Z tego artykułu się dowiesz:
- Dlaczego Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na kontrolowanie wynagrodzeń lekarzy?
- Jakie są proponowane limity zarobków lekarzy na kontraktach?
- Jakie potencjalne skutki dla systemu zdrowia mogą wyniknąć z proponowanego ograniczenia wynagrodzeń?
- Jakie obawy budzą planowane reformy wśród przedstawicieli środowiska medycznego?
Zgodnie z propozycją, jaką resort przesłał członkom Zespołu Trójstronnego ds. Ochrony Zdrowia, w przyszłości stawka godzinowa brutto dla lekarza nie mogłaby wynosić więcej niż jedną dwudziestą płacy minimalnej. W 2026 r. wyniesie ona 4806 zł brutto, co przekłada się na maksymalnie 240 zł brutto za godzinę pracy lekarza.
Dlaczego Ministerstwo Zdrowia chce kontrolować wynagrodzenia lekarzy?
Jak zapisano w dokumencie, do którego dotarła „Rzeczpospolita”, „kierownik podmiotu leczniczego miałby możliwość zwiększenia wysokości stawki godzinowej brutto (…) w związku z wykonaniem określonych w umowie dodatkowych warunków, przy czym takie zwiększanie nie mogłoby skutkować uzyskaniem prawa do wynagrodzenia w wysokości wyższej niż 10-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę za liczbę godzin pracy stanowiącą ekwiwalent etatu”. To maksymalnie 48 tys. zł.
Jednocześnie lekarz wykonujący zabiegi nie mógłby zawrzeć ze szpitalem kontraktu w wymiarze mniejszym niż to, co odpowiada połowie etatu. Inna zmiana na tapecie to koniec z tzw. procentem od procedury. Chodzi o sytuację, w której lekarz otrzymuje określoną część od kwoty, jaką szpital dostaje od Narodowego Funduszu Zdrowia np. za wykonanie określonego zabiegu.
Oba rozwiązania pokrywają się z pomysłami, które jeszcze w lipcu położył na stole ówczesny wiceminister zdrowia Jerzy Szafranowicz. Jak wówczas tłumaczył „Rzeczpospolitej”, chodzi o skończenie z tzw. chirurgią teczkową, czyli sytuacją, w której lekarz wykonuje zabiegi w wielu szpitalach i opuszcza placówkę tuż po wykonaniu procedury, przez co nie sprawuje właściwej opieki nad pacjentem po operacji.
Ministerstwo chce też kontroli nad wynagrodzeniami lekarzy na samozatrudnieniu – w domyśle, żeby ukrócić dyskusje o zarobkach medyków rzędu kilkuset tysięcy złotych. Jak wskazano w dokumencie, „zostanie wprowadzony obowiązek sprawozdawczości przez świadczeniodawców do AOTMiT (Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji – red.) i NFZ wydatków na umowy B2B w sprawozdaniu finansowym szpitala wraz z numerami PWZ (prawa wykonywania zawodu – red.)/ PESEL” lekarza.
Czytaj więcej
Nie możemy udawać, że wyzwania stojące przed sektorem ochrony zdrowia są takie same jak kilkanaście lat temu – mówi w pierwszym wywiadzie prasowym...
Ustanowienie limitu wynagrodzeń personelu medycznego na kontraktach towarzyszy głównemu punktowi reformy, jakim jest zmiana w tzw. ustawie podwyżkowej, która reguluje coroczny wzrost minimalnych płac pracowników ochrony zdrowia na etacie i pochłania miliardy złotych z budżetu NFZ. Ministerstwo chce zamrozić podwyżki na pół roku, przesuwając ich termin z 1 lipca na 1 stycznia, począwszy od stycznia 2027 r. Chce też uzależnić wysokość tych podwyżek od wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w budżetówce. Teraz są powiązane ze wzrostem średniej krajowej. Jak pisaliśmy w „Rzeczpospolitej” jeszcze w sierpniu, określenie maksymalnego wynagrodzenia dla kontraktowców jest warunkiem, jaki postawili związkowcy, żeby przystąpić do dyskusji o zmianach w mechanizmie podwyżek dla pracowników na etacie.
Na zmianach w pensjach lekarzy ucierpią pacjenci?
Propozycje resortu zdrowia mają być dyskutowane podczas posiedzenia zespołu trójstronnego, które zaplanowano na 18 listopada. Już teraz budzą jednak emocje, zarówno co do formy prezentacji, jak i samej treści. – Do Naczelnej Rady Lekarskiej docierają niepodpisane przez nikogo fiszki, będące – jak rozumiemy – zapisami efektów rozmów dotyczących wynagrodzeń, które MZ toczyło w ramach Prezydium Zespołu Trójstronnego. Nikt z MZ nie kontaktował się w sposób formalny ze środowiskiem lekarskim w tej sprawie – mówi „Rzeczpospolitej” Łukasz Jankowski, prezes Naczelnej Izby Lekarskiej. – Taką formę prowadzenia dialogu uważamy za niepoważną – dodaje.
Zdaniem Jankowskiego same propozycje resortu są „wprost dążeniem do prywatyzacji ochrony zdrowia w Polsce”. – Możliwość zatrudnienia na kontrakcie jedynie w wymiarze co najmniej połowy etatu czy ograniczenie elastyczności w kształtowaniu stawek i ich limit sprawi, że część lekarzy, którzy dziś pracują na kilka etatów, łatając grafiki czy wykonując dużą liczbę procedur, będzie musiało ograniczyć czas pracy i liczbę wykonywanych zabiegów, część z pewnością przejdzie do sektora prywatnego – komentuje.
Czytaj więcej
Zmniejszenie finansowania może dotyczyć umów zawartych przez Mazowiecki Oddział NFZ ze szpitalami na świadczenia poza ryczałtem w listopadzie i gru...
Szef samorządu lekarskiego ocenia, że to pomysł reformy postawiony na głowie i ucierpią na niej polscy pacjenci. – Najpierw należy zmienić wyceny procedur, skonsolidować system, a potem rozmawiać o wynagrodzeniach. To jednak, jak widać, nie leży w możliwościach resortu, liczą się szybkie oszczędności – mówi Jankowski.
I dodaje: – Z pewnością MZ odniesie swój cel – oszczędzi pieniądze, ograniczy wydatki nawet podwójnie, bo wprowadzając limit i przestając płacić lekarzom np. za wykonywane zabiegi, wprost ograniczy liczbę tych zabiegów i ich dostępność dla pacjentów.
Spadnie efektywność lekarzy? W przypadku płatności za godzinę pracy może zabraknąć motywacji do większego zaangażowania
Propozycje resortu dotyczące limitu zarobków lekarzy na samozatrudnieniu nie spotkały się też z entuzjazmem strony pracodawców w zespole trójstronnym. – Mamy spore obawy, że proponowane rozwiązania nie przyniosą oczekiwanych rezultatów – mówi Kacper Olejniczak z Konfederacji Lewiatan. Jak tłumaczy, istnieje ryzyko, że wprowadzenie limitów w tym kształcie obniży dostępność świadczeń dla pacjentów, ponieważ wprowadzenie maksymalnej stawki godzinowej może zmniejszyć efektywność lekarzy.
Czytaj więcej
Nic się nie stanie, jeżeli minister finansów nie zatwierdzi planu finansowego NFZ. Prawo dokładnie mówi, jak możemy działać w takiej sytuacji – mów...
– Jeśli dotychczas lekarz otrzymywał wynagrodzenie zależne od liczby wykonanych procedur, to im więcej ich realizował, tym więcej zarabiał. Natomiast w przypadku płatności za godzinę pracy może zabraknąć motywacji do większego zaangażowania – wskazuje Olejniczak. Podobne zastrzeżenia wzbudza likwidacja wynagrodzenia procentowego od procedury.
Inne zastrzeżenia formułuje Wojciech Wiśniewski z Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP). – Wydaje się, że należy mówić nie tyle o maksymalnym poziomie wynagrodzenia, co o poziomie finansowania tych wynagrodzeń ze środków publicznych – mówi. Jak dodaje, FPP obawia się, że wdrożenie maksymalnego poziomu zarobków spowoduje, że pracownicy będą oczekiwać wynagrodzeń właśnie w tej wysokości i pensje poniżej limitu bardzo szybko zostaną podniesione. – Dlatego kluczowe jest wdrożenie rozwiązań umożliwiających monitorowanie wynagrodzeń do poziomu prawa wykonywania zawodu – mówi Wiśniewski. Jak uzupełnia, obecnie AOTMiT ma możliwość monitorowania wartości umów zawartych przez szpitale z lekarzami, ale nie wie, ile kontraktów realizuje jeden medyk.
