fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Pracodawca musi się liczyć tylko z zarejestrowanym związkiem zawodowym

Fotolia
Dziesięciu pracowników organizuje się i zakłada związek zawodowy. Przyjmują statut i wybierają komitet założycielski. Następnie składają wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego i oznajmiają swoją decyzję pracodawcy. Tak na ogół wygląda procedura tworzenia zakładowych organizacji związkowych. Tylko wtedy, gdy przebiegnie ona prawidłowo, pracodawca musi współdziałać ze związkiem.

W praktyce związek zawodowy może powstać także w inny sposób, np. przez powstanie międzyzakładowej organizacji związkowej albo utworzenie jednostki zakładowej w ramach istniejących struktur związkowych.

Na ogół w tych wszystkich przypadkach pracodawca jest biernym obserwatorem. Są jednak obszary, w których może zareagować. Chociaż działania te nie zablokują utworzenia organizacji związkowej, to szef znający etapy tworzenia organizacji związkowych będzie wiedział, kiedy musi współdziałać ze związkiem, a kiedy nie ma takiego obowiązku.

Nowa organizacja

Utworzenie związku zawodowego, który nie wchodzi w skład struktur ogólnokrajowych, nie jest skomplikowane. Co najmniej 10 osób musi podjąć uchwałę o utworzeniu związku zawodowego, przyjąć statut i wybrać komitet założycielski. Następnie komitet założycielski składa do KRS wniosek o rejestrację. W okresie oczekiwania na rejestrację związek zawodowy może działać, a wskazani członkowie korzystają z ochrony przed zwolnieniem.

W przypadku organizacji międzyzakładowej procedura jest podobna. Różnica polega na tym, że 10 osób zakładających związek zawodowy może wywodzić się z dwóch lub więcej zakładów pracy. W praktyce może zdarzyć się sytuacja, w której 3 pracowników spółki „A", 2 pracowników spółki „B" oraz 5 pracowników spółki „C" postanawia utworzyć związek zawodowy, obejmujący swoim działaniem wszystkie trzy firmy.

Spóźniony wniosek

Pracodawca jest w tym procesie biernym obserwatorem, o ile w ogóle wie o działaniach pracowników. Z punktu widzenia firmy warto jednak pamiętać, że komitet założycielski musi złożyć wniosek o rejestrację w KRS w terminie 30 dni od podjęcia uchwały o utworzeniu związku. Jeżeli nie zrobi tego w terminie, uchwała traci moc. Sytuacja prawna pracowników nie różni się wówczas od tej sprzed podjęcia uchwały. Są oni zwykłymi pracownikami i nie korzystają z ochrony przed zwolnieniem. Z niedoszłymi związkowcami pracodawca może zatem rozwiązać umowy o pracę. Jeśli musi podać przyczynę rozwiązania umowy (w przypadku osób zatrudnionych na czas nieokreślony), nie może to mieć związku z planowanym utworzeniem organizacji zawodowej.

W takim przypadku pracodawca może także zaprzestać wszelkich formalnych kontaktów ze związkiem, łącznie z udostępnianiem pomieszczeń na spotkania związkowe.

Dodatkowo, jeżeli liczba członków związku zawodowego spadnie poniżej 10, to pracodawca może wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o wykreślenie organizacji związkowej.

Wstąpienie w szeregi

Pracownicy, zamiast tworzyć nową organizację związkową, mogą przystąpić do organizacji już istniejącej. Takie rozwiązanie wymaga od nich mniej formalności.

Utworzenie jednostki zakładowej również wymaga zgodnej uchwały przynajmniej 10 osób. W takim przypadku nie trzeba jednak rejestrować organizacji w KRS ani przyjmować własnego statutu. Formalności związane z rejestracją załatwia centrala związkowa, a statut na ogół musi odpowiadać statutowi istniejącej organizacji. Szczegóły w tym zakresie określają poszczególne organizacje ogólnokrajowe.

Także w tym procesie pracodawca jest biernym obserwatorem. Jeżeli jednak centrala związkowa nie przyjmie jednostki zakładowej do swoich struktur, ta traci status związku zawodowego. Status pracowników jest wówczas analogiczny jak w przypadku nowego związku zawodowego, którego nie zgłoszono do KRS albo któremu sąd rejestrowy odmówił wpisu.

W pakiecie z zakładem

Inaczej kształtuje się status organizacji związkowej w przypadku przejścia zakładu pracy, w której działa zakładowa organizacja związkowa, na nowego pracodawcę. W razie przejęcia takiego zakładu w całości, organizacja nie ulega likwidacji i funkcjonuje u nowego pracodawcy. W ten sposób w firmie, w której dotychczas nie działały związki zawodowe, może się nagle pojawić organizacja związkowa.

Natomiast wydzielenie części przedsiębiorstwa nie prowadzi do automatycznego przejścia ani podziału organizacji związkowej. Jeżeli jednak część związkowców przejdzie do nowego pracodawcy, mogą oni stworzyć organizację międzyzakładową albo utworzyć nowy związek zawodowy. Do czasu odtworzenia się struktur związkowych, nowy pracodawca nie musi współdziałać ze związkiem zawodowym.

Maciej Andrzejewski adwokat, prawnik w kancelarii CMS

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA