Dolny Śląsk

Najwięcej historycznych pereł w kraju

Na Dolnym Śląsku znajdują się 93 zamki, czyli jedna czwarta takich obiektów w Polsce
materiały prasowe
Regionem najbogatszym w zabytki jest Dolny Śląsk. Cenne jest to, że część z nich jest w dobrym stanie.

Z najnowszego „Raportu o stanie zachowania zabytków nieruchomych w Polsce", który został opublikowany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, wynika, że w regionie dolnośląskim znajduje się 8429 obiektów zabytkowych.

Z tego te wpisane do rejestru zabytków nieruchomych obejmują aż 7803 pozycje (w tym 3011 z XVI–XVIII w.). Na kolejnych miejscach pod tym względem w ogólnopolskim rankingu są Wielkopolska i Mazowsze.

Na liście zabytków są także 1472 obiekty archeologiczne, w tym 34 uznane za szczególnie cenne. To zarówno stanowiska archeologiczne, jak i grodziska, fortyfikacje i fortalicje, osady i wsie. W grupie tych zabytków znajdują się m.in. cmentarze z grobami popielnicowymi (133). Niestety aż 1130 jest zagrożonych zniszczeniem.

W regionie dolnośląskim jest najwięcej w Polsce obiektów zabytkowych należących do kościołów i związków wyznaniowych – 1825. Jest też najwięcej w Polsce zabytkowych obiektów sakralnych (1380) i użyteczności publicznej (585). Znajdują się tam też 93 zamki, czyli jedna czwarta takich obiektów w Polsce. Tam jest też najwięcej w kraju obiektów przemysłowych (312).

Zabytki nieruchome są najczęściej murowane – ceglane (5973), i pod tym względem też jest ich najwięcej w Polsce. W przeliczeniu na 1000 km kw. przypadają 423 zabytki. Z kolei w przeliczeniu na tysiąc mieszkańców 2,9 takiego obiektu.

Na Dolnym Śląsku jest też 131 (najwięcej w Polsce) zabytków obszarowych wpisanych do rejestru. To najczęściej układy urbanistyczne aż 97 tzw. lokacji średniowiecznych. Do tej grupy zaliczane są takie miasta jak Lwówek Śląski czy Złotoryja. To także 10 układów ruralistycznych (wiejskich). Zabytki te obejmują umocnienia miejskie przedmieść, np. Legnicy, Jeleniej Góry, czy wnętrza urbanistyczne Wrocławia oparte na średniowiecznym układzie planistycznym. Do wyjątkowych zabytków zaliczane są też układy urbanistyczne i zespoły zabudowy z XX w. niektórych dzielnic Wrocławia.

Z raportu wynika, że 88 proc. obiektów jest w dobrym stanie. W najlepszej kondycji są cmentarze, obiekty sakralne, budynki mieszkalne, zieleń, obiekty o charakterze obronnym i użyteczności publicznej (np. należące do instytucji publicznych, samorządów). W najsłabszym stanie są rezydencje, zamki i zabytkowe obiekty przemysłowe.

W złym stanie są głównie obiekty murowane kamienne – głównie budynki sakralne, dzwonnice, kapliczki, figury przydrożne, a także drewniane, w tym o konstrukcji wieńcowej. W najgorszej kondycji są obiekty z XVI–XVII w., w tym niestety należące do instytucji państwowych (np. Agencji Nieruchomości Rolnych, Agencji Mienia Wojskowego).

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL