Obraza sądu na piśmie bez kary porządkowej

Kar porządkowych nie stosuje się do czynów co prawda naruszających powagę sądu, ale dokonanych poza rozprawą czy posiedzeniem

– przesądził

Sąd Najwyższy (sygnatura akt: I KZP 8/11)

. Uchwałę podjął  w powiększonym, siedmioosobowym składzie.

Uchwała nie oznacza jednak bezkarności autorów obraźliwych dla sądu pism.

Jeśli bowiem ktoś w piśmie do sądu użyje np. słów nieobyczajnych czy innych obraźliwych, to może podlegać odpowiedzialności np. na podstawie przepisów kodeksu karnego o znieważeniu funkcjonariusza publicznego.

Problem trafił na wokandę Sądu Najwyższego za sprawą interwencji (pytania) rzecznika praw obywatelskich.

Zdaniem prof. Ireny Lipowicz karę porządkową za obrazę sądu powinno się nakładać tylko wtedy, gdy do naruszenia powagi sądu doszło podczas rozprawy. Jej pogląd popierał przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Prokuratury Generalnej.

Rzecznik miała jednak wątpliwości, jak interpretować art. 49 ustawy o ustroju sądów powszechnych.

Niejasny przepis stanowi, że winnego naruszenia powagi, spokoju lub porządku albo ubliżenia sądowi można ukarać grzywną do 10 tys. zł lub pozbawieniem wolności nawet do dwóch tygodni.

Rzecz w tym, że w przepisie nie zostały wyliczone zachowania uzasadniające zastosowanie przewidzianych kar, nie precyzuje on także, jaka forma naruszenia powagi sądu lub ubliżenia mu nie jest karalna. To z kolei wywołuje wątpliwości interpretacyjne, czy ubliżenie w rozumieniu tego przepisu może przybrać formę pisemną. W efekcie jedne sądy kary wymierzają, inne nie.

Na dowód rzecznik przytaczała różne orzeczenia w takich sprawach.

Według katowickiego Sądu Apelacyjnego znieważenie sądu w rozumieniu tego przepisu polega na wyrażeniu go słownie, gestem i w każdy inny sposób.

Sąd Najwyższy nie miał wczoraj wątpliwości: karę porządkową można stosować tylko wobec osób obecnych w czasie i miejscu wykonywania czynności sądowych.

Kiedy dochodzi do ukarania?

Wówczas, gdy osoby obecne na sali naruszają powagę, spokój lub porządek takich czynności bądź ubliżają sądowi, innemu organowi państwowemu albo też osobom biorącym udział w czynności sądowej, niezależnie od tego, w jakiej formie to czynią.

Czytaj również: