O zatorach płatniczych mówi się wówczas, gdy przedsiębiorca nie otrzymuje na czas swoich pieniędzy od kontrahenta. Zatory płatnicze wywołują w gospodarce efekt domina czy kuli śnieżnej:  przedsiębiorcy, którzy nie otrzymują w terminie zapłaty za dostarczone przez siebie towary lub wykonane usługi, sami tracą możliwość terminowego uregulowania własnych zobowiązań, wywołując ten sam problem u kolejnych podmiotów.

Jednym z rozwiązań prawnych mających na celu ograniczenie zatorów płatniczych jest ustawowy zakaz nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Prezes UOKiK prowadzi postępowania i nakłada administracyjne kary pieniężne na podmioty łamiące ten zakaz.

Nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma miejsce w przypadku, gdy przez trzy kolejne miesiące suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie wynosi co najmniej:

5 mln zł – w stosunku do postępowań wszczętych w latach 2020-2021,

2 mln zł – w stosunku do postępowań wszczętych od 2022 r.

Czytaj więcej

UOKiK nałożył najwyższą w historii karę za zatory płatnicze

8 grudnia weszła w  życie ustawa o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawa o finansach publicznych. 

- Nowelizacja przepisów dotyczących walki z zatorami płatniczymi przyspieszy i usprawni prowadzenie postępowań. Pozwoli to na efektywniejsze i szybsze reagowanie na niepożądane na rynku zjawisko opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Prezes UOKiK może od dziś kierować do przedsiębiorców tzw. miękkie wezwania, bez konieczności wszczynania postępowania administracyjnego.  Po otrzymaniu takiego wezwania przedsiębiorca będzie mógł udzielić wyjaśnień dotyczących zdiagnozowanego ryzyka występowania zatorów płatniczych. Będzie miał również możliwość poprawy kultury płatniczej w stosunku do swoich kontrahentów.

Ustawodawca zdecydował się również na zmianę wzoru, na podstawie którego wyliczane będą administracyjne kary pieniężne. Jednocześnie nowelizacja wprowadza instytucję tak zwanego „miarkowania kary” polegającego na uwzględnianiu, przy wyliczaniu administracyjnych kar pieniężnych, okoliczności zarówno łagodzących (skutkujących obniżeniem kary), oraz obciążających (w oparciu o które kara będzie obostrzana).

Pięciu spóźnialskich

Prezes UOKiK wydał pięć decyzji, w których stwierdził nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez przedsiębiorców. Nałożył dwie kary finansowe, a w przypadku trzech podmiotów stwierdził wystąpienie przesłanek obligujących do odstąpienia od wymierzenia sankcji pieniężnej.

Pierwsza kara dotyczy spółki Trumpf Huettinger i wynosi ponad 275 tys. zł. Przedsiębiorca zajmuje się produkcją aparatury rozdzielczej i sterowniczej energii elektrycznej. W postępowaniu UOKiK ustalił, że od lutego do kwietnia 2020 r. spółka opóźniła się w spełnianiu 6561 świadczeń pieniężnych wobec 531 kontrahentów, a najdłuższe z ustalonych opóźnień wyniosło 113 dni. Największa suma opóźnień w stosunku do jednego z kontrahentów wyniosła ponad 4,3 mln zł.

Druga z kar (ponad 127 tys. zł) została nałożona spółkę Ciech Soda Polska. To producent chemikaliów nieorganicznych. W okresie lipiec - wrzesień 2020 r. spółka nie spełniła w terminie świadczeń pieniężnych na rzecz 137 kontrahentów, a najdłuższe opóźnienie wyniosło 248 dni. W analizowanym czasie największa suma opóźnień na rzecz jednego podmiotu wyniosła ponad 2,5 mln zł.

Trzy odstąpienia od wymierzenia kary

Przepisy dotyczące  zatorów płatniczych przewidują że Prezes UOKiK odstępuje od wymierzenia kary pieniężnej, jeśli w badanym okresie suma świadczeń pieniężnych otrzymanych przez firmy po terminie przewyższa wygenerowany przez nie zator płatniczy.

Takie okoliczności wystąpiły w przypadku trzech przedsiębiorców: producenta alkoholi Stock Polska, spółki Kolporter zajmującej się hurtową sprzedażą artykułów użytku domowego oraz Farmacol-Logistyka – podmiotu z branży magazynowania i przechowywania towarów.