To sedno najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego, ważnego dlatego, że sąd często ustanawia kuratora, zwłaszcza dla osób pozwanych. Chodzi bowiem o to, aby sprawa mogła się toczyć, gdyż z chwilą doręczenia pisma kuratorowi doręczenie staje się skuteczne. Rolą takiego kuratora jest przede wszystkim znalezienie uczestnika postępowania, aby osobiście mógł się bronić.
Zgodnie z art. 144 k.p.c. sędzia przewodniczący ustanawia kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane.
Czytaj więcej
Nawet jeśli adwokat lub radca prawny z powodu swojej wiedzy i doświadczenia zostaje ustanowiony kuratorem osoby nieznanej z miejsca pobytu, to i ta...
Sprawa o zapłatę i wyczerpanie możliwości doręczeń
Ta kwestia wynikła w sprawie o zapłatę, w której sędzia sądu rejonowego zarządził doręczenie pozwanemu odpisu pozwu na adres wskazany w pozwie, ale zakończyło się ono tylko awizowaniem przesyłki. Sąd ustanowił więc dla pozwanego kuratora do reprezentowania go w sprawie, choć powód w toku procesu wskazał także inny adres pozwanego.
Sąd Okręgowy w Poznaniu uchylił postanowienie sądu rejonowego, nakazując mu ponowne rozpoznanie sprawy z powodu nieważności postępowania w I instancji. SO wskazał, że powód i pozwany byli kolegami, pracowali w jednej firmie, podjęli też próbę polubownego rozwiązania sporu, ale nie wiadomo jednak, na czym ona polegała.
SO ustalił, że powód wskazał inny adres pozwanego, podany przez samego pozwanego, a przesyłka na ten adres była awizowana i nie zwrócona z adnotacją, że adres jest błędny bądź że adresat nie mieszka pod tym adresem, a nadto że powód nie przedstawił żadnych innych faktów, z których wynika, że mimo poszukiwania adresu pozwanego nie był w stanie go ustalić. To oznacza, że sąd rejonowy nie wyczerpał wszystkich możliwości doręczenia odpisu pozwu pozwanemu na ustalony adres, a powód nie uprawdopodobnił, że miejsce pobytu pozwanego nie jest znane.
Ponadto sąd okręgowy ustalił, że kurator nie wyjaśnił, jakie konkretnie czynności podjął i na który z dostępnych adresów pozwanego wysłał do niego korespondencję. Ani kurator, ani wcześniej powód nie podjęli także próby kontaktu telefonicznego z pozwanym na przedstawiony przez powoda numer telefonu komórkowego. Z akt wynika natomiast, że przy użyciu tego numeru powód prowadził korespondencję SMS-ową z pozwanym.
Kurator tylko po wyczerpaniu możliwości ustalenia adresu
Orzeczenie SO zaskarżył powód do SN, ale nieskutecznie. SN wskazał, że ze względu na znaczenie ustanowienia kuratora procesowego dla ważności postępowania, jego ustanowienie może nastąpić, gdy zostały wyczerpane powszechnie dostępne technicznie środki, na podstawie których podjęte czynności poszukiwawcze nie przyniosły pozytywnych rezultatów.
– Ustanowienie kuratora z naruszeniem tych reguł (art. 144 k.p.c.) stanowi szczególny przypadek pozbawienia strony możności działania i tym samym możliwości obrony swoich praw, co powoduje nieważność postępowania – wskazał sędzia Maciej Kowalski.
Czytaj więcej
Zaniżone w stosunku do radców prawnych wynagrodzenia za pełnienie przez nich roli kuratorów procesowych naruszają gwarantowane w art. 64 ust. 2 kon...
Do ustalenia adresu trzeba podejść solidnie
– To ważne rozstrzygnięcie. Dotyczy bowiem osobistego udziału w sprawie strony zainteresowanej i realnego jej poszukiwania. Kurator ma przede wszystkim obowiązek ją znaleźć i wtedy jego rola się kończy, ale nie zawsze się to uda, i dopiero wtedy może ją zastępować. A ponieważ chodzi o prawa strony do sądu i do obrony jej praw, nie można do jej poszukiwania podejść ot tak, ale solidnie. Obowiązek wskazania adresu drugiej strony ciąży przede wszystkim nie tylko na stronie zainteresowanej w tym wypadku powodzie, ale też na kuratorze – mówi Roman Nowosielski, adwokat.
Sygnatura akt III CZ 214/25
