Rachunkowość

Biuro rachunkowe można założyć bez uprawnień

Rzeczpospolita
Po deregulacji usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest dostępne dla każdego przedsiębiorcy. Wystarczy, że nie figuruje w rejestrach skazanych i wykupi polisę OC.

W myśl art. 76a ustawy o rachunkowości (dalej: uor) usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Po nowelizacji uor obowiązującej od 10 sierpnia 2014 r. działalność taką może wykonywać każdy przedsiębiorca, pod warunkiem że:

- ma pełną zdolność do czynności prawnych,

- nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa gospodarcze, przestępstwa skarbowe, przestępstwa określone w ustawie o rachunkowości oraz

- posiada ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Ustawa o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych zniosła obowiązek posiadania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, który był podstawowym wymogiem usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Przed zmianą ustawa o rachunkowości inaczej definiowała zakres usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Przedsiębiorcy uprawnieni do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych byli również uprawnieni do prowadzenia ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych, udzielania pomocy w tym zakresie oraz sporządzania deklaracji podatkowych.

Biuro rachunkowe w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych mogą prowadzić przedsiębiorcy bez żadnych uprawnień specjalistycznych, jeżeli te czynności będą wykonywane przez osoby fizyczne mające pełną zdolność do czynności prawnych, posiadający ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej i niekarane.

Na zlecenie

Z ustawy o rachunkowości wynika, że usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych zastrzeżone jest wyłącznie dla przedsiębiorców i wiąże się z obowiązkiem posiadania przez nich polisy ubezpieczeniowej. Przedsiębiorcą, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zatem czynności tych nie może wykonywać zleceniobiorca bez prowadzenia działalności gospodarczej. Jeśli podmiot chce zajmować się prowadzeniem ksiąg rachunkowych, to ma obowiązek zarejestrować działalność gospodarczą.

Ubezpieczenie obowiązkowe

Zgodnie z art. 76h ust. 1 uor przedsiębiorcy wykonujący czynności prowadzenia ksiąg rachunkowych są zobowiązani do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Biuro rachunkowe może zatrudnić pracownika i zleceniobiorcę do wykonywania czynności w biurze rachunkowym, ale wszelką odpowiedzialność za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą ponosi przedsiębiorca. Umowę ubezpieczenia OC musi zawrzeć przedsiębiorca, a nie zleceniobiorca czy pracownik. Pracownik biura bądź zleceniobiorca wykonujący czynności w biurze może zawrzeć umowę odpowiedzialności cywilnej, ale nie jest do tego zobowiązany.

Uwaga! Urząd skarbowy pociągnie do odpowiedzialności za błędy księgowe samego podatnika, a nie biuro rachunkowe.

Artykuł 26 ust. 1 ordynacji podatkowej stanowi, że podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające z zobowiązań podatki. W przypadku zawinionego błędu popełnionego przez biuro rachunkowe przedsiębiorca ma prawo żądać odszkodowania od biura. Jest ono wypłacane z polisy ubezpieczeniowej.

Niekiedy przedsiębiorca z własnej winy nie dostarcza wszystkich dokumentów do biura rachunkowego. Wówczas sam będzie odpowiadał za błędy.

Odpowiedzialność za czyn zabroniony

Może się zdarzyć, że działania biura rachunkowego zostaną zakwalifikowane jako przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Wówczas odpowiedzialność karną lub karną skarbową ponosi ta osoba, która dopuściła się czynu zabronionego. Do tej odpowiedzialności może być pociągnięty np. pracownik, zleceniobiorca czy właściciel biura. Zgodnie z art. 1 § 1 kodeksu karnego skarbowego odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe podlega tylko ten, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Trzeba wykupić polisę

Biuro rachunkowe może prowadzić przedsiębiorca będący osobą fizyczną. Biuro może być również prowadzone w formie spółki osobowej oraz kapitałowej. Kto w przypadku poszczególnych form prowadzenia działalności zawiera umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, jeśli biuro podejmuje się czynności prowadzenia ksiąg rachunkowych?

1. Gdy biuro prowadzi przedsiębiorca będący osobą fizyczną, umowę ubezpieczenia OC zawiera sam przedsiębiorca.

2. Gdy biuro prowadzone jest np. w formie spółki cywilnej, to sama spółka nie jest przedsiębiorcą. Przedsiębiorcami są jej wspólnicy, a więc ubezpieczenie OC za szkody wyrządzone w związku z działalnością gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych powinni posiadać wspólnicy spółki cywilnej.

3. Jeżeli biuro rachunkowe w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych działa w formie spółki z o.o., to spółka ta ma zdolność prawną i jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Artykuł 201 § 1 kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.) stanowi, że zarząd prowadzi sprawy spółki z o.o. i reprezentuje spółkę. Zatem także umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych powinien podpisać zarząd. Nie mogą to być wspólnicy spółki z o.o., chyba że wchodzą w skład jej zarządu.

4. Biuro rachunkowe może funkcjonować w formie spółki partnerskiej. Zgodnie z art. 88 k.s.h. partnerami w spółce mogą być osoby uprawnione do wykonywania m.in. zawodu księgowego. W spółce partnerskiej każdy z partnerów ma prawo reprezentować spółkę samodzielnie lub może być powołany do tego zarząd. Generalnie umowę ubezpieczenia zawiera podmiot reprezentujący spółkę.

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA