlanych, które stanowią dla niego towar handlowy. Chodzi w szczególności o to, czy należy je ująć w kolumnie 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Jak wynika z objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, kolumna 10 księgi jest przeznaczona do wpisywania zakupu materiałów oraz towarów handlowych według cen zakupu.

Towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym. Są nimi również produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej (zob. § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia).

Grunty nabyte celem odsprzedaży, w tym po ich uprzednim uzbrojeniu, są towarami handlowymi (por. interpretację Izby Skarbowej w Poznaniu z 27 stycznia 2009 r., ILPB1/415-909/08-2/AA; interpretację Izby Skarbowej w Katowicach z 10 kwietnia 2008 r., IBPB1/415-39/08/RM; interpretację Izby Skarbowej w Warszawie z 14 września 2007 r., IPPB1/415-26/07-4/AG).

Cena zakupu oznacza cenę, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszoną o podatek od towarów i usług, podlegający odliczeniu zgodnie z odrębnymi przepisami, a przy imporcie powiększoną o należne cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne dodatkowe, obniżoną o rabaty, opusty i inne podobne obniżenia. W przypadku otrzymania składnika majątku w drodze darowizny lub spadku jest to wartość odpowiadająca cenie zakupu takiego samego lub podobnego składnika (zob. § 3 pkt 2 rozporządzenia).

Zakup materiałów podstawowych oraz towarów handlowych musi być wpisany do księgi, z zastrzeżeniem § 30 rozporządzenia, niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży (§ 17 ust. 1 rozporządzenia).

Nabycie przedmiotowych działek budowlanych udokumentowane wystawioną przez firmę X fakturą z 14 września 2017 r., nr 18/09/2017/N na kwotę netto 64 000 zł należy więc ująć w kolumnie 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

* Numerem wpisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, tj. nr „32/09/2017" należy oznaczyć dowód będący podstawą zapisu, czyli otrzymaną od firmy X fakturę nr 18/09/2017/N z 14 września 2017 r. Założyłem, że przedsiębiorca numeruje wpisy w księdze w podziale na poszczególne miesiące, tzn. wpisy numeruje się od początku miesiąca, a pierwszy wpis w każdym miesiącu jest oznaczony liczbą porządkową 01.

Autor jest doradcą podatkowym

Kiedy VAT jest kosztem

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a ustawy o PT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek naliczony:

- jeżeli podatnik jest zwolniony od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług,

- w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług, jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.