W obecnych czasach coraz częściej obserwowane w obrocie gospodarczym jest oddelegowanie czy wypożyczenie pracownika innemu podmiotowi w zamian za zwrot lub sfinansowanie jego wynagrodzenia.

Chodzi tutaj zwłaszcza o osoby zajmujące kierownicze stanowiska, np. o członków zarządów, menedżerów, specjalistów, a także inżynierów, grafików itd. Przy czym postępowanie takie jest już charakterystyczne nie tylko dla podmiotów powiązanych, ale także dla niezależnych firm, które ze sobą współpracują.

Dla lepszego zobrazowania sytuacji załóżmy, że pracownik firmy A został oddelegowany albo wypożyczony firmie B, w zamian za co firma B zwraca firmie A comiesięczne koszty jego zatrudnienia w firmie A.

Taka sytuacja nasuwa pytanie, czy na gruncie VAT dochodzi do odpłatnego świadczenia usługi, tj. czynności podlegającej podatkowi, czy też jedynie do rozliczenia finansowego pomiędzy firmą A i B, które pozostaje poza tym podatkiem. Pytanie to wydaje się nabierać dodatkowego znaczenia, gdy firma B wypłaca kwoty bezpośrednio osobie oddelegowanej czy wypożyczonej, wyręczając w ten sposób firmę A.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usługi uznaje się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 tej ustawy.

Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie, aby mówić o odpłatnym świadczeniu usługi, konieczny jest ścisły związek pomiędzy świadczeniem – tj. usługą – a wynagrodzeniem za nie.

Uwzględniając powyższą regulację prawną, zasadne jest twierdzenie, że – posługując się powyższym przykładem – usługą świadczoną przez firmę A jest oddelegowanie (wypożyczenie) pracownika, zaś wynagrodzeniem za tę usługę jest kwota zwracana (finansowana) przez firmę B.

Oznacza to, że firma A świadczy na rzecz firmy B odpłatną usługę, a więc wykonuje czynność podlegającą VAT. Bez znaczenia dla przedstawionej kwalifikacji pozostaje przy tym zarówno nazewnictwo służące określeniu owej odpłatności, jak i jej wysokość, tzn. czy odpowiada ona pensji przysługującej pracownikowi od firmy A, aczkolwiek kwestia wysokości może niekiedy okazać się istotna w kontekście art. 32 ust. 1 ustawy o VAT.

Co ważne, o uznaniu za odpłatną usługę na gruncie VAT przypadku oddelegowania czy wypożyczenia pracownika w zamian za zwrot związanych z tym kosztów orzekł również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 11 marca 2020 r. w sprawie San Domenico Vetraria SpA (sygn. C-94/19).

Zagadnienie to, w przeciwieństwie do wielu innych powstałych na gruncie VAT, można więc uznać za rozstrzygnięte.

–oprac. olat

Autor jest doradcą podatkowym, wspólnikiem w kancelarii Czyż Łabno Wojtowicz-Janicka doradcy podatkowi radcowie prawni sp. jawna z siedzibą w Krakowie

Czytaj więcej

Jak rozliczać i księgować częściowo odpłatne świadczenia na rzecz pracowników