W podjętej właśnie uchwale KRS przypomina swoje negatywne stanowiska wobec projektów rozporządzeń ministra sprawiedliwości w sprawie likwidacji najmniejszych sądów rejonowych. Najpierw w grę wchodziło 116 jednostek w kraju, ostatecznie skończyło się na 79.
Rozporządzenie w sprawie ich likwidacji minister Jarosław Gowin podpisał 5 października. Najmniejsze sądy mają zniknąć z mapy administracyjnej sądownictwa 1 stycznia 2013 r.
Tymczasem do Sejmu trafił projekt ustawy o okręgach sądowych sądów powszechnych autorstwa posłów PSL. Jutro czeka go w Sejmie pierwsze czytanie.
Na jego mocy to Sejm, a nie minister sprawiedliwości ma decydować, czy zmniejszyć liczbę sądów. Projekt broni przeznaczonych do likwidacji najmniejszych sądów rejonowych. Jego autorzy chcą, by od 1 stycznia 2013 r. sądy, ich ośrodki oraz wydziały zamiejscowe były tworzone i znoszone w ustawie.
Minister sprawiedliwości mógłby tylko w nadzwyczajnych okolicznościach wpływać w rozporządzeniu na właściwość miejscową sądów, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa.
Nowa ustawa dokonuje podziału terytorialnego państwa na okręgi sądowe sądów powszechnych, ustala siedziby tych sądów i obszary ich właściwości. Okręgi sądowe obejmują obszary właściwości miejscowej wszystkich sądów powszechnych (apelacyjnych, okręgowych, rejonowych), a nie – tak jak obecnie – tylko sądów okręgowych.
Zasadą jest, że podczas ustalania właściwości miejscowej sądów powszechnych bierze się pod uwagę ustawowy podział państwa na okręgi sądowe i przepisy ustaw regulujących postępowanie przed sądami powszechnymi, które pozwalają na ustalenie właściwości miejscowej w konkretnym wypadku (np. siedziba pozwanego czy miejsce popełnienia przestępstwa).
Projekt generalnie nie wprowadza zmian w istniejącym podziale Polski na sądy. Wejście noweli w życie nie będzie zatem wiązało się z koniecznością dokonywania jakichkolwiek czynności. W zakresie właściwości miejscowej sądów wprowadzonych zostaje 11 niewielkich zmian. Polegać one mają jedynie na przesunięciu konkretnych gmin z obszaru jednego sądu do drugiego.
Krajowa Rada Sądownictwa uważa, że do czasu rozpatrzenia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny minister sprawiedliwości nie powinien wydawać i realizować rozporządzeń w sprawie znoszenia i tworzenia sądów.
etap legislacyjny przed pierwszym czytaniem
