Chcesz mieć schedę – pilnuj majątku spadkodawcy

[b]Gdyby nawet zmarły zapisał w testamencie majątek komuś innemu, spadkobiercy ustawowi mają prawo do zachowku (czyli części spadku) i są zainteresowani, by scheda nie była uszczuplona.[/b]

[srodtytul]Prawo i praktyka[/srodtytul]

Prawa spadkobiercy są dość dobrze chronione przez przepisy, ale te mogą nie wystarczyć, jeśli nie zachowa on czujności. Działka nie zniknie z dnia na dzień, gorzej już z mieszkaniem, gdyż mogą się w nim zadomowić nowi lokatorzy. Jeszcze mniej pewny jest los ruchomości – obrazów, biżuterii, nie mówiąc już o gotówce. Spadkobierca może się nigdy nie dowiedzieć, że w ogóle były, a nawet jeśli to ustali i udowodni, trudno będzie je odzyskać.

[b]Rady adwokatów są proste: spadkobierca powinien mieć rozeznanie, jaki jest stan majątku spadkodawcy, i nie tracić z nim na dłużej kontaktu, np. odwiedzać go w szpitalu.[/b] Spełnienie tego skądinąd ludzkiego obowiązku badane jest przy wydziedziczeniu. Bywa jednak, że taki kontakt nie był utrzymywany, nieraz zresztą ci, którzy są przy spadkodawcy, świadomie go utrudniają (być może właśnie po to, by przejąć majątek).

[srodtytul]Otwarcie spadku[/srodtytul]

[b]Pierwszą barierą, na którą mogą trafić odseparowani spadkobiercy, jest zbyt późne powzięcie informacji o śmierci spadkodawcy, czyli tzw. otwarciu spadku.[/b] Dla zabezpieczenia jego składników pierwsze dni mogą być najważniejsze. Nie ma generalnego obowiązku powiadamiania o śmierci wszystkich spadkobierców (przynajmniej na tym etapie). Najpewniejszym miejscem upewnienia się o zgonie spadkodawcy jest urząd stanu cywilnego. Wprawdzie rejestruje się ten fakt w USC właściwym dla miejsca zgonu, więc np. w razie wypadku drogowego w danej miejscowości (powiecie), ale ten przesyła informację do USC właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania (adresu) zmarłego oraz ewidencji meldunkowej.

– Zwykle mają one dane o zgłoszeniu zgonu – zapewnia Grażyna Kucman, kierownik USC w Legionowie.

Wiedząc o tym kluczowym fakcie, spadkobiercy mają dość prostą drogę do zabezpieczenia majątku.

[srodtytul]Zabezpieczenie spadku[/srodtytul]

[b]Z wnioskiem o zabezpieczenie spadku może wystąpić każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą (uprawnionym do zachowku).[/b] Składa się go do sądu spadku, a jest nim sąd rejonowy, na którego terenie znajdują się rzeczy we władaniu spadkodawcy w chwili jego śmierci. Sąd zabezpiecza spadek, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie albo nieuprawnione rozporządzenie nimi.Zabezpieczenia dokonuje się przez: spisanie majątku ruchomego spadkodawcy i oddanie go pod dozór, złożenie do depozytu; może być też np. ustanowiony dozór nad nieruchomością. Zabezpieczenia dokonuje zwykle komornik.

Gdy majątek spadkowy jest już zabezpieczony, można spokojniej prowadzić postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Potwierdza ono prawa spadkobierców.