Przełomowy wyrok dla browarów. Wpłynie na cenę niektórych piw

Cukry występujące w napojach naturalnie np. w związku z fermentacją nie są objęte opłatą cukrową.

Publikacja: 10.01.2023 20:37

Przełomowy wyrok dla browarów. Wpłynie na cenę niektórych piw

Foto: Adobe Stock

Naczelny Sąd Administracyjny wydał przełomowy wyrok w sprawie specjalnej opłaty cukrowej, zwanej też podatkiem od cukru. Uznał, że nie można jej naliczać od naturalnej słodyczy, która powstaje w napojach np. w związku z fermentacją. To bardzo ważne orzeczenie zwłaszcza dla branży piwowarskiej, której przedstawiciele dotąd przegrywali spory przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (WSA). Sądy pierwszej instancji nie widziały bowiem problemu, żeby tę specyficzną daninę wyliczać zarówno od cukrów dodanych w procesie produkcji, jak i tych naturalnych.

Gorzka wykładnia

Sprawa dotyczyła opłaty wprowadzonej od 1 stycznia 2021 r. nowelizacją ustawy o zdrowiu publicznym, którą ustawodawca co do zasady objął sztucznie dosładzane napoje oraz te z dodatkiem kofeiny i tauryny. Taki „słodki podatek” miał zmienić nawyki żywieniowe Polaków i zachęcić ich do wyboru zdrowszych produktów. Bardzo szybko okazało się jednak, że w praktyce nowe przepisy wywołują wiele wątpliwości. Co zaowocowało licznymi wnioskami o ich interpretację.

Z jednym wystąpiła spółka z branży piwnej. Wskazała, że jest dystrybutorem piwa w wielu państwach UE. W Polsce ma oddział, na zlecenie którego piwo produkują polskie browary. Jednym z nich – z uwagi na wzmożone zainteresowanie konsumentów – jest owocowe, smakowe piwo bezalkoholowe. Firma chciała się upewnić, czy ustalając od nich wysokość opłaty cukrowej, powinna ją obliczać wyłącznie od ilości cukrów dodanych w procesie produkcji, czy od sumy ilości cukrów dodanych w procesie produkcji i pochodzących z fermentacji. Sama była przekonana, że opłata nie dotyczy tych powstałych w procesie fermentacji.

Fiskus tego nie potwierdził. W jego ocenie opłatę należy obliczyć od całej zawartości cukrów w napoju.

Spółka zaskarżyła interpretację, ale – zresztą jak wiele innych firm – w pierwszej instancji przegrała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, że art. 12f ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym, określający sposób ustalenia wysokości opłaty, posługuje się ogólnym pojęciem „zawartości cukrów”. Regulacja ta w żaden sposób nie odnosi się do zawartości substancji występujących w napoju naturalnie. W konsekwencji w ocenie WSA pojęcie „zawartość cukrów” odnosi się do łącznej sumy wszystkich znajdujących się w napoju, a więc zarówno pochodzenia naturalnego, jak i dodatków z art. 12a ust. 1 pkt 1 ustawy.

Na sprawę zupełnie inaczej spojrzał dopiero NSA. I nie miał wątpliwości, że cukry występujące w napojach naturalnie nie są objęte opłatą cukrową, a w efekcie ich ilość, tj. zawartość, nie może wpływać na jej wysokość. I za błędne uznał ustalenie podstawy opodatkowania w spornym przypadku wyłącznie na podstawie art. 12f ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym, w oderwaniu od zakresu przedmiotowego tej daniny. Jak podkreślił NSA, skoro ustawodawca w art. 12b ust. 1 ustawy zadecydował o wyłączeniu z zakresu opodatkowania opłatą cukrów występujących w napojach naturalnie, to art. 12f ust. 1 nie może stanowić podstawy rozszerzenia obowiązku daninowego o tę kategorię środków. NSA nie umknęło też, że redakcja tego przepisu daleka jest od standardów legislacyjnych, którymi cechować powinny się zwłaszcza normy podatkowe.

Czytaj więcej

Browar zapłaci podatek cukrowy także za naturalną słodycz

Będą kolejne spory

Branża piwna może odetchnąć z ulgą, ale to nie kończy sporów. W kolejce są już m.in. producenci soków, napojów z owoców i warzyw oraz sadownicy.

– Ministerstwo Zdrowia zaczęło twierdzić, że napoje składające się z wody z dodatkiem naturalnego soku, ale bez dodanego cukru czy substancji słodzących, też podlegają opłacie cukrowej. A to jest sprzeczne z celami, jakie przyświecały jej wprowadzeniu – mówi Barbara Groele, sekretarz generalny Krajowej Unii Producentów Soków.

Podkreśla, że niekorzystna wykładnia niejasnych regulacji forsowana przez resorty finansów i zdrowia to zagrożenie nie tylko dla branży producentów soków oraz owoców i warzyw, ale także dla konsumentów.

– Apelujemy o właściwe doprecyzowanie przepisów, bo to najlepsze i najtańsze dla wszystkich rozwiązanie – tłumaczy Barbara Groele. Wyrok jest prawomocny.

Sygnatura akt: III FSK 934/22

Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Tomasz Wagner, doradca podatkowy, partner w EY

Cieszy, że NSA stanął w obronie podatnika, sięgając po szczegółowe zasady interpretacji przepisów, i wobec ich niedoskonałości skupił się na wykładni systemowej. Tłumacząc tym sposobem zarówno organom skarbowym, jak i sądom pierwszej instancji, iż nie można włączyć do podstawy opodatkowania ilości cukrów występujących w napojach naturalnie. Założenia przepisów o „podatku cukrowym” wprost wyłączają spod jego ciężaru tę kategorię cukrów. Tego rodzaju opłaty wprowadzane są przez różne kraje dla podobnych celów. Głównym jest zwiększenie cen napojów, które są dosładzane sztucznie, co ma się przełożyć na ograniczenie poziomu sprzedaży niezdrowych – bo słodzonych w trakcie produkcji – płynów spożywanych częstokroć przez dzieci i młodzież. Cukru w napojach nie wyeliminujemy, ale dzięki temu wyrokowi odczujemy większą preferencję dla słodkich tylko z natury.

Naczelny Sąd Administracyjny wydał przełomowy wyrok w sprawie specjalnej opłaty cukrowej, zwanej też podatkiem od cukru. Uznał, że nie można jej naliczać od naturalnej słodyczy, która powstaje w napojach np. w związku z fermentacją. To bardzo ważne orzeczenie zwłaszcza dla branży piwowarskiej, której przedstawiciele dotąd przegrywali spory przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (WSA). Sądy pierwszej instancji nie widziały bowiem problemu, żeby tę specyficzną daninę wyliczać zarówno od cukrów dodanych w procesie produkcji, jak i tych naturalnych.

Pozostało 90% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Samorząd
Krzyże znikną z warszawskich urzędów. Trzaskowski podpisał zarządzenie
Prawo pracy
Od piątku zmiana przepisów. Pracujesz na komputerze? Oto, co powinieneś dostać
Praca, Emerytury i renty
Babciowe przyjęte przez Sejm. Komu przysługuje?
Spadki i darowizny
Ten testament wywołuje najwięcej sporów. Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok
Sądy i trybunały
Sędzia WSA ujawnia, jaki tak naprawdę dostęp do tajnych danych miał Szmydt