Firmy mają problem ze zwrotem ulgi na składki zdrowotne

Przedsiębiorcy, którzy odliczali składki zdrowotne, a potem dostali nadpłatę z ZUS, powinni oddać ulgę w zeznaniu rocznym. Ale to wcale nie takie łatwe.

Publikacja: 16.01.2024 03:00

Firmy mają problem ze zwrotem ulgi na składki zdrowotne

Foto: Adobe Stock

Prawie półtora miliona przedsiębiorców zapłaciło w 2022 r. za dużą składkę zdrowotną i w 2023 r. ZUS oddał im nadpłatę.

–  Część z tych przedsiębiorców korzystała z ulgi na składki. Po otrzymaniu nadpłaty z ZUS muszą ją zwrócić w zeznaniu PIT. Problem w tym, że ani w PIT-36L (formularz dla przedsiębiorców na liniowej stawce), ani w PIT-28 (zeznanie dla ryczałtowców) nie ma rubryki na zwrot ulgi – mówi Izabela Leśniewska, doradca podatkowy w kancelarii Alo-2.

Przypomnijmy, że przedsiębiorcy na liniowym PIT mogą zaliczyć składkę zdrowotną do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu (do wysokości limitu). Ryczałtowcy odliczają jej połowę od przychodu.

Doliczenie w zeznaniu rocznym

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów (odpowiedź na pytanie „Rzeczpospolitej”, którą opisywaliśmy 5 czerwca 2023 r.) nie ma wątpliwości, że ten, kto w 2022 r. korzystał z ulgi, a w 2023 r. ZUS oddał mu nadpłacone składki, musi ją oddać. Przedsiębiorcy na liniowym podatku, którzy odliczali składki od dochodu oraz ryczałtowcy powinni wykazać zwrot ulgi w zeznaniu PIT za 2023 r.

Ale w której rubryce? Ministerstwo Finansów nie odpowiedziało nam na wysłane pięć dni temu pytanie. Chętniejsza do pomocy jest Krajowa Informacja Skarbowa (KIS). Pytanie o miejsce wykazania zwrotu ulgi sprawiło jej jednak spore problemy. Po analizie formularza PIT-36L proponuje, aby kwotę zwracanej ulgi doliczyć do dochodu w części E zeznania.

–  Pamiętajmy jednak, że dochód to przychód minus koszty. Jeśli zwiększymy sam dochód nie będzie się zgadzał wynik tego działania. I żadna elektroniczna wersja PIT tego nie puści. A po przesłaniu papierowego też musimy liczyć się z wezwaniem z urzędu – mówi Izabela Leśniewska.

Czytaj więcej

Od zwrotu składki zdrowotnej należy się… składka zdrowotna

Po wskazaniu tej kwestii KIS zmienia zdanie i każe doliczyć zwrot ulgi do przychodu. – Wtedy matematycznie będzie się zgadzało, ale przecież nie powinno doliczać się do przychodu czegoś, co wcześniej odliczaliśmy od dochodu. Wygląda jednak na to, że przedsiębiorcy nie mają innego wyjścia – mówi Grzegorz Gębka, doradca podatkowy w kancelarii GTA. Zwraca przy tym uwagę, że przychód ma wpływ na różne uprawnienia, np. do Małego ZUS Plus czy do posiadania statusu małego podatnika. – Jeśli zwiększymy przychód i przekroczymy limit, urzędnicy mogą te uprawnienia kwestionować i na pewno trzeba będzie się wytłumaczyć z podanych w zeznaniu kwot – tłumaczy Grzegorz Gębka.

Jak wykazać zwrot ulgi u ryczałtowców? Ponieważ na zwrot nie ma specjalnej rubryki, doliczamy go po prostu do przychodów – twierdzi ostatecznie (bo początkowo proponowała doliczenie do ryczałtu) Krajowa Informacja Skarbowa. Czyli wpisujemy go w części D formularza PIT-28. Co zrobić, jeśli przedsiębiorca jest na różnych stawkach ryczałtu? Zwrot trzeba rozpisać proporcjonalnie – wyjaśnia KIS.

–  Obawiam się jednak, że przy takim rozwiązaniu też nie obędzie się bez kłopotów, ponieważ dane z zeznania PIT-28 nie będą się zgadzać z kwotami podanymi w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej. I ryczałtowcy będą musieli wyjaśniać te różnice w urzędach. Podobnie zresztą może być u przedsiębiorców na liniówce, którzy odliczali składki od dochodu – tłumaczy Izabela Leśniewska.

–  Druki zeznań rocznych zostały po prostu źle przygotowane – podsumowuje ekspertka.

–  Nikt nie pomyślał, że potrzebne są dodatkowe pola na zwrot ulgi. I oprócz przedsiębiorców dodatkową robotę będą mieli też urzędnicy – dodaje Grzegorz Gębka.

Korekta kosztów i dopłaty

A co z przedsiębiorcami na liniowym PIT, którzy zaliczali składkę do kosztów uzyskania przychodów? Po oddaniu nadpłaty przez ZUS musieli te koszty na bieżąco skorygować (o związanych z tym problemach pisaliśmy w „Rzeczpospolitej” z 30 maja 2023 r.).

Sytuacja jeszcze bardziej komplikuje się u przedsiębiorców, którzy w 2023 r. zmienili formę opodatkowania albo już nie prowadzili działalności. Dla nich nadpłata z ZUS mogła oznaczać obowiązek dopłaty PIT wraz z odsetkami („Rzeczpospolita” z 28 czerwca 2023 r.).

Stanowisko skarbówki
Czy każdy musi oddać odliczenie

Czy wszyscy przedsiębiorcy, którzy korzystali z ulgi, a potem dostali nadpłacone składki zdrowotne z ZUS, muszą ją zwrócić? Odpowiedź Ministerstwa Finansów (którą opisywaliśmy w „Rzeczpospolitej” z 5 czerwca 2023 r.) sugeruje, że jeśli nadpłata nie przekraczała kwoty nieodliczonych składek nie trzeba jej wykazywać w zeznaniu PIT. W sprawie przedsiębiorców na liniówce, którzy odliczali składki od dochodu, ministerstwo pisze: „Doliczenia dokonuje się w części, w jakiej kwota składek zdrowotnych odliczonych od podstawy obliczenia podatku mieści się w nadpłacie”. Podobnie jest z ryczałtowcami. Pytaliśmy też o przedsiębiorców na liniówce, którzy zapłacili w 2022 r. składkę większą od limitu kwoty, jaką mogli zaliczyć do kosztów (wynosił 8,7 tys. zł), a w 2023 r. dostali nadpłatę. Podaliśmy przykład - przedsiębiorca zapłacił w 2022 r. 10 tys. zł składki zdrowotnej, zaliczył do kosztów 8,7 tys. zł, dostał 1 tys. zł zwrotu. Czy musiał pomniejszać koszty? „Korekty dokonuje się w części, w jakiej kwota składek zdrowotnych zaliczona do kosztów mieści się w nadpłacie. W opisanym przykładzie podatnik nie będzie więc obowiązany dokonać korekty kosztów” – czytamy w odpowiedzi Ministerstwa Finansów.

Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność