Niektórzy właściciele odzyskujący kamienice w procesie reprywatyzacji nie przebierają w środkach, by pozbyć się niechcianych najemców.
Są nawet firmy, które specjalizują się w „specjalnych remontach" kamienic. Demontują drzwi zewnętrzne, okna, a także odcinają media, w tym wodę.
W parlamencie trwają prace nad dwoma projektami, które mają pomóc traktowanym w ten sposób lokatorom.
Odcięcie wody
Są one reakcją na nieludzkie traktowanie lokatorów przez właścicieli czterech kamienic z Poznania, m.in. z ul. Stolarskiej. We wszystkich „remonty" przeprowadzała ta sama firma, która życie mieszkańców zmieniła w piekło.
– Pierwszym krokiem było zawsze odcięcie wody. Dla rodzin to bowiem najbardziej dolegliwe – mówi Tadeusz Dziuba, poseł PiS.
Z tego powodu posłowie PiS przygotowali projekt, który ma zaradzić problemowi tzw. czyszczenia kamienic. W tym celu chcą zmienić dwie ustawy: prawo budowlane oraz ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Projekt poselski nakłada więc na powiatowy nadzór budowlany obowiązek zawiadamiania prokuratury, gdy inspektor nadzoru poweźmie uzasadnione podejrzenie, że doszło do celowej dewastacji budynku, np. zostały uszkodzone rury dostarczające wodę.
Jednocześnie projekt zobowiązuje prokuraturę do wytoczenia powództwa o nakazanie przywrócenia zaopatrzenia w wodę, jeszcze zanim rozpocznie ona postępowanie przygotowawcze.
– Dzięki tym zmianom nadzór budowlany oraz prokuratura będą miały uprawnienia do szybkiego i skutecznego działania zmierzającego do przywrócenia dostaw wody oraz zapobiegającego celowej dewastacji budynku – tłumaczy poseł Dziuba.
– Obecnie nadzór budowlany może niewiele – uważa Jakub Żaczek z Komitetu Obrony Lokatorów.
Potwierdza to Mariola Berdysz, dyrektor fundacji Wszechnica Budowlana. ?– Jeżeli powiatowy inspektor stwierdzi, że budynek został zdewastowany i nie nadaje się do zamieszkania, może jedynie nakazać właścicielowi doprowadzenie go do stanu używalności oraz przekwaterowanie na czas remontu lokatorów. A przecież o to właśnie chodzi właścicielowi, który chce się pozbyć najemców.
Będą przepisy
Projekt jest już po pierwszym czytaniu w Sejmie. Pracuje nad nim teraz sejmowa podkomisja.
– Początkowo wszystko wskazywało na to, że trafi do kosza. To się jednak zmieniło Jest duża szansa, że zmiana zostanie uchwalona – dodaje poseł Dziuba.
Zdaniem Marioli Berdysz projekt niewiele zmieni.
Inny pomysł mają senatorowie. Przygotowali nowelizację kodeksu karnego, a konkretnie jego art. 191 § 1.
Obecnie na podstawie tego przepisu można ukarać jedynie za przemoc, jakiej dopuszcza się bezpośrednio jedna osoba wobec drugiej, lub gdy dochodzi do gróźb karalnych.
Nie jest to natomiast możliwe, gdy do wywarcia presji dochodzi w sposób pośredni, czyli m.in. poprzez celową dewastację budynku.
Propozycja senacka to zmienia. Prace nad nią są jednak dopiero na początku procedury legislacyjnej.
– Moim zdaniem już na podstawie obowiązujących przepisów można ukarać za celową dewastację budynku – uważa sędzia Jacek Przygucki. – Wystarczy odrobina dobrej woli.
etap legislacyjny: projekt poselski przed II czytaniem w Sejmie senatorski przed I czytaniem w Senacie