Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie najmu (jako wynajmujący) i leasingu (jako leasingodawca) pojazdów samochodowych oraz maszyn. Zawiera – jako finansujący - umowy leasingu operacyjnego w rozumieniu m.in. art. 17a pkt 1 ustawy o CIT spełniające przesłanki z art. 17b ust. 1 tej ustawy. W okresie trwania niektórych umów leasingu operacyjnego dojdzie do zmiany korzystającego. Przez zawarcie cesji (lub innej umowy przeniesienia praw) nastąpi przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy leasingu z obecnego korzystającego (cedenta, zbywcy) na nowego korzystającego (cesjonariusza, nabywcy). Na moment zmiany korzystającego okres pozostający do zakończenia umowy leasingu może być krótszy niż 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji.

Spółka zapytała o podatkowe skutki cesji. Sama uważała, że jeżeli po upływie podstawowego okresu umowy leasingu przeniesie na nowego korzystającego własność środków trwałych za cenę nie niższą od ich hipotetycznej wartości netto, to przychodem z ich sprzedaży będzie ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży. Kosztem uzyskania przychodów będzie rzeczywista wartość netto tych środków trwałych, zgodnie z art. 17c ustawy o CIT.

Fiskus nie potwierdził tego stanowiska. Jego zdaniem, gdy korzystającym został nowy podmiot gospodarczy przystępujący do umowy, która w momencie cesji nie zawiera się w dyspozycji art. 17b ust. 1 ustawy o CIT, to nie występuje umowa leasingu operacyjnego w znaczeniu podatkowym. Spółka nie będzie też uprawniona do ustalania sprzedaży przedmiotu leasingu na podstawie art. 17c ustawy o CIT.

Spółka zaskarżyła interpretację, ale w pierwszej instancji przegrała. Rację przyznał jej dopiero NSA. Zauważył, że problematyką interpretacji spornych przepisów w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r. zajmował się poszerzony skład NSA. W uchwale z 23 maja 2016 r. przesądził on, że zmiana podmiotowa umowy leasingu, bez zmiany pozostałej części umowy, w zakresie których ustawa podatkowa przewiduje określone wymogi – nie uzasadnia przeprowadzenia z tego powodu jej weryfikacji w kontekście art. 17a ust. 1 i 2 oraz art. 17b ust. 1 ustawy o CIT (II FPS 1/16).

NSA podkreślił, że umowa leasingu z ustawy o CIT jest zasadniczo umową leasingu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, chociaż dla wywołania skutków podatkowych ustawa podatkowa wymaga określonej treści poszczególnych jej elementów. Wymogi te mają charakter przedmiotowy i nie dotyczą podmiotu umowy.

Zmiana korzystającego z przedmiotu leasingu w czasie jej trwania powoduje wejście tego podmiotu w ogół praw i obowiązków strony tej umowy. Są to prawa i obowiązki wynikające z treści umowy, a treść nie uległa zmianie. Jeżeli umowa spełniała wymogi przewidziane przez ustawodawcę podatkowego, to nie wymaga ponownego jej weryfikowania.

Prawa i obowiązki w zakresie prawa podatkowego odnoszą się do treści umowy leasingu, która w omawianym stanie faktycznym nie ulega zmianie. Jak zauważył sąd, nie są one natomiast uzależnione od tego, kto jest leasingodawcą i korzystającym, jeżeli wykonuje on zgodnie z wymogami prawa cywilnego i podatkowego niezmienioną przedmiotową umowę. Korzystający zasadniczo ma prawo zaliczenia rat leasingowych do kosztów uzyskania przychodów, natomiast przychód leasingdawcy będzie przychodem do opodatkowania.

NSA stwierdził, że nowelizacja art. 17a pkt 2 ustawy o CIT nie zmieniła prawa obowiązującego przed 1 stycznia 2013 r. Skoro wśród warunków, których spełnienie jest konieczne, aby daną umowę można było traktować jako umowę leasingu, ustawodawca nie wymienia ciągłości podmiotowej po stronie korzystającego lub finansującego, to nie można mówić, że zmiana stron umowy leasingu jest kontynuacją pierwotnej umowy jedynie w rozumieniu prawa cywilnego.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2016 r. (II FSK 3854/13).

Autopromocja
RADAR.RP.PL

Przemysł obronny, kontrakty, przetargi, analizy, komentarze

CZYTAJ WIĘCEJ

Komentarz eksperta

Artur Bubrowiecki, doradca podatkowy, Kr Group Sp. z o.o. Tax Sp.k.

Wyrok NSA nie powinien być zaskoczeniem dla podatników, ponieważ wpisuje się jednoznacznie w pogląd wyrażony przez ten sąd w uchwale składu siedmiu sędziów z 23 maja br. (II FPS 1/16), która wprawdzie dotyczyła podatkowego traktowania umowy leasingu wskutek zmiany leasingodawcy, ale z pewnością jej tezy można odnieść również do sytuacji, gdy zmiana następuje po stronie leasingobiorcy. Przedmiotowe zagadnienie w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r. rzeczywiście budziło istotne wątpliwości interpretacyjne. Sprowadzały się one do tego, czy zmiana strony umowy leasingu na nowego korzystającego spowoduje, że umowa taka powinna na nowo przejść test definicyjny umowy leasingu. Za przyjęciem poglądu, że zmiana taka powinna być neutralna dla podatkowego traktowania tej samej umowy po jej cesji na nowego korzystającego, przemawia kilka zasadniczych argumentów. Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że wstąpienie nowego korzystającego nie powoduje zawarcia przez leasingodawcę nowej umowy ani zmiany umowy dotychczasowej. Nowy korzystający wstępuje jedynie w ogół praw i obowiązków strony tej umowy. Po drugie, ustawa o CIT formułuje warunki uznania umowy leasingu do celów podatkowych jedynie w sposób przedmiotowy, nie wymieniając przy tym ciągłości podmiotowej po którejkolwiek ze stron, za warunek konieczny dalszego uznawania tej samej umowy za umowę leasingu. Jeśli tak, to nie ma potrzeby badać na nowo, czy ta sama umowa wciąż spełnia definicję umowy leasingu. Wreszcie, skoro ustawodawca zdecydował się wskazać, że od 1 stycznia 2013 r. w przypadku zmiany strony lub stron umowy leasingu podstawowy okres umowy uważa się za zachowany, jeżeli inne postanowienia tej umowy nie uległy zmianie, to znaczy, że nowelizacja powinna mieć jedynie charakter wyjaśniający, a nie zmieniający dotychczasowe podejście.