Praca, emerytury, renty

ZUS zapłaci odsetki za zwłokę, jeśli przegra przed sądem

Trzeba będzie zmienić powszechne rozumienie przepisu z ustawy emerytalnej, który chroni ZUS przed odpowiedzialnością za własne błędy
Z wtorkowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. P 11/07) wynika, że w sytuacji, gdy organ rentowy ponosi odpowiedzialność za opóźnienia w przyznaniu lub wypłacie świadczenia, ubezpieczony ma prawo do odsetek.
Na wniosek lubelskiego Sądu Apelacyjnego Trybunał oceniał przepis (art. 118 ust. 1a) ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który wiąże się z wieloma rozpatrywanymi przed tym sądem sprawami o zapłatę odsetek z tytułu opóźnienia w przyznaniu lub wypłacie świadczeń. Jedną z nich wniosła Maria J. ZUS odmówił jej prawa do renty okresowej, ale sąd zmienił tę decyzję. Wypłata świadczenia nastąpiła jednak wiele miesięcy później, gdy ZUS wykorzystał już wszystkie możliwości proceduralne, by ją odwlec. Maria J. wystąpiła więc o odsetki. Nie otrzymała ich, ponieważ zaskarżony przepis pozwala uznać, że ostateczną okolicznością niezbędną do wydania decyzji jest dopiero prawomocne orzeczenie sądu - niezależnie od okoliczności, jakie spór sądowy wywołały.
Sąd apelacyjny powziął wątpliwości, czy przepis ten nie narusza zasady równości stron procesowych, skoro daje organowi rentowemu przewagę nad ubezpieczonym. Zauważył też, że w innych przepisach (np. o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń) ustawa stosuje wobec ubezpieczonego ostre rygory odsetkowe. Trybunał nie podzielił tych zastrzeżeń, wydał jednak wyrok tzw. interpretacyjny. Orzekł, że art. 118 ust. 1a jest zgodny z konstytucją, ale tylko pod warunkiem ściśle określonej jego interpretacji. Ma on być rozumiany w ten sposób, że za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uznaje się dzień wpływu do ZUS prawomocnego orzeczenia sądu, ale tylko w sytuacji, gdy postępowanie nie było zawinione przez ZUS. - Nie zawsze moment prawomocnego orzeczenia sądu może być uznany za ostateczne wyjaśnienie okoliczności decydujących o przyznaniu świadczenia. Jeśli sąd uzna, że to błąd ZUS był przyczyną sporu sądowego, będzie on winien ubezpieczonemu odsetki za zwłokę. Tylko przy takim rozumieniu tego przepisu można uznać go za zgodny z konstytucją. Inaczej odpowiedzialność za błędy ZUS ponosiłby płatnik lub ubezpieczony - uzasadniała wyrok sędzia sprawozdawca Teresa Liszcz.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL